Πενήντα δύο χρόνια μετά τα γεγονότα της 20ής Ιουλίου 1974, η Άννα Τσέλεπου επιστρέφει με τη μνήμη της σε μία από τις πιο σκληρές στιγμές της ζωής της, όταν ως δωδεκάχρονο παιδί κλήθηκε να αναζητήσει το όνομα του αδελφού της στον κατάλογο των νεκρών, μετά τη μάχη του Μουττάλου στην Πάφο. Όπως αφηγείται, το μεσημέρι είχε περάσει και η πόλη βυθιζόταν στη σιωπή που αφήνει πίσω του ο πόλεμος.
Τα νέα για τις πρώτες ανθρώπινες απώλειες άρχισαν να διαδίδονται. Ανάμεσα στους νεκρούς ήταν ο Δημητράκης Αδάμου από τη Μεσόγη και ο Φίλιππος Παπαλουκάς.
Το νοσοκομείο της Πάφου, λίγα μόλις μέτρα από το σπίτι της οικογένειάς της, είχε γεμίσει από συγγενείς που αναζητούσαν τους δικούς τους ανθρώπους. Στο νεκροτομείο επικρατούσαν σκηνές σπαραγμού, με κραυγές, κλάματα και απόγνωση να συνθέτουν μια εικόνα που, όπως λέει, δεν έσβησε ποτέ από τη μνήμη της.
Την ίδια ώρα, καμία πληροφορία δεν υπήρχε για τον αδελφό της, τον στρατιώτη Γιάννο Τσέλεπο, ο οποίος πολεμούσε στη μάχη του Μουττάλου. Η αγωνία μεγάλωνε όσο περνούσαν οι ώρες. Μπροστά στην αβεβαιότητα, η μητέρα της πήρε μια δύσκολη απόφαση. Κρατώντας την από το χέρι, την οδήγησε στο νοσοκομείο για να ελέγξουν τον κατάλογο των νεκρών.
Η δωδεκάχρονη Άννα ήταν εκείνη που έπρεπε να διαβάσει τα ονόματα. «Πρόσεξε, Γιάννης Α. Τσέλεπος και όχι Γιάννος. Να δεις καλά», της επαναλάμβανε η μητέρα της, κοιτώντας την στα μάτια, σε μια στιγμή που, όπως θυμάται, το πρόσωπό της είχε σκληρύνει από τον φόβο και την αγωνία.
Η μικρή διάβασε τον κατάλογο ξανά και ξανά. Τα γράμματα, όπως περιγράφει, χόρευαν μπροστά στα μάτια της. Τελικά δεν βρήκε το όνομα του αδελφού της. Γύρισε στη μητέρα της και της είπε το πολυπόθητο «όχι».
Μάνα και κόρη επέστρεψαν στο σπίτι τους πιασμένες χέρι- χέρι, κουβαλώντας ακόμη τον φόβο, αλλά και μια μικρή ανακούφιση.
Το σπίτι, ήδη σημαδεμένο από την απώλεια του πατέρα της δέκα χρόνια νωρίτερα, ζούσε ξανά τον εφιάλτη του πολέμου.
Η Άννα Τσέλεπου αναφέρει πως οι ήχοι από τα κλάματα των ανθρώπων που αντίκριζαν τα ονόματα των αγαπημένων τους στους καταλόγους των νεκρών δεν έφυγαν ποτέ από τη μνήμη της.
Ακόμη πιο έντονα παραμένει χαραγμένο το βλέμμα της μητέρας της, όταν άκουσε ότι το όνομα του γιου της δεν βρισκόταν στον κατάλογο.
Η προσωπική της μαρτυρία καταλήγει με μια καταδίκη για όσους προκάλεσαν την τραγωδία της Κύπρου, υπενθυμίζοντας ότι, όσος χρόνος κι αν περάσει, η μνήμη επιστρέφει πάντα.
