Η φορολογική μεταρρύθμιση άργησε πολύ

Η τελευταία φορά που έγινε φορολογική μεταρρύθμιση ήταν το 2002. Πρόεδρος της Δημοκρατίας ήταν ο Γλαύκος Κληρίδης και η χώρα ετοιμαζόταν να λάβει πρόσκληση για να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι τέσσερις εποχές ήταν ακόμη ευδιάκριτες και η κλιματική αλλαγή εκτός της πολιτικής συζήτησης στην Κύπρο. Όσοι ακόμη πιστεύετε πως ήταν σχετικά πρόσφατα, να θυμίσω πως οι περισσότεροι από τους σημερινούς φοιτητές δεν είχαν γεννηθεί ακόμη. Έτσι για να θέτουμε τα πλαίσια του χρόνου στις πραγματικές τους διαστάσεις. Με άλλα λόγια, άργησε πολύ να ανοίξει η συζήτηση για τη μεταρρύθμιση στη φορολογία και τώρα που επιτέλους έγινε αυτό, δεν πρέπει να επιτρέψουμε να καθυστερήσει ή να παραμείνει όσο η προηγούμενη.

Ο υπουργός Οικονομικών Κωνσταντίνος Πετρίδης είναι αποφασισμένος να προχωρήσει με τη μεταρρύθμιση της φορολογίας μέσα στο 2022. Θα χρειαστεί, ωστόσο, περισσότερα από πολιτική βούληση για να προχωρήσει το όλο θέμα. Ο τομέας των υπηρεσιών θα πρέπει να δεχτεί πως έφτασε η ώρα το δικό του μοντέλο να ευθυγραμμιστεί με τη νέα διεθνή πραγματικότητα, που θέλει τον ελάχιστο εταιρικό φορολογικό συντελεστή στο 15%. Με άλλα λόγια, η φορολογία δεν θα πρέπει να ευνοεί μόνο τις εικονικές επενδύσεις, αλλά να παρέχει κίνητρα για τις πραγματικές επενδύσεις, ιδιαίτερα αν αυτές προσθέτουν αξία για την κοινωνία και την οικονομία. Η κατάργηση του τέλους των 350 ευρώ θα λειτουργήσει ευεργετικά για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις και ο μηδενισμός της έκτακτης εισφοράς επί της λογιζόμενης ή/και πραγματικής διανομής μερισμάτων, θα διορθώσει μια άδικη και θλιβερή υπενθύμιση προς τον επιχειρηματικό κόσμο για το 2013. Αν μάλιστα αυτό συνδυαστεί με κατάργηση της επιβολής αμυντικής εισφοράς επί των πιστωτικών τόκων, αυτό θα ήταν ένδειξη πως το κράτος αποκτά επιτέλους επαφή με την πραγματικότητα, ειδικά τώρα που διανύουμε περίοδο μηδενικών επιτοκίων και υψηλού πληθωρι0σμού.

Την ίδια ώρα, επιχειρήσεις και πολίτες θα πρέπει να κατανοήσουν πως στα επόμενα χρόνια, θα πληρώνουν ακριβά το όποιο περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα. Αυτό όχι εκδικητικά, αλλά με την ελπίδα πως έτσι θα περιορίσουμε τους ρύπους. Πως, έτσι, θα τηρήσουμε τις συμβατικές υποχρεώσεις προς τις περιβαλλοντικές συμφωνίες που έχουμε υπογράψει και πως θα αναλάβουμε τις ευθύνες μας απέναντι στις επόμενες γενιές. Αυτό που απουσιάζει από τη συζήτηση, και πολύ φοβάμαι πως θα αγνοηθεί, είναι πως θα γίνεται δίκαια η κατανομή στο περιβαλλοντικό βάρος, ανάλογα με το πορτοφόλι που έχει ο καθένας. Θα χρειαστεί πραγματική «μαστοριά» για να πετύχει κανείς τη χρυσή τομή στο πόσα πρέπει να πληρώνει και ποιος ώστε, να μην σκοτωθεί η επιχειρηματικότητα, να μην εξαθλιωθούν η μεσαία και η εργατική τάξη και να επιτευχθούν οι στόχοι. Για να το πετύχει αυτό, το κράτος θα χρειαστεί να συγκεντρώσει επικαιροποιημένα στοιχεία, θα χρειαστεί να ψηφιοποιήσει όλες του τις δομές, θα χρειαστεί ακόμη και τη τεχνητή νοημοσύνη για να τα αξιολογήσει, όπως ήδη γίνεται σε άλλα κράτη.

Βέβαια, δεν πρόκειται να περιμένουμε να συμβούν αυτά για να κάνουμε τη μεταρρύθμιση στη φορολογία. Αυτή θα πρέπει να γίνει τώρα. Αυτό που οφείλουμε να διασφαλίσουμε είναι πως η διαδικασία θα επαναληφθεί σε πιο τακτικά διαστήματα. Πως, κάποια στοιχεία της θα είναι ανοιχτού τέλους και θα επιδέχονται βελτίωση, όσο η χώρα θα αναβαθμίζει τις ψηφιακές της δεξιότητες που θα της επιτρέπουν να συγκεντρώνει περισσότερα και ποιοτικότερα στοιχεία, τα οποία θα της δείχνουν όλη την εικόνα. Με άλλα λόγια, θα πρέπει να μπουν οι βάσεις για να καταστεί η φορολογία ευέλικτη και δεκτική σε προσαρμογές, ανάλογα με τις ανάγκες της κοινωνίας και τις εντολές που θα παίρνει από αυτήν η πολιτική εξουσία. Θα πρέπει να ξέρουμε πως, και η καλύτερη μεταρρύθμιση να γίνει τώρα, θα είναι αποτυχία αν σε 20 χρόνια από σήμερα οι δημοσιογράφοι -ή ό,τι θα είναι αυτό που θα τους έχει αντικαταστήσει ώς τότε, θα γράφουν για τη νέα μεταρρύθμιση που θα αλλάξει αυτή που πάμε να φτιάξουμε σήμερα. Θα είναι τραγικό, αν τα παιδιά που σήμερα είναι στους βρεφοκομικούς σταθμούς και στα μαιευτήρια, να πρέπει να πάνε πανεπιστήμιο για να ξαναδεί το κράτος τη φορολογική του πολιτική.