ΑΚΕΛ: Προτάσεις για πιο στοχευμένες χορηγίες ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών

Προτάσεις για βελτιώσεις στο Σχέδιο Χορηγιών για Ενεργειακές Αναβαθμίσεις Κατοικιών 2026 υπέβαλε ο Γενικός Γραμματέας του ΑΚΕΛ, Στέφανος Στεφάνου, με επιστολή προς τον Υπουργό Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας, Μιχάλη Δαμιανό, με αφορμή την προκήρυξη του σχεδίου.

Ο κ. Στεφάνου χαρακτηρίζει θετική την πρόβλεψη για διάθεση €20 εκατομμυρίων στην ενεργειακή αναβάθμιση υφιστάμενων κατοικιών. Επισημαίνει, ωστόσο, ότι με την υφιστάμενη μορφή του το σχέδιο δεν διασφαλίζει πως η κρατική στήριξη θα κατευθυνθεί κατά προτεραιότητα σε νοικοκυριά με τις μεγαλύτερες οικονομικές δυσκολίες και το υψηλότερο ενεργειακό κόστος.

Όπως αναφέρει, η ενεργειακή αναβάθμιση πρέπει να λειτουργεί ως μέσο αντιμετώπισης της ενεργειακής φτώχειας και μείωσης του κόστους ηλεκτρισμού για τα νοικοκυριά, χωρίς να περιορίζεται σε επιδοτήσεις για όσους έχουν ήδη τη δυνατότητα να χρηματοδοτήσουν τις σχετικές εργασίες.

Μεταξύ των προτάσεών του είναι να δημιουργηθεί μηχανισμός προκαταβολής της εγκεκριμένης χορηγίας ή απευθείας καταβολής της επιδότησης στους εγκεκριμένους αναδόχους. Ο ΓΓ του ΑΚΕΛ σημειώνει ότι το αρχικό κόστος αποτελεί σημαντικό εμπόδιο για τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, καθώς πολλά νοικοκυριά δεν μπορούν να εξασφαλίσουν την απαιτούμενη ρευστότητα για να ξεκινήσουν και να ολοκληρώσουν τις εργασίες, ακόμη και μετά την έγκριση της χορηγίας. Προτείνει οι πληρωμές να συνοδεύονται από κατάλληλες δικλίδες ελέγχου και διαφάνειας, ώστε να μην αποκλείονται δικαιούχοι λόγω αδυναμίας κάλυψης της αρχικής δαπάνης.

Εισηγείται επίσης τη δημιουργία αυτοτελούς σχεδίου ενεργειακής αναβάθμισης για νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν ενεργειακή φτώχεια, με ξεχωριστό προϋπολογισμό, απλουστευμένες διαδικασίες και κριτήρια που λαμβάνουν υπόψη την οικονομική και κοινωνική τους κατάσταση. Το σχέδιο, σύμφωνα με την πρόταση, θα μπορούσε να καλύπτει έως και το 100% του συνολικού επιλέξιμου κόστους, χωρίς ίδια οικονομική συμμετοχή των νοικοκυριών. Θα πρέπει επίσης να εξασφαλίζει πλήρη κάλυψη των αναγκαίων ενεργειακών ελέγχων, των Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης και των υπηρεσιών εμπειρογνωμόνων, χωρίς προκαταβολή από τους δικαιούχους.

Για τα ευάλωτα νοικοκυριά προτείνει, ακόμη, επιχορήγηση στο 100% των ενεργειακών ελέγχων και των Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης, καθώς το σχετικό κόστος μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά. Όπως αναφέρει στην επιστολή, δωρεάν ενεργειακός έλεγχος πριν από την αίτηση ή την υλοποίηση της επένδυσης θα βοηθούσε τα νοικοκυριά να γνωρίζουν ποιες παρεμβάσεις είναι αναγκαίες και οικονομικά αποδοτικές, συμβάλλοντας παράλληλα στην αποτελεσματική χρήση των δημόσιων πόρων.

Άλλη πρόταση είναι να αντικατασταθεί η σειρά προτεραιότητας υποβολής των αιτήσεων από σύστημα μοριοδότησης με κοινωνικά και ενεργειακά κριτήρια. Έτσι, προτεραιότητα θα δίνεται σε νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν ενεργειακή φτώχεια, έχουν χαμηλά εισοδήματα ή αυξημένες ενεργειακές ανάγκες και αδυνατούν να καλύψουν το κόστος των απαιτούμενων παρεμβάσεων. Η σειρά υποβολής θα μπορούσε να διατηρηθεί ως συμπληρωματικό κριτήριο για αιτήσεις με ισοδύναμη βαθμολογία.

Ο κ. Στεφάνου προτείνει επίσης πρόσθετες ρυθμίσεις, μεταξύ των οποίων ειδική κατηγορία για σταδιακή ενεργειακή αναβάθμιση, ένταξη νεότερων κατοικιών στο σχέδιο, συνδυαστική στήριξη για φωτοβολταϊκά, αποθήκευση και ενεργειακή αναβάθμιση, καθώς και προώθηση ενεργειακών κοινοτήτων και συλλογικών λύσεων για ενοικιαστές και πολίτες χωρίς κατάλληλη στέγη.

Απευθυνόμενος στον Υπουργό, ο ΓΓ του ΑΚΕΛ αναφέρει ότι η επιτυχία του σχεδίου δεν πρέπει να κρίνεται μόνο από το ύψος του προϋπολογισμού ή τον αριθμό των κατοικιών που θα αναβαθμιστούν. Κατά την επισήμανσή του, πρέπει κυρίως να αξιολογείται με βάση το κατά πόσο η στήριξη φτάνει σε όσους τη χρειάζονται περισσότερο, μειώνει ουσιαστικά το ενεργειακό κόστος και συμβάλλει στη βελτίωση της ποιότητας ζωής.

Πηγή: ΚΥΠΕ