Δεν ξέρω πώς τα καταφέρνουμε αλλά όποτε στη Λεμεσό πρέπει να πάρουμε μια απόφαση, από απλή μέχρι πολύ δύσκολη, γίνεται ο κακός χαμός. Τοποθετήσεις, αντεγκλήσεις, άρθρα, απόψεις, podcast, δηλώσεις. Δεν είναι κακός ο διάλογος, αντιθέτως. Εκείνο που όντως είναι προβληματικό είναι πάντα να καταλήγουμε στην τοξικότητα και από εκεί και πέρα να γεννούμε σενάρια τα οποία όχι μόνο δεν ισχύουν αλλά είναι και τόσο εκτός πραγματικότητας, στη σφαίρα του αδύνατου. Όλα αυτά φυσικά σε μια πόλη βαθιά τραυματισμένη από όσα γίνονται τα τελευταία χρόνια, με τον κόσμο της εκνευρισμένο από το κυκλοφοριακό, το στεγαστικό και την ακρίβεια, σε σημείο που όποια αλλαγή και αν προωθηθεί τη βλέπει με καχυποψία.
Αυτά ως εισαγωγή, πριν μιλήσουμε για τον Ζωολογικό Κήπο Λεμεσού. Ο Ζωολογικός Κήπου Λεμεσού λειτούργησε το 1954 κάπως κατά λάθος. Τότε μια κυρία της υψηλής κοινωνίας της Λεμεσού βαρέθηκε ένα πιθηκάκι που είχε στην κατοχή της και αποφάσισε να το ξεφορτωθεί στον Δημόσιο Κήπο της πόλης. Την ίδια περίπου εποχή, τη μιμήθηκαν και άλλοι, ενώ μας προέκυψε και ένας Αμερικάνος έμπορος ζώων που έφερε από τη Σιγκαπούρη ένα μικρό ελεφαντάκι το οποίο «ξέμεινε» στη Λεμεσό αφού δεν κατάφερε να το πουλήσει σε ζωολογικούς κήπους της Ευρώπης. Κάπως τότε, σταδιακά, γεννήθηκε η ιδέα να αποκτήσει η Λεμεσό Ζωολογικό Κήπο.
Με τα χρόνια να περνούν και την ανθρώπινη αντίληψη και ηθική για την αιχμαλωσία ζώων να αλλάζει, επί δημαρχίας Κοντίδη ξεκίνησαν οι πρώτες ενέργειες για να φύγουν τα μεγάλα άγρια ζώα που βασανίζονταν μέσα στον Ζωολογικό Κήπο της Λεμεσού. Τότε, πολύ προοδευτικά, ο Δήμος Λεμεσού είχε δει την ανάγκη να αλλάξει αυτή την εικόνα που ήταν μαύρη κηλίδα στην ιστορία της πόλης. Η προσπάθεια συνεχίστηκε και τα επόμενα χρόνια πάρθηκε και η μεγάλη απόφαση να αλλάξει ριζικά ο Ζωολογικός Κήπος Λεμεσού και να μετατραπεί σε ένα σαφώς πιο ήπιο και μικρό ζωολογικό κήπο και επί δημαρχίας Αντρέα Χρίστου, το 2012, λειτούργησε εκ νέου ο Ζωολογικός Κήπος Λεμεσού, σε πολύ διαφορετικές συνθήκες.
Σήμερα, 15 ολόκληρα χρόνια μετά, τα δεδομένα έχουν αλλάξει ξανά. Η ίδια η Λεμεσός έχει αλλάξει ολοκληρωτικά, ενώ ριζικά έχει αλλάξει και ο τρόπος που προσεγγίζουμε το ζήτημα της αιχμαλωσίας ζώων.
Για να είναι εντελώς ξεκάθαρο. Ο Δημόσιος Κήπος Λεμεσού είναι συνολικά 60.000τμ, εκ των οποίων περίπου τα 12.000τμ αφορούν τον Ζωολογικό. Για αυτό ακριβώς το κομμάτι συζητάμε σήμερα και όχι για όλο τον Κήπο, μάλιστα σε ενδεχόμενο κλείσιμο, αυτά τα 12.000τμ θα ενταχθούν με κάποιο διαφορετικό τρόπο στον Δημόσιο Κήπο, αφού σήμερα είναι περιφραγμένα με αντιαισθητικά διαχωριστικά και συρματοπλέγματα. Στο ίδιο πλαίσιο, επιβάλλεται να ξαναδούμε συνολικά το θέμα του Δημόσιου Κήπου Λεμεσού, που σήμερα έχει μετατραπεί σε κάτι που πόρρω απέχει από την αρχική ιδέα και όραμα του Χριστόδουλου Σώζου περίπου 120 χρόνια πριν. Έχει κατακερμαστεί, με άλλες θετικές και άλλες αρνητικές χρήσεις. Πόσος πραγματικά χώρος πρασίνου έχει απομείνει αφού εκεί μέσα προσθέσαμε σταδιακά το Κηποθέατρο, το γήπεδο τένις, ασφαλτοστρώσαμε έναν σωρό δρόμους για τη Γιορτή του Κρασιού, κάναμε πλαστικούς παιδότοπους, βάλαμε εκεί και το Τμήμα Πρασίνου και τόσα ακόμα. Είναι και αυτό ιστορία της πόλης, που δεν τη σεβαστήκαμε ποτέ και τη φέραμε στα μέτρα μας.
Στη δική μου αντίληψη ο ιστορικός κύκλος του Ζωολογικού Κήπου Λεμεσού έπρεπε να κλείσει πριν χρόνια. Δημιουργήθηκε, λειτούργησε και εκπλήρωσε κάποιους σκοπούς, που οι πλείστοι έχουν πάψει να υφίστανται πλέον. Είναι χωροθετημένος σε ένα σημείο που τα ζώα κυριολεκτικά υποφέρουν. Από το Κηποθέατρο, την πολύβουη λεωφόρο, τα φώτα και τις υψηλές θερμοκρασίες, σε μικρές εκτάσεις. Το επιχείρημα ότι και άλλες χώρες έχουν ζωολογικούς είναι γελοίο και στερείται σοβαρότητας, μόνο τα μεγέθη να συγκρίνουμε αρκούν. Δεν υπάρχει τρόπος σήμερα αυτός ο χώρος να λειτουργήσει σε συνθήκες ευημερίας για τα ζώα, ακόμα και αν φέρουμε εκεί γαϊδούρια και αίγες. Θα υποφέρουν επίσης. Μόνη εξαίρεση αν καταφέρουμε να φτιάξουμε έναν τέτοιο βιότοπο που σε συνθήκες μη αιχμαλωσίας μερικά ζώα να μπορούν να διαβιώσουν εκεί. Έχουμε όμως ακόμα δρόμο.
Πριν λίγα χρόνια, συζητώντας ξανά για το θέμα, κάποιος άνθρωπος που ασχολείται με την ευημερία των ζώων μου είπε παραστατικά ότι «ο Πύργος του Άιφελ είναι στο Παρίσι, όποιος θέλει να τον δει πάει εκεί ή βλέπει βίντεο και φωτογραφίες, δεν κάναμε έναν σε κάθε χώρα». Εξακολουθεί να έχει απόλυτο δίκιο. Το θέμα πρέπει να τελειώσει, χωρίς συναισθηματισμούς και χωρίς αντιπαράθεση. Άλλωστε ποιος μπορεί να διαφωνήσει ότι η επέκταση ενός χώρου πρασίνου στην καρδιά του κέντρου της Λεμεσού είναι η καλύτερη επένδυση σε μια πόλη που «δεν αναπνέει»;
