Σε πράσινη πορεία η Ευρώπη, εμείς;

Μπορεί στην Κύπρο να ζούμε για τη στιγμή που η χώρα μας θα μπορέσει να εξαγάγει τις πρώτες ποσότητες φυσικού αερίου, ωστόσο η πρόσφατη «Πράσινη Συμφωνία» (Green Deal) της ΕΕ υποδηλώνει πως άλλα είναι τα πλάνα της ευρωπαϊκής οικογένειας. Το γεγονός ότι η ΕΕ προωθεί και προνοεί για την ενεργειακή της απεξάρτηση από πρώτες ύλες όπως είναι το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο φαίνεται και στη λογική που διέπει την «Πράσινη Συμφωνία», αλλά και στους αριθμούς και τις μελλοντικές εκτιμήσεις.

 



 

Ενδεικτικά να αναφέρουμε πως μόνο το 2019 η ΕΕ εισήγαγε ενεργειακά προϊόντα 320 δισ. ευρώ, και πέραν του 60% αυτών των ενεργειακών προϊόντων προήλθε από τη Ρωσία. Η μείωση της εξάρτησης σε φυσικό αέριο και πετρέλαιο, πέρα από τις γεωπολιτικές και περιφερειακές επιπτώσεις, θα φέρει αναμφίβολα και μειώσεις στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου και των παραγώγων του που θα συμπαρασύρουν αναπόφευκτα προς τα κάτω και τις τιμές του φυσικού αερίου. Σε μια εμπεριστατωμένη μελέτη η διεθνούς φήμης δεξαμενή σκέψης Bruegel σημειώνει κάποιες από τις υφιστάμενες πραγματικότητες. Μεταξύ άλλων αναφέρει πως το 34,8% της ενεργειακής εξάρτησης της ΕΕ προέρχεται από τη χρήση πετρελαίου, το 23,8% από τη χρήση φυσικού αερίου και 13,6% από τη χρήση άνθρακα.

Ωστόσο, η δεξαμενή σκέψης υποδεικνύει πως όλα αυτά θα αλλάξουν με την εφαρμογή της «Πράσινης Συμφωνίας». Προφανώς, η μετατόπιση από τις μέχρι σήμερα ενεργειακές πηγές δεν θα γίνει από τη μια μέρα στην άλλη. Θα είναι σταδιακή και συνεχής. To Bruegel αναφέρει πως ουσιαστικά η μετατόπιση θα αρχίσει να γίνεται αισθητή μεταξύ 2030 με 2050. Με βάση τα σενάρια, η δεξαμενή σκέψης εκτιμά πως μεταξύ 2015 με 2030 οι εισαγωγές πετρελαίου θα μειωθούν κατά 23% με 25% ενώ οι εισαγωγές φυσικού αερίου θα παρουσιάσουν αποκλιμάκωση 13% με 19%. Ωστόσο, από το 2030 και μετέπειτα η πτώση στις εισαγωγές πετρελαίου θα είναι ραγδαία και της τάξεως του 79% ενώ οι εισαγωγές του φυσικού αερίου θα μειωθούν κατά 58% με 67%.

Με αυτά τα δεδομένα όλα συνηγορούν πως οι επενδύσεις της ΕΕ σε projects που έχουν να κάνουν με πετρέλαιο και φυσικό αέριο θα σταματήσουν. Αυτή ήταν άλλωστε και η πρόσφατη δήλωση του προέδρου της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων κ. Βέρνερ Χόγιερ, ότι δηλαδή από την 1η Ιανουαρίου του 2021 η τράπεζα θα πάψει να χρηματοδοτεί έργα που θα βασίζονται σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Η ΕΕ έχει εισαγάγει στον προϋπολογισμό της για την προγραμματική περίοδο 2021 με 2027 ένα τεράστιο ποσό που φθάνει το 1,8 τρισ. ευρώ. Με βάση τους υπολογισμούς το 37% αυτού του προϋπολογισμού θα πάει σε έργα που αφορούν την προώθηση της πράσινης ανάπτυξης για να επιτευχθούν οι στόχοι της κλιματικής αλλαγής. Μέσω χρηματοδοτήσεων, χαμηλότοκων επιτοκίων και άλλων κινήτρων η ΕΕ ευελπιστεί πως θα αλλάξει τις παγκόσμιες ισορροπίες σε σχέση με την κλιματική αλλαγή.

Τι κάνει η Κύπρος

Στη βάση των πιο πάνω δεδομένων η Κύπρος δείχνει για ακόμα μια φορά να αδυνατεί να λάβει τα μηνύματα των καιρών. Αναμφίβολα οι νέες πραγματικότητες και τα ευρωπαϊκά σχέδια έρχονται σε πλήρη αντιδιαστολή με τη ρητορική μας να καταστούμε ενεργειακός κόμβος, οι εξελίξεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο μας έχουν προσπεράσει. Ακόμα και αν δεχτούμε με βάση τις επίσημες δηλώσεις και τους σχεδιασμούς της κυβέρνησης Αναστασιάδη πως η Κύπρος μέχρι το 2025 θα μπορέσει να προχωρήσει στις πρώτες εξαγωγές φυσικού αερίου από την Αποκλειστική Οικονομική της Ζώνη, είναι αμφίβολο εάν αυτοί οι σχεδιασμοί θα έχουν οποιοδήποτε όφελος για την Ευρώπη αφού η ζήτηση φυσικού αερίου θα μειώνεται. Πόσω μάλλον για την ίδια την Κύπρο, καθώς με βάση τους σχεδιασμούς της ΕΕ, όπως αναφέρθηκαν πιο πάνω, από το 2030 η αποκλιμάκωση της χρήσης φυσικού αερίου θα είναι επιταχυνόμενη. Ποιος είναι ο σχεδιασμός μας; Ποια είναι η στρατηγική για να μην μείνουμε και πάλι ουραγοί της ενεργειακής μεταμόρφωσης που θέλει να υλοποιήσει η ΕΕ;

Σε επικοινωνία που είχαμε με τον αναπληρωτή καθηγητή και πρόεδρο του Τμήματος Χημικών Μηχανικών του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου, κ. Αλέξανδρο Χαραλαμπίδη, μας ανάφερε πως είμαστε υποχρεωμένοι να ακολουθούμε τους στόχους της ΕΕ.

Σε ερώτημα του «Π» εάν θα πρέπει να κινηθούμε προς άλλες κατευθύνσεις πέραν του φυσικού αερίου ο κ. Χαραλαμπίδης υπέδειξε πως θα πρέπει να διαφοροποιήσουμε τις ενεργειακές μας πηγές. Δεν απέρριψε τη χρήση του φυσικού αερίου γιατί όπως είπε μπορεί να χρησιμοποιηθεί για παραγωγή ηλεκτρισμού, ωστόσο τόνισε την ανάγκη να μετατοπίσουμε το ενεργειακό μας μοντέλο σε πράσινη ανάπτυξη στη βάση και των κατευθύνσεων του «Green Deal» της ΕΕ. «Με το Green Deal θα έχουμε τεράστια οικονομικά οφέλη καθώς η παραγωγή ΑΠΕ είναι πιο συμφέρουσα ενώ υπάρχουν και οι δυνατότητες για δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και καινοτόμων επαγγελμάτων. Ωστόσο, για να το επιτύχουμε αυτό χρειάζεται αρκετή δουλειά εκ μέρους μας», είπε.