Δέσμη εννέα προτάσεων για την ανάπτυξη προσιτής στέγης κατέθεσε το Επιστημονικό Τεχνικό Επιμελητήριο Κύπρου (ΕΤΕΚ) στον ΟΟΣΑ στo πλαίσιo του έργου τεχνικής βοήθειας «Σχεδιασμός και εφαρμογή μοντέλων και πολιτικών για προσιτή στέγαση».
Ομάδα ειδικών του ΟΟΣΑ βρέθηκε στην Κύπρο για να ακούσει και να δει την κατάσταση στο στεγαστικό προκειμένου να προχωρήσει στην εκπόνηση μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής για τη στεγαστική πολιτική της Κύπρου.
Το ΕΤΕΚ είχε παρουσιάσει και στο παρελθόν προτάσεις και παρέδωσε στους εμπειρογνώμονες του ΟΟΣΑ επικαιροποιημένες προτάσεις τις οποίες γνωστοποίησε με άρθρο του ο πρόεδρος του ΕΤΕΚ, Κωνσταντίνος Κωνσταντή. Στο άρθρο του με τίτλο «Στεγαστικό πρόβλημα στην Κύπρο: Πού είμαστε και τα επόμενα βήματα», ο πρόεδρος του ΕΤΕΚ σημειώνει ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο ποσοτικό (δηλαδή η προσφορά δεν καλύπτει τη ζήτηση) αλλά και ποιοτικό.
Το ΕΤΕΚ αναγνωρίζει ότι τα τελευταία χρόνια έγιναν βήματα πολιτικής και προτάσεις του έχουν ήδη αξιοποιηθεί. «Όμως, η πίεση παραμένει, ιδίως στην αγορά ενοικίου, και η κλίμακα του προβλήματος απαιτεί συμπληρωματικές παρεμβάσεις με συνέπεια, διάρκεια και διαφάνεια. Αυτό που λείπει συχνά δεν είναι η καλή πρόθεση αλλά η δυνατότητα να μετράμε, να προβλέπουμε και να διορθώνουμε έγκαιρα, με βάση δεδομένα και όχι με αποσπασματικές αντιδράσεις», σχολιάζει ο κ. Κωνσταντή.
Με βάση αυτή τη διάγνωση, το ΕΤΕΚ προτείνει ένα πλέγμα παρεμβάσεων που μπορεί να κωδικοποιηθεί σε βασικούς άξονες πολιτικής.
1. Ενιαίος Φορέας Στεγαστικής Πολιτικής
Το ΕΤΕΚ εισηγείται τη δημιουργία κεντρικού φορέα, του Ενιαίου Φορέα Στεγαστικής Πολιτικής, που θα συγκεντρώνει δεδομένα, θα παρακολουθεί τις τάσεις της αγοράς και θα αξιολογεί την αποτελεσματικότητα των μέτρων. Στόχος είναι οι αποφάσεις να λαμβάνονται με βάση μετρήσιμα στοιχεία και όχι αποσπασματικά, περιορίζοντας τις καθυστερήσεις και τις επικαλύψεις αρμοδιοτήτων.
2. Ενεργοποίηση κενών κατοικιών
Προτείνονται κίνητρα για ανακαινίσεις και διάθεση ακινήτων στην αγορά αλλά και αντικίνητρα, όπως τέλος σε κενές κατοικίες, ώστε να αυξηθεί άμεσα η προσφορά προς πώληση ή ενοικίαση σε προσιτές τιμές.
3. Αλλαγές χρήσης και αστική αναζωογόνηση
Το Επιμελητήριο εισηγείται διευκόλυνση μετατροπής κενών εμπορικών χώρων σε κατοικίες και αξιοποίηση μεγάλων υπο-κατοικούμενων σπιτιών μέσω σχημάτων συγκατοίκησης ή μετακίνησης σε μικρότερες μονάδες, ειδικά για ηλικιωμένους.
4. Ανάπτυξη μοντέλου build-to-rent
Το ΕΤΕΚ θεωρεί κρίσιμη τη στροφή από το μοντέλο «κτίζω για πώληση» σε οργανωμένες αναπτύξεις κατοικιών αποκλειστικά για ενοικίαση. «Για να προσελκύσουμε θεσμικούς επενδυτές», αναφέρει ο πρόεδρος του ΕΤΕΚ, «απαιτείται προβλεψιμότητα στη σχέση ιδιοκτήτη-ενοικιαστή και αποτελεσματική επίλυση διαφορών αλλά και αξιολόγηση κρίσιμων παραμέτρων, όπως το καθεστώς ΦΠΑ που σήμερα ενδέχεται να καθιστά τέτοιες επενδύσεις λιγότερο ελκυστικές».
5. Ρύθμιση βραχυχρόνιων μισθώσεων
Προτείνεται συστηματική χαρτογράφηση και κανόνες ανά περιοχή, όπου αποδεικνύεται ότι η βραχυχρόνια μίσθωση αφαιρεί κατοικίες από τη μακροχρόνια αγορά και αυξάνει τα ενοίκια. Στόχος είναι η εξισορρόπηση και όχι η κατάργηση της δραστηριότητας.
6. Υποχρεωτική πρόνοια για προσιτή στέγη σε νέες αναπτύξεις
Μέσω των Τοπικών Σχεδίων, το ΕΤΕΚ εισηγείται ποσοστό προσιτών κατοικιών σε μεγάλες αναπτύξεις ή ισοδύναμα μέτρα. Κρίσιμο στοιχείο είναι ο σαφής ορισμός της «προσιτότητας» με βάση το εισόδημα και η διατήρηση του χαρακτήρα αυτού σε βάθος χρόνου.
7. Φορολόγηση αδρανούς γης
Μετά από περίοδο κινήτρων, προτείνεται η επιβολή αντικινήτρων για τη διακράτηση ώριμης αλλά αδόμητης γης, ώστε να αυξηθεί η προσφορά οικοπέδων σε περιοχές με ζήτηση.
8. Διαχείριση της ζήτησης
Το ΕΤΕΚ συνδέει τη στεγαστική πολιτική με μεταναστευτικές και επενδυτικές ροές, τονίζοντας την ανάγκη έγκαιρων παρεμβάσεων όπου παρατηρείται υπερσυγκέντρωση ζήτησης και εκτόπιση ντόπιων κατοίκων.
9. Μείωση κόστους και επιτάχυνση αδειοδοτήσεων
Τέλος, το ΕΤΕΚ εισηγείται αναθεώρηση τεχνικών απαιτήσεων που αυξάνουν αχρείαστα το κόστος και περαιτέρω απλοποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης.
