Οι αναπόφευκτες συνέπειες

Για πάνω από έναν χρόνο μας καθησυχάζουν αρκετοί -κυρίως κεντρικοί τραπεζίτες- ότι ο πληθωρισμός είναι προσωρινός και ότι θα επανέλθει σε χαμηλά επίπεδα. Φυσικά και ο πληθωρισμός κάποτε θα μειωθεί… το ερώτημα είναι πόσο θα ανέβει ακόμη και πόσο θα διαρκέσει. Ψάχνω λοιπόν να αναζητήσω τι είναι το προσωρινό; Εισήγησή μου είναι … μην σπαταλήσετε άδικα χρόνο.

Έχουμε, όπως είχαμε και το 2008, αλλά και παλαιότερα τις ίδιες τύπου δηλώσεις. Ότι «αυτή τη φορά μάθαμε από την ιστορία», «αυτή τη φορά έχουμε όλα τα αναγκαία εργαλεία και την πληροφόρηση» κ.λπ. Μας λένε από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και από παντού, ότι η αύξηση του πληθωρισμού είναι προσωρινή, αποτελεί ένα μπλιμπ, μια καμπούρα … φτάσαμε στο 5% πληθωρισμό και ακόμη ψάχνουμε τι είναι μεσοπρόθεσμο και ποια είναι η κορυφή της καμπούρας.

Μετά από κάποιες προσπάθειες ανακάλυψα ότι «για την ΕΚΤ, η διάρκεια του «μεσοπρόθεσμου ορίζοντα» -που αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του ορισμού της για τη σταθερότητα των τιμών- θα ποικίλλει με την πάροδο του χρόνου». Με απλά λόγια αν μετά από 2 ή 3 ή 5 χρόνια μειωθεί ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη π.χ. στο 1,8% θα μας πουν «είδατε, είπαμε σας το».

Το μόνο που (ΔΕΝ) μάθαμε για πολλοστή φορά είναι ότι, τύπωσες χρήμα οι τιμές θα αυξηθούν και εξέδωσες χρέος θα πρέπει να αποπληρωθεί. Αυτές είναι οι διαχρονικές και βασικές αρχές που ισχύουν εδώ και χιλιάδες χρόνια. Από τη μέρα που ο άνθρωπος οργανώθηκε ως κοινωνία και όχι από τη μέρα που άρχισε να διδάσκεται το μάθημα των οικονομικών στις τάξεις.

Αυτοκρατορίες κατέρρευσαν γιατί υπερχρεώθηκαν (κυρίως για να διεξάγουν πολέμους), o πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο, ο Μάνσα Μούσα, στη διαδρομή του από το Τιμπουκτού στη Μέκκα «τύπωσε» χρήμα στην Αίγυπτο και δημιούργησε υπερπληθωρισμό και μια δεκαετή ύφεση, οι Πτολεμαίοι δοκίμασαν με διπλό νόμισμα να αντιμετωπίσουν προβλήματα όπως αυτά του γείτονά μας Ερντογάν σήμερα. Με απλά λόγια «ούτε αυτή τη φορά θα είναι διαφορετικά»... εκτός του ότι οι κεντρικοί τραπεζίτες έμαθαν να είναι όσο πιο ξεκάθαρα ασαφείς και αόριστοι γίνεται στις δηλώσεις τους για να μην τους επιρρίπτουμε ευθύνες.

Αυτό που θα έπρεπε να μάθουν αυτοί που καθορίζουν πολιτική είναι να μιλούν με ειλικρίνεια στον κόσμο. Και εγώ (χωρίς να σημαίνει πως δεν έχω λάθος) θεωρούσα πως υπό τις περιστάσεις δεν είχαν άλλες καλύτερες επιλογές οι κυβερνήσεις και οι κεντρικές τράπεζες για την αντιμετώπιση των οικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας. Αυτό όμως που ήταν ξεκάθαρο είναι ότι αυτή η αναγκαία πολιτική θα είχε αρνητικές επιπτώσεις και αυτό θα έπρεπε να εξηγούσαν. Η πολιτική που ακολουθήθηκε ήταν ξεκάθαρο από την αρχή ότι αναπόφευκτα θα προκαλούσε πληθωρισμό και έμμεσο κούρεμα καταθέσεων/ομολογιούχων. Υπό τις περιστάσεις ήταν ο λιγότερο επώδυνος τρόπος επιβίωσης και μετά ανάρρωσης.

Ας μάθουν λοιπόν οι κεντρικοί τραπεζίτες από τους γιατρούς. Όταν κάνουν μια επέμβαση σου εξηγούν τους κινδύνους και το τι πιθανόν θα ακολουθήσει κατά την ανάρρωση του ασθενή.

Για να είμαι «δίκαιος» με τους κεντρικούς τραπεζίτες (θυμάστε που καταστήσαμε τον θεσμό της νομισματικής αρχής ανεξάρτητο για να μην επηρεάζονται οι πολιτικές του από τους πολιτικούς), ποιος θα τολμούσε να βγει και να πει «ο πληθωρισμός θα πάει 3-5-7%» και να στείλει μήνυμα «μην αγοράζεται κρατικά ομόλογα με αρνητικά επιτόκια και διάρκειας 10-20-30 χρόνων».

Η επόμενη ερώτηση είναι «μα δεν γνώριζαν αυτά τα πράγματα οι μεσάζοντες που συμβούλευαν τους πελάτες τους να αγοράσουν τα ομόλογα;». Βεβαίως και τα γνώριζαν… αλλά και αυτοί όφελος από τις πράξεις είχαν, έτσι;

Όλα αυτά εν αναμονή των επιπτώσεων της θεραπείας, της ανάρρωσης και της απουσίας ειλικρίνειας.