Να προσαρμοστούμε στις γεωπολιτικές εντάσεις

 

 

Όσο θα περιχαρακώνονται τα κράτη πίσω από γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις, τόσο θα μικραίνει η «πίτα» της παγκόσμιας οικονομίας. Στην Κύπρο και σε χώρες που οι οικονομίες τους επωφελήθηκαν από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, την παγκοσμιοποίηση του κεφαλαίου και που ανέπτυξαν εξαρτήσεις με όλους, το νέο «Σιδηρούν Παραπέτασμα» προκαλεί ασφυξία. Στο δικό μας επίπεδο, είναι λίγα που μπορούμε να κάνουμε για να αλλάξουμε τη μεγάλη εικόνα. Σε ό,τι μας αφορά, ήρθε η ώρα να δούμε σοβαρά την πρόσβασή μας στην ενιαία αγορά της ΕΕ, τη μεγαλύτερη οικονομία του πλανήτη.

Αν στην Ευρώπη τρέμουν με την ιδέα επιβολής κυρώσεων σε ένα θερμό επεισόδιο στα ρωσοουκρανικά σύνορα, στην Κύπρο κάποιοι θα έπρεπε να έχουν ήδη χάσει τον ύπνο τους. Δεν μιλάμε για εισβολή και πόλεμο σε πλήρη εξέλιξη, γιατί εκεί ο φόβος είναι υπαρξιακός και όχι απλά οικονομικός. Αλλά και χωρίς κάποια κρίση σε Ουκρανία ή Ειρηνικό Ωκεανό, σε παγκόσμιο επίπεδο έχει ήδη υψωθεί ένα νέο «Σιδηρούν Παραπέτασμα», με ζώνες πολιτικής και οικονομικής επιρροής. Οι εκατέρωθεν περιορισμοί στο εμπόριο και τις επενδύσεις σε έργα υποδομών, η αύξηση στις φορολογίες και πόλεμος σε δασμούς, όπως και η εκδίωξη επιχειρήσεων ή ο υποχρεωτικός επαναπατρισμός τους, είναι η νέα παγκόσμια νόρμα.

Η γεωπολιτική ένταση στην Ουκρανία έρχεται να μας επιβεβαιώσει αυτό που βλέπαμε να εξελίσσεται όλη την προηγούμενη δεκαετία, αλλά και να βάλει ταφόπλακα στις όποιες ψευδαισθήσεις τρέφαμε για επιστροφή σε πρότερες καταστάσεις, όπου όλοι έκαναν δουλειές με όλους.

Στην Κύπρο, ο τομέας των υπηρεσιών έζησε και εξακολουθεί και ζει στο πετσί του την προσπάθεια την Μόσχας για να επαναπατριστούν οι υπεράκτιες επιχειρήσεις και τα κεφάλαια. Πιέσεις που σε αρκετές περιπτώσεις μεταφράζονται σε «εκβιασμό» σχετικά με συμβόλαια του Δημοσίου, αλλά και με δέλεαρ για οικονομική ενίσχυση και ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς μέσα στη Ρωσία. Άλλωστε, οι μνήμες είναι ακόμη νωπές από το πρωτόκολλο για την τροποποίηση της Συμφωνίας Αποφυγής της Διπλής Φορολογίας που η Ρωσία υποχρέωσε και την Κύπρο να υπογράψει. Πρόκειται, βέβαια, για δικαίωμα της Ρωσίας να προβαίνει σε ό,τι αυτή θεωρεί πως εξυπηρετεί τα συμφέροντά της, ωστόσο το μήνυμα προς την Κύπρο είναι ξεκάθαρο: πρέπει να αναζητηθούν νέες αγορές με μεγαλύτερη διάθεση για δουλειές.

Σε αυτή την κατεύθυνση κινούνται οι αποφάσεις του Υπουργικού για τη δημιουργία Κυπριακού Εμπορικού Κέντρου στο Νέο Δελχί και την ενίσχυση του εμπορικού τμήματος της πρεσβείας της Κυπριακής Δημοκρατίας στο Τόκιο με τη δημιουργία μιας θέσης βοηθού εμπορικού συμβούλου με όρους επιτόπιου προσωπικού. Θα πρέπει ωστόσο να γίνουν περισσότερα, καθώς οι αγορές της Ασίας, της Αφρικής και της Μέσης Ανατολής στις οποίες στρέφονται οι κυπριακές επιχειρήσεις προσφέρουν επιλογές και διέξοδο, ωστόσο κρύβουν τις δικές τους παγίδες, καθώς συναλλαγματικές αστάθειες και αυθαίρετες κυβερνητικές αποφάσεις πάντα θα μας φέρνουν σε δύσκολη θέση. Η πραγματική στροφή θα πρέπει να είναι στη ζώνη του ευρώ αλλά και στην περιφέρεια της ΕΕ. Θα πρέπει, δηλαδή, η Κύπρος να κάνει χρήση της πρόσβασής της στην ενιαία αγορά. Πρόκειται για χαμηλού ρίσκου και λογικά χαμηλότερων αποδόσεων από αυτά που είχαμε συνηθίσει, αλλά την ώρα που ο πλανήτης χωρίζεται σε ζώνες, καλό είναι να μην μείνουμε εκτός της δικής μας, που είναι η Ευρώπη.

Η ενιαία αγορά, αλλά και η πρόσβαση που αποκτούμε λόγω της ευρωπαϊκής μας ιδιότητας στα κράτη «Αγγλόσφαιρας», είναι αρκετή για μια οικονομία όπως αυτή της Κύπρου. Πρόκειται για αγορές πολύ πιο ανταγωνιστές και με χαμηλότερα ποσοστά κέρδους από αυτά που βρίσκουμε σε άλλες αγορές με μεγαλύτερο ρίσκο. Ωστόσο, αυτά είναι τα δεδομένα και με αυτά θα πρέπει να ζήσουμε για αρκετά χρόνια ακόμη. Όσο πιο γρήγορα το κατανοήσουμε αυτό, τόσο πιο γρήγορα θα προσαρμοστούμε στα νέα πιο απαιτητικά δεδομένα ώστε να έχουμε καλύτερες πιθανότητες επιβίωσης στο δύσκολο οικονομικό περιβάλλον που έχουμε μπροστά μας.