Την ώρα που βρίσκονται σε εξέλιξη οι διαβουλεύσεις για νέες προτάσεις της κυβέρνησης για τη διαχείριση των μην εξυπηρετούμενων δανείων, τράπεζες και εταιρείες εξαγοράς πιστώσεων προβαίνουν σε δικές τους πρωτοβουλίες και καλούν τους δανειολήπτες να προσέλθουν για την εξεύρεση λύσεων.
Η Themis Portfolio Management Limited («Themis»), η μεγαλύτερη εταιρεία διαχείρισης μη εξυπηρετούμενων δανείων της Κύπρου, έχει ανακοινώσει έως τώρα τρεις πρωτοβουλίες και η Ελληνική Τράπεζα μέσω του μεταβατικού ανώτατου εκτελεστικού διευθυντή του Ομίλου, Αντώνη Ρούβα, κάλεσε τους ευάλωτους δανειολήπτες να πάνε στην τράπεζα.
«Είμαστε διατεθειμένοι να βάλουμε το χέρι πολύ βαθιά στην τσέπη για να στηρίξουμε τις ευάλωτες ομάδες. Είμαι πεπεισμένος ότι μπορούμε να βρούμε λύσεις με τις καλύτερες ρυθμίσεις, περιλαμβανομένων και διαγραφών, για να στηρίξουμε κυρίως τους ευάλωτους δανειολήπτες και όχι μόνο», τόνισε ο κ. Ρούβας εκφράζοντας προσωπική δέσμευση για την εξεύρεση λύσεων.
Η ανταπόκριση των δανειοληπτών στις πρωτοβουλίες τραπεζών και εταιρειών εξαγοράς πιστώσεων για ρυθμίσεις δανείων με στόχο την προστασία της πρώτης κατοικίας αποτελεί και μια ένδειξη για το αν πράγματι χρειαζόμαστε νέες ρυθμίσεις για τις εκποιήσεις.
Η εμπειρία από τα κυβερνητικά σχέδια ρύθμισης ΜΕΔ δείχνει ότι το πραγματικό ενδιαφέρον ήταν υποτονικό.
Για πολλούς το «Σχέδιο Εστία» θεωρείται αποτυχημένο, αλλά μια άλλη ερμηνεία είναι ότι όσοι πράγματι ήθελαν να λύσουν το πρόβλημά τους το αξιοποίησαν. Οι υπόλοιποι που ήταν επιλέξιμοι για ένταξη στο «Σχέδιο Εστία», είτε έχουν πρόσθετα περιουσιακά στοιχεία, είτε υπέβαλαν αίτηση για να κερδίσουν χρόνο.
Οι αιτήσεις συμμετοχής στο «Σχέδιο Εστία» ανήλθαν στις 6.400 (οι επιλέξιμοι για ένταξη είχαν υπολογιστεί σε 8.000), εκ των οποίων γύρω στο 30% παρέμεινε ημιτελώς συμπληρωμένο. Η μη ολοκλήρωση της συμπλήρωσης της αίτησης αποδίδεται σε κατάχρηση του σχεδίου με σκοπό ο αιτητής να κερδίσει χρόνο και στην απροθυμία αποκάλυψης εισοδηματικών και περιουσιακών στοιχείων.
Εγκρίθηκαν περίπου 1.150 αιτήσεις που αντιστοιχούν σε ΜΕΧ ύψους περίπου €270 εκατ. Ο σημαντικότερος λόγος απόρριψης ήταν η υπέρβαση εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων καταδεικνύοντας δυνατότητα διακανονισμού του δανείου, και άρα αφορούσαν περιπτώσεις που ήταν εκτός της περιμέτρου προστασίας της οποίας στόχευε το Σχέδιο. Άλλες 948 περιπτώσεις απορρίφθηκαν για οικονομικούς λόγους και θα ενταχθούν στο σχέδιο «Ενοίκιο έναντι Δόσης»
Για το Σχέδιο «ΟΙΚΙΑ», συμπληρωματικό σχέδιο του «Εστία» για περιπτώσεις με ιδιαιτερότητες που δεν ήταν επιλέξιμες (π.χ. Στεγαστικό Σχέδιο Δανειοδότησης Ζευγαριών με Χαμηλά Εισοδήματα, ανέγερσης κατοικίας σε τ/κ γη), υπέβαλε αίτηση πέραν του 60% των δυνητικών δικαιούχων, με 1.223 αιτήσεις, που αναλογούν σε δάνεια ύψους περίπου €115 εκατ.
Από τα παραπάνω προκύπτει ότι ένας μεγάλος αριθμός, πέραν των 6.000, επιλέξιμων δανειοληπτών για ευνοϊκή ρύθμιση του δανείου τους, με υποθήκη την κύρια κατοικία αξίας μέχρι €350.000 και με συμμετοχή του κράτους στη χρηματοδότηση της αποπληρωμής (καταβολή του 1/3 της δόσης), δεν ενδιαφέρθηκαν.
Ο πειρασμός να χαρακτηριστούν ως στρατηγικοί κακοπληρωτές είναι μεγάλος και εγείρεται ένα ερώτημα για το ποιους τελικά αφορά όλη αυτή η κινητοποίηση για τα ΜΕΔ.
Αν ο στόχος είναι η προστασία πρώτης κατοικίας αξίας έως €350.000, τότε η λύση έχει ήδη δοθεί. Όποιοι δεν την αξιοποίησαν, δηλαδή το «Σχέδιο Εστία», είχαν τους πόρους να πληρώσουν την οφειλή τους.
Ο κ. Ρούβας σημείωσε ότι «δεν είναι πρόθεσή μας να βγάλουμε κανένα έξω από το σπίτι του», αλλά υπέδειξε ότι υπάρχουν περιπτώσεις δανειοληπτών που δεν συνεργάζονται.
Στα παραδείγματα που έφερε είναι περιπτώσεις νοικοκυριών με δύο δημόσιους υπάλληλους που δεν πληρώνουν και επιχειρηματιών που πάνε καλά οι δουλειές τους και επίσης δεν πληρώνουν το δάνειό τους.
Δίπλα σε αυτές τις περιπτώσεις υπάρχουν και χιλιάδες άλλοι που είναι συνεπείς και συνεργάζονται.
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε στη Βουλή ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας, το πρώτο εξάμηνο του 2023 οι αναδιαρθρώσεις και επαναδιαπραγματεύσεις δανείων έφτασαν στα €2 δισ., σε σχέση με €0,9 δισ. που ήταν το πρώτο εξάμηνο του 2022. Άρα, ρυθμίσεις γίνονται.
Θα έχει συνεπώς ενδιαφέρον να δούμε την ανταπόκριση των δανειοληπτών στην πρόσκληση του CEO της Ελληνικής Τράπεζας και στα τρία σχέδια της Themis.
Τα τρία σχέδια από Themis
Η Themis Portfolio Management Limited έχει θέσει στη διάθεση των δανειοληπτών τρία σχέδια, με το τελευταίο, που ανακοίνωσε προ δεκαημέρου, να είναι καινοτόμο εστιάζοντας στην αξία του ακινήτου και όχι στο υπόλοιπο της οφειλής.
Το εργαλείο αναδιάρθρωσης δανείων έχει ως στόχο τη διασφάλιση της πρώτης κατοικίας των δανειοληπτών αξίας μέχρι €350.000 και απευθύνεται σε δανειολήπτες που μέχρι σήμερα δεν μπορούσαν να πληρώσουν τις δόσεις τους ή/και που το χρέος τους έχει υπερβεί κατά πολύ την αξία της πρώτης τους κατοικίας. Εννοείται ότι οι δανειολήπτες δεν θα διαθέτουν άλλη περιουσία.
Το σχέδιο προβλέπει σταθερό επιτόκιο για 3 ή 5 χρόνια, το οποίο μετατρέπεται σε κυμαινόμενο μετά τη λήξη της σταθερής περιόδου, μηνιαίες δόσεις που να ανταποκρίνονται στις οικονομικές δυνατότητες του δανειολήπτη και διάρκεια αποπληρωμής μέχρι και 25 χρόνια, νοουμένου ότι η ηλικία του δανειολήπτη δε θα υπερβαίνει τα 70 έτη.
Η Themis θεωρεί ότι «η συγκεκριμένη πρωτοβουλία είναι η πλέον στοχευμένη και ξεκάθαρη, και ευελπιστεί πως οι δανειολήπτες θα αξιοποιήσουν αυτή την ευκαιρία για να επιλύσουν ένα πρόβλημα που τους απασχολεί εδώ και πολλά χρόνια».
Η Themis προσφέρει και άλλες δύο στοχευμένες λύσεις σε ευάλωτους δανειολήπτες και στη μεσαία τάξη.
- Στα τέλη Ιουλίου ανακοίνωσε πρωτοβουλία (ενεργώντας εκ μέρους και για λογαριασμό των συνδεδεμένων εταιρειών εξαγοράς πιστώσεων) ενημέρωσης των ευάλωτων ομάδων δανειοληπτών, ώστε να εξευρεθούν κοινά αποδεκτές λύσεις για τη διασφάλιση της κύριας κατοικίας αξίας μέχρι €250.000. Η Themis καλεί όσους ανήκουν στις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού ή/και θεωρούν ότι πληρούν τα σχετικά κριτήρια ως αυτά έχουν υιοθετηθεί από το Υπουργικό Συμβούλιο στις 22/08/2022, στο πλαίσιο του Σχεδίου Χορηγιών ΑΠΕ και ΕΞΕ, να επικοινωνήσουν το συντομότερο δυνατό με την Themis στο τηλέφωνο επικοινωνίας 22-816816.
- Σε ισχύ βρίσκεται μέχρι 30/09/2023 και το σχέδιο της Themis για δανειολήπτες/ενυπόθηκους οφειλέτες μη εξυπηρετούμενων δανείων με εξασφάλιση πρώτης κατοικία αξίας μέχρι €350.000. Η Themis δίνει την ευκαιρία στους αιτητές να αποταθούν σε ανεξάρτητους λογιστικούς οίκους για επιβεβαίωση του υπολοίπου των οφειλών τους, καθώς και για τον υπολογισμό των επιτοκίων τους, επωμιζόμενη η ίδια το σχετικό κόστος, με το αποτέλεσμα των υπολογισμών να είναι δεσμευτικό για την Themis. Οι ενδιαφερόμενοι για τις πρωτοβουλίες της εταιρείας μπορούν να βρουν πληροφορίες, καθώς και το έντυπο για υπολογισμό του υπόλοιπου των οφειλών, στην ιστοσελίδα της Themis.
Για δανειολήπτες/ενυπόθηκους οφειλέτες οι οποίοι θα αποστείλουν γραπτή πρόταση για διευθέτηση των υποχρεώσεών τους μέχρι 30/09/2023, η Themis αναλαμβάνει να εξετάσει την αίτηση και να δώσει γραπτή απάντηση εντός 30 ημερών. Επιπρόσθετα, κατά τη διάρκεια εξέτασης της πρότασης, τυχόν προγραμματισμένη εκποίηση θα παγοποιείται.
