Τι προκύπτει από τις προεδρικές εκλογές και πώς διαμορφώνεται το πολιτικό σκηνικό στη χώρα μετά την εκλογή Νίκου Χριστοδουλίδη στην προεδρία της Δημοκρατίας;
Τα ποσοστά
Η νίκη του κ. Χριστοδουλίδη είναι καθαρή και αδιαμφισβήτητη. Ο κ. Χριστοδουλίδης κατόρθωσε το ακατόρθωτο στην ιστορία των κυπριακών προεδρικών εκλογών. Κατάφερε να κερδίσει διαδοχικά και τα δύο μεγάλα κόμματα της χώρας. Στον πρώτο γύρο τον ΔΗΣΥ, στον δεύτερο το ΑΚΕΛ, βγάζοντας με αυτόν τον τρόπο από το περιθώριο κόμματα όπως το ΔΗΚΟ, η ΕΔΕΚ και η ΔΗΠΑ. Η νίκη του επιτρέπει να ζητά και πρέπει να λάβει την απαραίτητη πίστωση χρόνου από όλους μας ώστε να δώσει τα πρώτα δείγματα γραφής. Από την άλλη, οφείλει να συμπεριφερθεί με σεμνότητα και ειλικρινή διάθεση σύνθεσης. Η ισχνότητα της νίκης του με 51,97% έναντι 48,03% επιτρέπει, αν όχι επιβάλλει, μόνο ισχυρή δέσμευση για σκληρή δουλειά στη συνέχεια.
Αναδρομή
Η διαφορά στο αποτέλεσμα διέψευσε κατηγορηματικά όλες τις δημοσκοπήσεις που έδειχναν μέχρι την τελευταία στιγμή διαφορές έως και 20%.
Η διαφορά μεταξύ των δύο υποψηφίων κυμάνθηκε γύρω στις 15.000 ψήφους (204.000-189.000).
Οι εκλογές του Φεβρουαρίου του 2023 είναι οι τρίτες προεδρικές από το 1993 με τόσο μικρή διαφορά. Σε αυτές τις εκλογές, ο Γλαύκος Κληρίδης με 178.945 ψήφους και ποσοστό 50,31% κέρδισε τον Γιώργο Βασιλείου με 176.769 ψήφους και ποσοστό 49,69%. Με πολύ μικρή διαφορά έληξαν και οι εκλογές του 1998 όταν κέρδισε ο Γλαύκος Κληρίδης με ποσοστό 50,82% (206.879 ψήφους) έναντι 49,18% (200.222 ψήφους) του Γιώργου Ιακώβου.
Ο Μαυρογιάννης
Ο Ανδρέας Μαυρογιάννης έχασε τις προεδρικές εκλογές, κέρδισε όμως τον σεβασμό των μισών Κυπρίων που όχι μόνο τον άκουσαν αλλά και τον ψήφισαν. Συγκέντρωσε τη στήριξη του 48,03% του κυπριακού λαού έχοντας καθαρή υποστήριξη μόνο από ένα κόμμα, το ΑΚΕΛ, το οποίο στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές πήρε λίγο πάνω από 22% (γύρω στους 79.000 πολίτες).
Ο ίδιος κέρδισε την ψήφο 190.000 πολιτών, δηλαδή περίπου 20.000 ψήφους περισσότερες από όσες πήρε ο Σταύρος Μαλάς το 2018 με ποσοστό 44,1%.
Ο ίδιος χθες ανακοίνωσε ότι παραμένει ενεργός πολίτης. Προφανώς, δεν σκέφτεται να γίνει επαγγελματίας πολιτικός. Από την άλλη, ποιος θα μπορούσε να διαχειριστεί τη δυναμική που κατάφερε να δημιουργήσει διά της καθόδου του στις προεδρικές; Μια δυναμική που αφορά το ΑΚΕΛ σχεδόν στο σύνολό του, το 25% του ΔΗΣΥ, το 64% των Οικολόγων, το 22% του ΕΛΑΜ και αντίστοιχα ποσοστά από το ΔΗΚΟ και την ΕΔΕΚ. Εκ πρώτης όψεως οι αριθμοί μπορεί να φαίνονται συγκυριακοί. Στην πραγματικότητα ένα σημαντικό ποσοστό πολιτών φαίνεται να αναζητά κάτι διαφορετικό.
Το ΑΚΕΛ
Το μήνυμα για αναζήτηση κάτι διαφορετικού πάει κατά κύριο λόγο στο ΑΚΕΛ. Ένα κόμμα, το οποίο παρά την παραφιλολογία που καλλιέργησαν τα κεντροδεξιά κόμματα φαίνεται να συγκρατεί μεγάλο μέρος της ιστορικής του αξιοπιστίας. Υπό μια βέβαια προϋπόθεση: Ότι είναι έτοιμο να κάνει υπερβάσεις. Η επιλογή Μαυρογιάννη ήταν υπέρβαση και πλήθος πολιτών την αποδέχτηκε και τη χειροκρότησε. Το ερώτημα όλων αυτών των πολιτών είναι αν το ΑΚΕΛ θα ξαναμπεί στο καβούκι του μέχρι τις επόμενες εκλογές ή αν θα συνεχίσει να κάνει ουσιαστικές υπερβάσεις. Το σίγουρο είναι ότι το σημαντικό ποσοστό που συγκέντρωσε ο κ. Μαυρογιάννης δεν μπορεί μηχανιστικά να μεταφορτωθεί στην επόμενη εκλογική αναμέτρηση υπέρ του.
Τρίτος πόλος
Οι προοπτικές βεβαίως είναι εκεί για όλους, εφόσον γίνει αντιληπτό ότι στην κυπριακή πολιτική σκηνή η ανάγκη ενός κεντροαριστερού κόμματος, είτε αυτό θα ονομάζεται Σοσιαλιστικό είτε Σοσιαλδημοκρατικό είτε Εργατικό, είναι κάτι παραπάνω από αναγκαία.
Η μετριοπαθής πολιτικά και οικονομικά προσέγγισή του, η κοινωνική του ευαισθησία και ο ευρωκεντρικός γεωπολιτικός του προσανατολισμός δείχνουν τον δρόμο για νέες συνθέσεις. Η μαγιά βρίσκεται στο κόμμα των Οικολόγων, στους ψηφοφόρους του Αχιλλέα Δημητριάδη, του Κωνσταντίνου Χριστοφίδη, στα μέλη του κόμματος για την Αμμόχωστο. Το στοίχημα είναι κατά πόσον θα υπάρξουν οι προσωπικότητες εκείνες που θα φέρουν σε πέρας τη σύμπηξη αυτής της αναγκαίας κοινωνικής συμμαχίας.
Ο ΔΗΣΥ
Ο Δημοκρατικός Συναγερμός έχασε στον α' γύρο. Παρότι ο Αβέρωφ Νεοφύτου αισθάνεται προδομένος από το Προεδρικό Μέγαρο και κάποιους δελφίνους του κόμματός του, κατάφερε να συγκεντρώσει το ποσοστό των τελευταίων βουλευτικών του 2021. Το 26,1% ως εκ τούτου που πήρε ο ΔΗΣΥ δεν επιτρέπει απομάκρυνση του Αβέρωφ Νεοφύτου από τη θέση του προέδρου με συνοπτικές διαδικασίες όπως υπολόγιζαν κάποιοι για να συμπληρωθεί ο αρχικός σχεδιασμός: Δηλαδή Νίκος Χριστοδουλίδης για Πρόεδρος και Αβέρωφ Νεοφύτου στο σπίτι του.
Από την άλλη, το κόμμα είναι διασπασμένο και αυτό ουδείς μπορεί να το αμφισβητήσει.
Στον πρώτο γύρο ένα 25% του κόμματος ψήφισε Χριστοδουλίδη, στον β' γύρο ένα ποσοστό 30% του ΔΗΣΥ ψήφισε Ανδρέα Μαυρογιάννη. Αυτό συνιστά αποτυχία όλων των ομάδων που ερίζουν σήμερα μεταξύ τους.
Το Κόμμα οδηγείται στις 11 Μαρτίου ενώπιον εκλογικού συνεδρίου για ανάδειξη νέας ηγεσίας. Ήδη ο Αβέρωφ Νεοφύτου ανακοίνωσε ότι θα είναι υποψήφιος και αναμένεται να διαφανεί τις επόμενες μέρες αν θα έχει αντιπάλους. Ποιος θα είναι ο ρόλος του απερχόμενου και του νυν Προέδρου στην προσπάθεια απομάκρυνσης του Αβέρωφ Νεοφύτου;
Ενότητα
Το στοίχημα όπως αναφέρουν κάποιοι στο κόμμα είναι να παραμείνει ενωμένο. Βεβαίως αυτή η ενότητα δεν μπορεί να είναι πλέον σχήμα λόγου. Το κόμμα διχάστηκε το 2004 για το Κυπριακό, αλλά το πρόβλημα κρύφτηκε κάτω από το χαλί. Σήμερα το κόμμα είναι ξανά διχασμένο εφ’ όλης της ύλης. Με τις διαφορές πλέον να προσδιορίζονται με όρους πεφωτισμένων και συντηρητικών δεξιών. Με στελέχη που αυτοπροσδιορίζονται συνεχιστές της πολιτικής Κληρίδη και εκφραστές της πολιτικής Αναστασιάδη, ο οποίος επιχειρεί για δεύτερη φορά να κρύψει το πρόβλημα κάτω από το χαλί.
