Πώς αποτυπώνεται το χθεσινό αποτέλεσμα του πρώτου γύρου των προεδρικών εκλογών; Αν και οι εξελίξεις τρέχουν ραγδαίως από χθες το βράδυ, είναι ξεκάθαρο ότι η προσέγγιση των επιτελείων με την ανάλυση των αποτελεσμάτων θα αποτελέσει σημείο αναφοράς και για τον τρόπο με τον οποίο θα αντιδράσουν από σήμερα έως και την ερχόμενη Κυριακή.
Ποιο ήταν το μήνυμα του χθεσινού αποτελέσματος του 32% που πήρε στο τέλος ο Νίκος Χριστοδουλίδης, το 29,6% που πήρε ο Ανδρέας Μαυρογιάννης αλλά και το 26,1% του Αβέρωφ Νεοφύτου; Με βάση τις μετρήσεις της κοινής γνώμης, η πρωτιά του Νίκου Χριστοδουλίδη στην κάλπη ήταν αναμενόμενη. Ωστόσο, ποσώς ήταν αναμενόμενη η μικρή διαφορά σε σχέση με το ποσοστό που εξασφάλισε ο Ανδρέας Μαυρογιάννης, ενώ το ίδιο μπορεί να σημειωθεί και για το ποσοστό που εξασφάλισε ακόμη και ο Αβέρωφ Νεοφύτου.
Αλλαγή πλεύσης
Στη χθεσινή εκλογική αναμέτρηση, ανεξάρτητα από το τελικό αποτέλεσμα της ερχόμενης εβδομάδας, κατεγράφη ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορία της εκλογικής διαδικασίας. Για πρώτη φορά σε προεδρικές εκλογές, πέρασε στη δεύτερη Κυριακή και θα διεκδικήσει την προεδρία της Δημοκρατίας ένας υποψήφιος ο οποίος δεν στηρίχθηκε από ένα εκ των δύο μεγάλων κομμάτων. Σε όλες τις εκλογικές αναμετρήσεις, τη μάχη την έδιναν οι υποψήφιοι τους οποίους στήριζαν τόσο ο ΔΗΣΥ όσο και το ΑΚΕΛ. Στην παρούσα προεδρική αναμέτρηση, ο Νίκος Χριστοδουλίδης, ο οποίος στηρίχθηκε από μικρότερα κόμματα, πέρασε στον δεύτερο γύρο χωρίς την επίσημη στήριξη των μεγάλων κομμάτων. Σημειολογικά αυτό αποτελεί μια νέα πραγματικότητα, η οποία πιθανόν να έχει τις ρίζες της περισσότερο στις σημερινές συγκυρίες, παρά σε ανακατατάξεις στο πολιτικό και κοινωνικό πλαίσιο. Είναι βεβαίως ένα ζήτημα το οποίο αναμένεται να απασχολήσει σε βάθος τη δομή του πολιτικού συστήματος και κυρίως τα δύο μεγάλα κόμματα, τα οποία παρά τις ιδιομορφίες της εκλογικής διαδικασίας, εξακολουθούν να παίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην πολιτική ζωή. Είτε βρίσκονται στην εξουσία είτε στον προθάλαμο αυτής, είτε ακόμη και στην αντιπολίτευση.
Ερωτηματικά και στόχοι
Ενώ όλα κινούνται στη σφαίρα των έντονων εσωτερικών διεργασιών κυρίως εντός του ΔΗΣΥ, είναι ξεκάθαρο ότι το αποτέλεσμα της κάλπης χθες αφήνει πολλά ερωτηματικά και μάλλον θα δημιουργείται μια νέα κατάσταση πραγμάτων, η οποία οδηγεί σε μια αβέβαιη τελική εκλογική μάχη.
Η νίκη του Νίκου Χριστοδουλίδη σαφώς και δεν είχε τα χαρακτηριστικά τα οποία ανέμεναν οι υποστηρικτές του. Οι μετρήσεις της κοινής γνώμης ανέβασαν ιδιαιτέρως τις προσδοκίες τους. Ανέμεναν ότι το αποτέλεσμα της κάλπης θα τους οδηγούσε με πολύ μεγαλύτερες προοπτικές σε μια καθαρή νίκη την ερχόμενη Κυριακή. Αυτό βεβαίως δεν συντελέστηκε. Ανέμεναν μια διαφορά από τον δεύτερο της τάξης τουλάχιστον του 6 με 7%, κάποιοι δημοσκόποι μιλούσαν για διψήφια διαφορά. Αυτό θα εξασφάλιζε στον υποψήφιο μια γερή βάση για να κερδίσει με άνεση τις εκλογές της Κυριακής. Δέχθηκε ωστόσο σοβαρή πίεση από τον ΔΗΣΥ ιδιαίτερα τις τελευταίες μέρες και αυτό φαίνεται και από το ποσοστό που κράτησε από το κόμμα, το οποίο έμεινε στο 20%, που αντιστοιχεί περίπου στο 5,5 % του εκλογικού σώματος. Είναι ακόμη ξεκάθαρο ότι έχει σχεδόν χαθεί ένα ποσοστό της τάξης του 15% των ψηφοφόρων του ΑΚΕΛ και που αντιπροσωπεύει 3,5% του εκλογικού σώματος.
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης, εν ολίγοις, άντεξε έστω και με δυσκολίες από το μπαράζ του ΔΗΣΥ, που ήταν το ζητούμενο για τον ίδιο. Δεν επιχείρησε να απαρνηθεί τις δεξιές του ρίζες, παρουσίασε ωστόσο τον εαυτό του ως την εναλλακτική δύναμη υπεράνω κομμάτων και πολιτικών σχηματισμών. Επιχείρησε να μιλήσει απευθείας με την κοινωνία και τους διάφορους κοινωνικούς φορείς και θεσμούς, φιλοδοξώντας να αποδείξει ότι άκουσε τον σφυγμό της κοινωνίας, έχει τις λύσεις που χρειάζεται η κοινωνία και ότι μπορεί να λειτουργήσει όχι αντιπαραθετικά αλλά συμπληρωματικά, με στόχο την επόμενη μέρα τόσο στην οικονομία και στην κοινωνία, όσο βεβαίως και στο Κυπριακό.
Η έκπληξη;
Από την άλλη, ο Ανδρέας Μαυρογιάννης ήταν ο νικητής της χθεσινής αναμέτρησης σε σχέση με τη βάση που είχε από τη βασική παράταξη που τον στήριζε. Το ποσοστό που πήρε στη χθεσινή αναμέτρηση είχε μια σημαντική διευρυμένη βάση. Πέραν του μεγάλου επαναπατρισμού ψηφοφόρων του ΑΚΕΛ, λειτούργησε υπέρ του και η λογική της χαμένης ψήφου, με αποτέλεσμα να του προσθέσει 2 με 3% ποσοστό, το οποίο του έδωσε ξεκάθαρα τη δεύτερη θέση αλλά και τον έφερε σε απόσταση αναπνοής από τον πρώτο Ν. Χριστοδουλίδη.
Ο Ανδρέας Μαυρογιάννης έδωσε μια δύσκολη μάχη σε σχέση με όσα είχε να αντιμετωπίσει. Κατάφερε ωστόσο να πείσει και τη βάση του ΑΚΕΛ αλλά και ένα μεγάλο ποσοστό της Κεντροαριστεράς και της Δεξιάς, έχοντας ως πυξίδα του την ειλικρίνεια για τις απόψεις του σε όλα τα σημαντικά προβλήματα. Έδωσε το στίγμα του στην οικονομία, συμβάδισε με τις δυνάμεις της λύσης στο Κυπριακό γιατί ο χρόνος δεν λειτουργεί υπέρ της Κύπρου και του λαού της, ενώ έδωσε έμφαση και στα ζητήματα της διαφθοράς και στη δημιουργία ενός κράτους δικαίου με προστασία των θεσμών του.
Η ήττα
Το 26,1% που ψήφισε χθες τον Αβέρωφ Νεοφύτου, στην πραγματικότητα δημιούργησε τις προϋποθέσεις για ένα νέο αφετηριακό γίγνεσθαι του ΔΗΣΥ. Με βάση τις βουλευτικές εκλογές, η μείωση των ποσοστών του δεν ξεπέρασε το 1,5%. Απέτυχε ωστόσο να προκριθεί στη δεύτερη Κυριακή. Οι λόγοι είναι πολλοί και μάλλον θα κωδικοποιηθούν μέσα από τον βαθύ προβληματισμό στο κόμμα του Γλαύκου Κληρίδη, όπως τόνισε χθες βράδυ ο Αβέρωφ Νεοφύτου, με ό,τι και αν αυτό σημαίνει. Επιχείρησε ο υποψήφιος Πρόεδρος να μειώσει το μεγάλο ρήγμα που σχεδόν έναν χρόνο κατεγράφετο στον ΔΗΣΥ. Πριν μερικούς μήνες, ένα ποσοστό που κυμαινόταν στο 45% περίπου του κόμματος κινείτο προς τη μεριά του Νίκου Χριστοδουλίδη. Ωστόσο, δεν μέτρησε ή τουλάχιστον δεν μέτρησε όσο πίστευαν στον ΔΗΣΥ, το επιχείρημα ότι η στάση του Νίκου Χριστοδουλίδη είναι κίνηση διάσπασης του ΔΗΣΥ. Επίσης, σαφώς και δεν κατόρθωσε το κόμμα να πείσει για την ανάγκη συνέχειας μιας διακυβέρνησης η οποία παρά τα προβλήματά της, λειτούργησε θετικά και παραγωγικά.
Όλα αυτά πλέον αποτελούν προβληματισμούς για τη μεθεπόμενη μέρα. Τα επόμενα 24ωρα, αυτή η παράταξη καλείται να πάρει τολμηρές αλλά και ιστορικά σημαντικές αποφάσεις.
