Εντολή στη Κομισιόν να εξέτασει νέα μέτρα για την ενεργειακή ακρίβεια

Η δύσκολη διαπραγμάτευση της Πέμπτης για την ενεργειακή ακρίβεια, η οποία έφερε σε αντιπαράθεση τη Γερμανία και την Ιταλία, κατέληξε σε συμφωνία να εξετάσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενδεχόμενα πρόσθετα μέτρα στήριξης. Οι ηγέτες του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου έδωσαν την πολιτική κατεύθυνση, χωρίς να καταλήξουν οι ίδιοι σε συγκεκριμένες νέες παρεμβάσεις.

Τα κράτη μέλη αναγνώρισαν ότι οι εκρηκτικές τιμές ενέργειας και καυσίμων απαιτούν επείγουσα και συντονισμένη ευρωπαϊκή απάντηση, με στοχευμένα και προσωρινά μέτρα. Δεν συμφώνησαν, ωστόσο, σε συγκεκριμένα νέα μέτρα ή σε πρόσθετη δημοσιονομική ευελιξία. Στην παράγραφο 6 των συμπερασμάτων καλούν την Κομισιόν να εξετάσει και, εφόσον χρειάζεται, να προτείνει πρόσθετες βραχυπρόθεσμες παρεμβάσεις, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες των κρατών μελών και τις διαφορές στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ τους. Η αναφορά αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για χώρες με απομονωμένα ή μικρά ενεργειακά συστήματα, όπως η Κύπρος, όπου το κόστος του ηλεκτρισμού παραμένει δομικά υψηλότερο.

Οι ηγέτες χαιρέτισαν την πρόθεση της Κομισιόν να παρατείνει το προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων για τις βιομηχανίες που είναι περισσότερο εκτεθειμένες, να βελτιστοποιήσει την ικανότητα και την αποδοτικότητα των ευρωπαϊκών διυλιστηρίων και να προωθήσει την εθελοντική συγκέντρωση της ενεργειακής ζήτησης. Χαιρέτισαν επίσης την πρόταση για αναβολή ορισμένων υποχρεώσεων του κανονισμού για το μεθάνιο.

Το ETS2 δεν αναβλήθηκε, παρά το αίτημα ορισμένων κρατών μελών, τα οποία δεν είχαν κοινή γραμμή ως προς τις επιδιώξεις τους. Οι ηγέτες ζήτησαν από την Κομισιόν μόνο επικαιροποιημένη αξιολόγηση των επιπτώσεών του, ιδίως όσον αφορά τον σχεδιασμό και τις δικλίδες προστασίας. Για το υφιστάμενο ETS ζήτησαν να περιοριστούν η μεταβλητότητα των τιμών άνθρακα και οι επιπτώσεις της στο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, διατηρώντας παράλληλα τον κεντρικό ρόλο του συστήματος στην πράσινη μετάβαση. Κάλεσαν, επίσης, τους συννομοθέτες να επιταχύνουν τη νομοθετική διαδικασία για το Market Stability Reserve, με στόχο τον περιορισμό της υπερβολικής μεταβλητότητας των τιμών.

Το αποτέλεσμα καλύπτει εν μέρει τα δύο αιτήματα. Η Ιταλία δεν εξασφάλισε την αναβολή του ETS2, αλλά η επαναξιολόγηση που ζητείται από την Κομισιόν διατηρεί το ζήτημα ανοιχτό και μπορεί να επανέλθει όταν παρουσιαστούν τα αποτελέσματά της. Σε σχέση με τις πρόσθετες παρεμβάσεις που ζήτησε η Ελλάδα για την προστασία των ευάλωτων νοικοκυριών και των επιχειρήσεων, το κείμενο δεν περιλαμβάνει ειδική δημοσιονομική πρόβλεψη. Αναγνωρίζει, ωστόσο, την ανάγκη άμεσης δράσης και παραπέμπει στις προτάσεις της Κομισιόν.

Η συζήτηση εκτροχιάστηκε λόγω της διαφωνίας για το ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών (ETS) και ειδικότερα για το ETS2, το οποίο επεκτείνει την τιμολόγηση του άνθρακα στις μεταφορές και στη θέρμανση από το 2028. Η Ιταλία, μαζί με την Ουγγαρία, την Πολωνία, την Τσεχία και τη Σλοβακία, πίεσε για αναβολή, επικαλούμενη την επιβάρυνση των καταναλωτών. Η Γερμανία, η Γαλλία, η Ισπανία, η Πορτογαλία, οι σκανδιναβικές χώρες και η Ολλανδία επέμειναν στη διατήρηση του πλαισίου. Η αντιπαράθεση προκάλεσε ένταση μεταξύ του Γερμανού καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς και της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι.

Η διαπραγμάτευση διακόπηκε αρκετές φορές, καθώς τα συμπεράσματα χρειάστηκε να ξαναγραφτούν και το θέμα να επανέλθει στη συζήτηση. Η διαφωνία καθυστέρησε για αρκετές ώρες την έναρξη της συζήτησης για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο και οδήγησε στη ματαίωση της προγραμματισμένης συνέντευξης Τύπου το βράδυ της Πέμπτης, από τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Η δεύτερη ημέρα της Συνόδου αναμενόταν να είναι έντονη, με τη στρατηγική συζήτηση για το μεταναστευτικό, την οποία προκάλεσε η Δανία, να αποτελεί νέο πεδίο αντιπαράθεσης. Αναμενόταν σύγκρουση της Μελόνι με τον Ισπανό πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ. Νωρίτερα θα συναντιούνταν τα 16 κράτη μέλη που προωθούν αυστηρότερη μεταναστευτική πολιτική.

Πηγή: ΚΥΠΕ