Η επιστροφή της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Μαρία Àνγκελα Ολγκίν, στην Κύπρο για νέο κύκλο επαφών δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως ακόμη ένα διπλωματικό επεισόδιο στη μακρά ιστορία του Κυπριακού. Ούτε ως μια τυπική επανάληψη κινήσεων που καταγράφονται στις πολιτικές ατζέντες χωρίς πραγματική προσδοκία αποτελέσματος. Αντίθετα, θα πρέπει να ιδωθεί ως μια ευκαιρία —ίσως όχι η τελευταία αλλά σίγουρα μια κρίσιμη— για να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις επανέναρξης ουσιαστικών διαπραγματεύσεων.
Η πραγματικότητα είναι αμείλικτη. Όσο περνά ο χρόνος, η προοπτική λύσης απομακρύνεται και τα δεδομένα επί του εδάφους παγιώνονται. Η διχοτόμηση, ακόμη και αν κανείς δεν την αποδέχεται δημόσια, αποκτά χαρακτηριστικά κανονικότητας. Νέες γενιές μεγαλώνουν χωρίς βιώματα συμβίωσης, η δυσπιστία βαθαίνει και το πολιτικό κόστος για συμβιβασμούς γίνεται ολοένα μεγαλύτερο.
Συνεπώς, δεν υπάρχουν περιθώρια για άλλη μια αποστολή καλών υπηρεσιών που θα εξαντληθεί σε επανάληψη γνωστών θέσεων. Η παρουσία της Ολγκίν πρέπει να λειτουργήσει σαν καταλύτης για να οικοδομηθεί, έστω σταδιακά, ένα ελάχιστο επίπεδο εμπιστοσύνης ανάμεσα στις δύο πλευρές.
Η Κύπρος δεν αντέχει να παραμείνει επ’ αόριστον μια χώρα διαιρεμένη. Σε μια περίοδο γεωπολιτικών ανακατατάξεων στην Ανατολική Μεσόγειο, ενεργειακών εξελίξεων και αυξημένων προκλήσεων ασφάλειας, η αβεβαιότητα γύρω από το εθνικό ζήτημα λειτουργεί σαν τροχοπέδη. Περιορίζει δυνατότητες, αποδυναμώνει τη στρατηγική θέση της χώρας και στερεί από τις επόμενες γενιές την προοπτική μιας κοινής ευρωπαϊκής πατρίδας.
Στόχος πρέπει να είναι μια κατάληξη που να διασφαλίζει την ενότητα της χώρας, την ειρηνική συνύπαρξη και τη λειτουργικότητα ενός σύγχρονου ευρωπαϊκού κράτους, στο οποίο όλοι οι πολίτες θα αισθάνονται ασφαλείς και ισότιμοι. Μια λύση που θα δημιουργεί συνθήκες σταθερότητας, προόδου και πραγματικής συμφιλίωσης.
Η αποστολή της Ολγκίν από μόνη της δεν θα λύσει το Κυπριακό. Μπορεί όμως να ανοίξει ένα παράθυρο πολιτικής κινητικότητας. Το ερώτημα είναι αν αυτή τη φορά θα υπάρξει διάθεση να αξιοποιηθεί αυτό το παράθυρο, από όλους, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας.
Η ελληνοκυπριακή πλευρά επιχειρεί να αλλάξει με πολιτικά μέσα τα αποτελέσματα της εισβολής και της κατοχής. Δεν είναι εύκολο, αλλά έχουμε χαρτιά στα χέρια μας για να φτάσουμε σε έναν συμβιβασμό, πετυχαίνοντας την ανατροπή των τετελεσμένων που επιχειρεί να επιβάλει η Τουρκία από το 1974. Αυτός πρέπει να είναι και ο οδηγός της κυπριακής πολιτικής ηγεσίας. Η ανατροπή της κατοχής. Αν φτάσουμε σε αυτό, πρέπει να αρπάξει την ευκαιρία.
