Ελεγκτική: Κίνδυνος να γίνει η εξαίρεση κανόνας στις πολεοδομικές παρεκκλίσεις

Σοβαρές αδυναμίες στη διαδικασία χορήγησης πολεοδομικών αδειών κατά παρέκκλιση εντοπίζει η ειδική έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για το Συμβούλιο Μελέτης Παρεκκλίσεων, προειδοποιώντας ότι η εξαίρεση κινδυνεύει να μετατραπεί σε κανόνα και να λειτουργεί ως παράλληλη οδός αδειοδότησης πέραν των προβλέψεων των σχεδίων ανάπτυξης.

Σύμφωνα με την έκθεση, καταγράφηκαν περιπτώσεις όπου αυθαίρετες αναπτύξεις αδειοδοτήθηκαν εκ των υστέρων, παρά προηγούμενες απορρίψεις, ειδοποιήσεις επιβολής και αρνητικές εισηγήσεις αρμόδιων αρχών. «Ιδιαίτερης σημασίας είναι οι περιπτώσεις στις οποίες η διαδικασία της παρέκκλισης χρησιμοποιήθηκε για την εκ των υστέρων αδειοδότηση αναπτύξεων που είχαν ήδη υλοποιηθεί ή λειτουργούσαν χωρίς τις απαιτούμενες άδειες. Ο έλεγχος κατέδειξε ότι το Υπουργικό Συμβούλιο, μετά από εισήγηση του Συμβουλίου Μελέτης Παρεκκλίσεων, ενέκρινε σε συγκεκριμένες περιπτώσεις πολεοδομικές άδειες για αυθαίρετες αναπτύξεις», σημειώνεται.

Χαρακτηριστική είναι περίπτωση υποστατικών σε βιομηχανική ζώνη, τα οποία είχαν αδειοδοτηθεί ως αποθήκες αλλά λειτουργούσαν αυθαίρετα ως υπεραγορά, προστίθεται. Προηγούμενες αιτήσεις για αλλαγή χρήσης είχαν απορριφθεί το 2012 και το 2014, ενώ είχαν εκδοθεί δύο ειδοποιήσεις επιβολής. Η πολεοδομική Αρχή εισηγήθηκε εκ νέου απόρριψη, επισημαίνοντας ότι ενδεχόμενη έγκριση θα μπορούσε να θεωρηθεί επιβράβευση αυθαίρετης ανάπτυξης. «Το Συμβούλιο Μελέτης Παρεκκλίσεων κατέγραψε επίσης ότι η ανάπτυξη επηρέαζε ουσιωδώς τη γενική στρατηγική του ισχύοντος Σχεδίου Ανάπτυξης, ενθάρρυνε τάσεις άναρχης ανάπτυξης και καταστρατηγούσε βασικές πολεοδομικές ρυθμίσεις. Παρά ταύτα, εισηγήθηκε την έγκριση προσωρινής πολεοδομικής άδειας τεσσάρων ετών, εισήγηση που υιοθετήθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο», επισημαίνεται.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις μεγάλες καθυστερήσεις εξέτασης αιτήσεων. Κατά την περίοδο 2020-2023, ο μέσος χρόνος εξέτασης κυμαινόταν μεταξύ 25 και 31 μηνών, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις η διαδικασία διήρκεσε περισσότερο από μία δεκαετία. Σύμφωνα με την Ελεγκτική Υπηρεσία, οι καθυστερήσεις αυτές επιτρέπουν σε παράνομες ή μη αδειοδοτημένες αναπτύξεις να παγιώνουν τετελεσμένα.

Η Έκθεση εντοπίζει επίσης συχνές διαφοροποιήσεις μεταξύ των εισηγήσεων των Πολεοδομικών Αρχών και του Συμβουλίου χωρίς πάντοτε να τεκμηριώνονται επαρκώς οι λόγοι των αποκλίσεων. Παράλληλα, καταγράφονται περιπτώσεις όπου αρχικές απορριπτικές εισηγήσεις μετατράπηκαν σε θετικές μετά από αναπομπή από το Υπουργικό Συμβούλιο, χωρίς να προκύπτουν νέα ουσιώδη στοιχεία στους φακέλους.

Μεταξύ των συστάσεων της, η Ελεγκτική Υπηρεσία ζητά επανεξέταση του πλαισίου των παρεκκλίσεων, αυστηρότερη αντιμετώπιση των αυθαίρετων αναπτύξεων, σαφέστερα κριτήρια αξιολόγησης, μεγαλύτερη διαφάνεια στα αντισταθμιστικά μέτρα και ενίσχυση των μηχανισμών παρακολούθησης των αιτήσεων, ώστε να διαφυλαχθεί η αξιοπιστία του πολεοδομικού σχεδιασμού.