Συνολικά 33 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους σε υδάτινο περιβάλλον στην Κύπρο το 2025, ενώ παγκοσμίως περίπου 300.000 άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο από πνιγμό, εκ των οποίων οι 75.000 είναι παιδιά ηλικίας κάτω των πέντε ετών, σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν την Παρασκευή σε δημοσιογραφική διάσκεψη στο Υπουργείο Υγείας, με αφορμή την Εθνική Ημέρα Πρόληψης Πνιγμών και Θαλάσσιων Ατυχημάτων, η οποία τιμάται στις 25 Ιουλίου.
Τα στοιχεία παρουσίασε η εκπρόσωπος του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Safe Water Sports, Ελίζα Καραμπετιάν, η οποία ανέφερε ότι από τους 33 θανάτους που καταγράφηκαν στην Κύπρο το 2025, οι 28 σημειώθηκαν στη θάλασσα και οι πέντε σε εσωτερικά ύδατα. Το 73% των θυμάτων ήταν άνδρες, το 61% ήταν αλλοδαποί ή μη Κύπριοι υπήκοοι, ενώ 15 από τα θύματα ήταν ηλικίας άνω των 70 ετών.
Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, το 36% των περιστατικών σημειώθηκε μεταξύ των ωρών 20:00 και 08:00. Ανά επαρχία, καταγράφηκαν δέκα θάνατοι στην ελεύθερη επαρχία Αμμοχώστου, εννέα στη Λεμεσό, έξι στη Λάρνακα, δύο στην Πάφο και ένας στη Λευκωσία.
Ο πνιγμός παραμένει σοβαρό ζήτημα δημόσιας υγείας
Η κ. Καραμπετιάν ανέφερε ακόμη ότι, σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, ο πνιγμός εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα δημόσιας υγείας διεθνώς, με περίπου 300.000 θανάτους ετησίως, επισημαίνοντας ότι βασικός στόχος του οργανισμού Safe Water Sports είναι η πρόληψη των θανάτων στο υδάτινο περιβάλλον μέσω της ενημέρωσης και της εκπαίδευσης.
Κυβερνητική προτεραιότητα η πρόληψη των πνιγμών
Στη διάσκεψη, οι αρμόδιοι Υπουργοί Υγείας και Παιδείας και η Υφυπουργός παρά τω Προέδρω υπογράμμισαν ότι η πρόληψη των πνιγμών αποτελεί κυβερνητική προτεραιότητα και παρουσίασαν τις δράσεις που εφαρμόζονται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Ασφάλεια στο Υδάτινο Περιβάλλον.
Στον χαιρετισμό της, η Υφυπουργός παρά τω Προέδρω Ειρήνη Πική, τον οποίο ανέγνωσε λειτουργός του Γραφείου της, σημείωσε ότι η 25η Ιουλίου καθιερώθηκε πριν από δύο χρόνια ως Εθνική Ημέρα Πρόληψης Πνιγμών, σε εναρμόνιση με την αντίστοιχη Παγκόσμια Ημέρα, με στόχο την ευαισθητοποίηση της κοινωνίας για ένα σοβαρό ζήτημα δημόσιας υγείας.
Όπως ανέφερε, παρά τη μείωση της παγκόσμιας θνησιμότητας από πνιγμούς κατά 38% σε σχέση με το 2000, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, εξακολουθούν να χάνονται περίπου 30 ανθρώπινες ζωές κάθε ώρα από πνιγμό, ενώ σχεδόν οι μισοί θάνατοι αφορούν άτομα ηλικίας κάτω των 29 ετών και ένας στους τέσσερις παιδιά κάτω των πέντε ετών.
Τα στοιχεία της τελευταίας 21ετίας στην Κύπρο
Αναφερόμενη στην κατάσταση στην Κύπρο, η κ. Πική είπε ότι τα στοιχεία της Μονάδας Παρακολούθησης Υγείας δείχνουν πως κατά την τελευταία 21ετία έχασαν τη ζωή τους από πνιγμό 533 άνθρωποι, με τον μέσο ετήσιο αριθμό θανάτων την τελευταία δεκαετία να ανέρχεται στους 29.
Πρόσθεσε ότι περίπου οι μισοί θάνατοι αφορούν άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω, ενώ ο πνιγμός συγκαταλέγεται στις κυριότερες αιτίες θανάτου παιδιών και εφήβων μέχρι 18 ετών.
Επισήμανε επίσης ότι το 51% των περιστατικών αφορούν τουρίστες και μη μόνιμους κατοίκους της Κύπρου, ενώ το 68% των θυμάτων είναι άνδρες, υπογραμμίζοντας ότι «κάθε ζωή που χάνεται στο νερό είναι μια απώλεια που θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί».
Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης και τα προγράμματα στα σχολεία
Η Υφυπουργός υπενθύμισε ότι το Εθνικό Σχέδιο Δράσης εγκρίθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο τον Φεβρουάριο του 2024 και εφαρμόζεται ήδη ως το βασικό θεσμικό πλαίσιο για την προώθηση στοχευμένων πολιτικών πρόληψης.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο πρόγραμμα ασφαλούς κολύμβησης για παιδιά μέχρι 12 ετών και στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα για το υδάτινο περιβάλλον, σημειώνοντας ότι περιλαμβάνει οκτώ πρακτικά μαθήματα μέσα στο νερό, τα οποία ενσωματώνονται στο σχολικό πρόγραμμα και παρέχονται δωρεάν.
Όπως είπε, η τρίτη φάση του πιλοτικού προγράμματος βρίσκεται σε εξέλιξη και θα ολοκληρωθεί τον Νοέμβριο του 2026, οπότε θα έχουν επωφεληθεί συνολικά περίπου 1.200 μαθητές, ενώ από την έναρξη του προγράμματος τον Απρίλιο του 2024 περισσότεροι από 2.000 μαθητές της τρίτης τάξης δημοτικού θα έχουν συμμετάσχει.
«Επικεντρωνόμαστε συνειδητά στα παιδιά μας και στα σχολεία μας, εκεί όπου μπορούμε να καλλιεργήσουμε από νωρίς μια σωστή κουλτούρα και συμπεριφορά στο υδάτινο περιβάλλον», είπε.
Παράλληλα, γνωστοποίησε ότι εξετάζεται, σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας, η δημιουργία διαδραστικού εκπαιδευτικού χώρου (Ocean Lab), μέσω του οποίου οι μαθητές θα εκπαιδεύονται στην ασφαλή συμπεριφορά στο νερό.
Παρατηρητήριο Ατυχημάτων και νέες νομοθεσίες
Η κ. Πική αναφέρθηκε ακόμη στη λειτουργία, από τις αρχές του 2025, του Παρατηρητηρίου Ατυχημάτων, μέσω του οποίου συλλέγονται και αναλύονται στοιχεία για περιστατικά σε υδάτινο περιβάλλον.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η εφαρμογή Safe Water Sports App αξιοποιεί δεδομένα της Λιμενικής Αστυνομίας και παρέχει στους πολίτες πληροφορίες για τις παραλίες, την προσβασιμότητα, τις υπηρεσίες διάσωσης και άλλες χρήσιμες πληροφορίες.
Αναφέρθηκε επίσης στις νομοθετικές παρεμβάσεις που έχουν προωθηθεί, σημειώνοντας ότι από τον Ιανουάριο του 2026 εφαρμόζεται νέο πλαίσιο για τα σκάφη αναψυχής, ενώ από τον Ιούλιο του 2025 ισχύει νέο νομοθετικό πλαίσιο για τη λειτουργία των κολυμβητικών δεξαμενών. Πρόσθεσε ότι εκκρεμεί στη Βουλή νομοσχέδιο για τις καταδύσεις αναψυχής και προωθείται ο εκσυγχρονισμός της νομοθεσίας για τις παραλίες.
Υπουργός Υγείας: «Ο πνιγμός μπορεί να συμβεί μέσα σε ελάχιστο χρόνο»
Από την πλευρά του, ο Υπουργός Υγείας Νεόφυτος Χαραλαμπίδης χαρακτήρισε την πρόληψη των πνιγμών αναπόσπαστο μέρος της πολιτικής δημόσιας υγείας, τονίζοντας ότι η προστασία της ανθρώπινης ζωής αρχίζει πολύ πριν χρειαστεί να επέμβουν οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης.
Όπως είπε, η θάλασσα αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της ζωής των Κυπρίων, ωστόσο η οικειότητα με αυτήν δεν πρέπει να οδηγεί σε εφησυχασμό, καθώς «ο πνιγμός μπορεί να συμβεί μέσα σε ελάχιστο χρόνο και συχνά αθόρυβα».
Ο Υπουργός κάλεσε τους πολίτες να μην αφήνουν ποτέ παιδιά χωρίς επίβλεψη, να σέβονται τις οδηγίες των ναυαγοσωστών, να αποφεύγουν την κολύμβηση όταν οι συνθήκες είναι επικίνδυνες και να αναζητούν άμεσα βοήθεια όταν διαπιστώνουν ότι κάποιος κινδυνεύει.
Υπουργός Παιδείας: Η κολύμβηση είναι δεξιότητα επιβίωσης
Η Υπουργός Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας Αθηνά Μιχαηλίδου υπογράμμισε ότι η καλλιέργεια κουλτούρας ασφάλειας στο νερό πρέπει να ξεκινά από την παιδική ηλικία, χαρακτηρίζοντας την κολύμβηση όχι μόνο αθλητική δραστηριότητα αλλά και βασική δεξιότητα επιβίωσης.
Ανέφερε ότι το Υπουργείο συμμετέχει ενεργά στην εφαρμογή του Εθνικού Σχεδίου Δράσης από το 2024, σημειώνοντας ότι μέσα από το Πρόγραμμα Ασφαλούς Κολύμβησης τα παιδιά δεν αποκτούν μόνο βασικές κολυμβητικές δεξιότητες, αλλά μαθαίνουν και τους κανόνες ασφαλούς συμπεριφοράς στο υδάτινο περιβάλλον.
Στόχος η επέκταση του προγράμματος σε όλα τα σχολεία
Η κ. Μιχαηλίδου χαρακτήρισε ιδιαίτερα θετικά τα αποτελέσματα της πιλοτικής εφαρμογής του προγράμματος και διαβεβαίωσε ότι στόχος είναι η σταδιακή επέκτασή του σε όλες τις επαρχίες και, τελικά, σε όλα τα σχολεία της Κύπρου, ώστε κάθε παιδί να αποκτήσει ίσες ευκαιρίες εκπαίδευσης στην ασφαλή κολύμβηση.
Καταλήγοντας, η Υπουργός ανέφερε πως η μέχρι σήμερα πορεία του Εθνικού Σχεδίου Δράσης αποδεικνύει ότι η συστράτευση της Πολιτείας, των αρμόδιων υπηρεσιών, της επιστημονικής κοινότητας και της κοινωνίας των πολιτών παράγει απτά και ουσιαστικά αποτελέσματα.
Πηγή: ΚΥΠΕ
