Μελέτη αξιολόγησης, η οποία αποσκοπεί στον εντοπισμό των κενών και στην τροχοδρόμηση λύσεων στα ζητήματα προσβασιμότητας στον τουριστικό προορισμό, διενεργείται για λογαριασμό της Εταιρείας Τουριστικής Ανάπτυξης και Προβολής Περιφέρειας Πάφου (ΕΤΑΠ), η οποία αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του 2027.
Ο Διευθυντής της ΕΤΑΠ Πάφου, Νάσος Χατζηγεωργίου δήλωσε ότι έχει ήδη συσταθεί η επιστημονική ομάδα και έχει αρχίσει το στήσιμο του μηχανισμού καταγραφής των υποδομών, τόσο ιδιωτικού όσο και δημοσίου συμφέροντος. Με την ολοκλήρωση της μελέτης, την οποία διενεργεί για λογαριασμό της ΕΤΑΠ Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου (EUC) και στηρίζεται από το Αμερικανικό Πανεπιστήμιο της Βηρυτού (AUB), που αναμένεται περί τα μέσα του 2027, εκτιμάται ότι θα υπάρχει μια ολιστική αξιολόγηση της υφιστάμενης κατάστασης και σχεδιασμός επιμέρους δράσεων, ώστε να αρχίσουν οι απαιτούμενες παρεμβάσεις, είπε ο κ. Χατζηγεωργίου.
Όπως σημείωσε, η ενίσχυση της προσβασιμότητας στον τουριστικό προορισμό, με στόχο η Πάφος να καταστεί ακόμη πιο φιλική και προσβάσιμη σε άτομα με κινητικές και άλλες προκλήσεις, βρίσκεται ανάμεσα στις προτεραιότητες της Εταιρείας Τουριστικής Ανάπτυξης και Προβολής Περιφέρειας Πάφου (ΕΤΑΠ). Όπως ανέφερε ο κ. Χατζηγεωργίου, η προσέγγιση και η στρατηγική της Εταιρείας δεν βασίζονται σε αποσπασματικές λύσεις, αλλά σε σωστές βάσεις για ένα ολιστικό πλάνο ανάπτυξης. Η στρατηγική της ΕΤΑΠ, επεσήμανε, είναι πλήρως ευθυγραμμισμένη με τις δεσμεύσεις της Πάφου ως Έξυπνου Προορισμού, αλλά και με την ανάγκη ο προορισμός να γίνει ακόμη πιο φιλικός σε άτομα με κινητικές και άλλες προκλήσεις. Σημαντικό βήμα προς τον συνολικό σχεδιασμό των επόμενων παρεμβάσεων αποτελεί, σύμφωνα με τον Διευθυντή της ΕΤΑΠ, η αξιολόγηση της υφιστάμενης κατάστασης των υποδομών και των υπηρεσιών στην επαρχία Πάφου. Προς αυτή την κατεύθυνση έχει ήδη δρομολογηθεί η μελέτη αξιολόγησης, η οποία αποσκοπεί στον εντοπισμό των κενών και στην τροχοδρόμηση λύσεων στα ζητήματα προσβασιμότητας.
Ο κ. Χατζηγεωργίου σημείωσε ότι η ΕΤΑΠ έχει υιοθετήσει παράλληλα διάφορες αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως την αρχή της μη διάκρισης και της ισότητας, την ψηφιακή συμπερίληψη (Digital Inclusion), την ανεξάρτητη διαβίωση και την αυτονομία, καθώς και την ελεύθερη κυκλοφορία χωρίς αποκλεισμούς. Ιδιαίτερη σημασία, σύμφωνα με τον Διευθυντή της ΕΤΑΠ, έχει και η ενεργός συμμετοχή της Εταιρείας σε ευρωπαϊκά προγράμματα και διεθνή δίκτυα που προωθούν την προσβασιμότητα και τον βιώσιμο και έξυπνο τουρισμό. Όπως ανέφερε, η ΕΤΑΠ συμμετέχει ενεργά στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα «Smart Tourism – Smart Destinations», μαζί με άλλες εννέα χώρες. Το πρόγραμμα συγχρηματοδοτείται κατά 80% από την Ευρωπαϊκή Ένωση και προωθεί την προσβασιμότητα μέσω της ψηφιακής μετάβασης. Παράλληλα, η ΕΤΑΠ συμμετέχει ενεργά στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα Interreg Euro-MED και συγκεκριμένα στο έργο MED-routes, με στόχο τη μεταφορά τεχνογνωσίας και την ανάπτυξη προσβάσιμου πολιτιστικού τουρισμού. Σύμφωνα με τον κ. Χατζηγεωργίου, η ΕΤΑΠ συμμετέχει επίσης στο έργο I-DEMO, το οποίο προωθεί τη δημιουργία προσβάσιμων πολιτιστικών προτάσεων.
Παράλληλα, η Εταιρεία αποτελεί ενεργό μέλος του Ευρωπαϊκού Δικτύου Πολιτιστικού Τουρισμού, το οποίο, όπως ανέφερε, προωθεί την προσβασιμότητα στον τουρισμό. Ο Διευθυντής της ΕΤΑΠ Πάφου υπογράμμισε ότι η στρατηγική για την προσβασιμότητα δεν περιορίζεται στον σχεδιασμό, αλλά έχει ήδη μεταφραστεί σε συγκεκριμένες και χειροπιαστές παρεμβάσεις. Η ΕΤΑΠ Πάφου, με την οικονομική στήριξη του Υφυπουργείου Τουρισμού, αλλά και μέσω χρηματοδοτικών προγραμμάτων, έχει προχωρήσει σε σειρά έργων και δράσεων.
Προσβάσιμες παραλίες και ειδικός εξοπλισμός
Στον τομέα των παραλιών, σύμφωνα με τον κ. Χατζηγεωργίου, η ΕΤΑΠ έχει προχωρήσει στην αγορά και παράδοση ειδικών πλωτών τροχοκαθισμάτων (Floating Wheelchairs), τα οποία προορίζονται για τις ανάγκες των δημόσιων παραλιών σε όλους τους Δήμους και σε διάφορες κοινότητες της επαρχίας. Παράλληλα, η ΕΤΑΠ έχει συμβάλει στην κατασκευή προσβάσιμων ραμπών και άλλων απαραίτητων υποδομών στις παραλίες Ιεροκηπίας, στον Δήμο Πάφου, για το 2026. Όπως ανέφερε ο Διευθυντής της ΕΤΑΠ, η προσπάθεια για ενίσχυση της προσβασιμότητας στις παραλίες είναι συνεχής, με στόχο τη διαρκή επέκταση του δικτύου προσβάσιμων παραλιών.
Το δίκτυο αυτό καλύπτει περιοχές από την Τίμη μέχρι το διαμέρισμα Πόλεως Χρυσοχούς και τον Πωμό, διευρύνοντας με αυτόν τον τρόπο τη δυνατότητα πρόσβασης σε παραθαλάσσιες περιοχές σε ολόκληρη την επαρχία. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται, σύμφωνα με τον κ. Χατζηγεωργίου, και στην ψηφιακή προσβασιμότητα, στο πλαίσιο του ευρύτερου ψηφιακού μετασχηματισμού του προορισμού. Όπως ανέφερε, η ΕΤΑΠ έχει αναπτύξει και χρησιμοποιεί έξυπνα ψηφιακά εργαλεία, όπως QR codes και διαδραστικές εφαρμογές, σε σημεία ενδιαφέροντος, ώστε η πληροφορία για τα αξιοθέατα να είναι προσβάσιμη και σε άτομα με ακουστικές ή οπτικές δυσκολίες.
Μέχρι σήμερα, όπως σημείωσε, έχουν δημιουργηθεί πέραν των 150 έξυπνων πινακίδων σε ολόκληρη την επαρχία, καθώς και δύο έξυπνες εφαρμογές περιήγησης, οι οποίες σημειώνουν μεγάλη επιτυχία. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη ο σχεδιασμός της 8ης φάσης δημιουργίας έξυπνων πινακίδων. Στο ίδιο πλαίσιο, προωθείται και η δημιουργία υλικού ώστε να ψηφιοποιηθεί η ξενάγηση στο αρχαιολογικό μουσείο Μάριον-Αρσινόη. Η ψηφιακή διάσταση, σύμφωνα με τον Διευθυντή της ΕΤΑΠ, αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της συνολικής προσπάθειας για έναν περισσότερο προσβάσιμο προορισμό, καθώς επιτρέπει την πρόσβαση στην πληροφορία και την τουριστική εμπειρία σε μεγαλύτερο αριθμό επισκεπτών. Στο επίκεντρο των δράσεων βρίσκεται και η αναβάθμιση των φυσικών διαδρομών και των υποδομών περιπατητικού τουρισμού.
Ο κ. Χατζηγεωργίου ανέφερε ότι προωθείται ο σχεδιασμός και η αναβάθμιση οικολογικών μονοπατιών (eco-trails) και υποδομών περιπατητικού τουρισμού με προδιαγραφές που διευκολύνουν την κίνηση εμποδιζόμενων ατόμων και της τρίτης ηλικίας. Παράλληλα, εντός του αρχαιολογικού πάρκου της Κάτω Πάφου έχουν δημιουργηθεί και προωθούνται διαδρομές οι οποίες είναι φιλικές σε άτομα με κινητικές προκλήσεις.
Με τον τρόπο αυτό, σύμφωνα με τον Διευθυντή της ΕΤΑΠ, η προσβασιμότητα επιχειρείται να ενσωματωθεί όχι μόνο στις αστικές και παραθαλάσσιες υποδομές, αλλά και στις φυσικές, πολιτιστικές και περιπατητικές εμπειρίες που προσφέρει ο προορισμός. Σε ό,τι αφορά τα επόμενα βήματα, ο κ. Χατζηγεωργίου ανέφερε ότι το πλάνο δράσης για την περίοδο 2027–2028 θα συνδεθεί άμεσα με τα αποτελέσματα της αποτύπωσης της υφιστάμενης κατάστασης.
Με βάση την καταγραφή και την αξιολόγηση των υποδομών και υπηρεσιών, προβλέπεται εντατικοποίηση των πιέσεων προς το κράτος και τις τοπικές αρχές, αλλά και προς τους επιχειρηματίες, για τη δημιουργία υποδομών και υπηρεσιών πρόσβασης σε διάφορα σημεία του προορισμού. Όπως σημείωσε ο Διευθυντής της ΕΤΑΠ, ιδιαίτερη προσπάθεια αναμένεται να καταβληθεί για την ενίσχυση και επέκταση των υποδομών προσβασιμότητας πέρα από τα παραδοσιακά αστικά και τουριστικά κέντρα.
Στόχος είναι να καλυφθούν και περιοχές της υπαίθρου, καθώς και πιο απομακρυσμένες κοινότητες, ώστε η προσβασιμότητα να μην περιορίζεται σε συγκεκριμένα σημεία της επαρχίας αλλά να αποτελέσει χαρακτηριστικό ολόκληρου του τουριστικού προορισμού. Ιδιαίτερη έμφαση, σύμφωνα με τον κ. Χατζηγεωργίου, αναμένεται να δοθεί και στην ψηφιακή συμπερίληψη. Η επιδίωξη είναι ο προορισμός να είναι προσβάσιμος και σε ψηφιακό επίπεδο σε άτομα με αναπηρίες, στην τρίτη ηλικία, αλλά και σε άτομα με μειωμένες ψηφιακές δεξιότητες.
Η προσβασιμότητα, όπως προκύπτει από τον συνολικό σχεδιασμό της ΕΤΑΠ Πάφου, αντιμετωπίζεται ως μια ευρύτερη στρατηγική που περιλαμβάνει τις υποδομές, τις υπηρεσίες, τις φυσικές και πολιτιστικές διαδρομές, τις παραλίες, την πρόσβαση στην πληροφορία και την ψηφιακή εμπειρία.
Ο Νάσος Χατζηγεωργίου υπογράμμισε ουσιαστικά ότι ο στόχος είναι η δημιουργία ενός προορισμού χωρίς αποκλεισμούς, όπου η προσβασιμότητα θα αποτελεί μέρος του συνολικού σχεδιασμού και όχι μια σειρά μεμονωμένων παρεμβάσεων.
Η ΕΤΑΠ, μέσα από τις υφιστάμενες δράσεις, τις ευρωπαϊκές συνεργασίες, τη μελέτη αξιολόγησης και το πλάνο δράσης για το 2027–2028, επιχειρεί να θέσει τις βάσεις για μια πιο ολοκληρωμένη και συστηματική προσέγγιση, με την προσβασιμότητα να αποτελεί βασικό στοιχείο της τουριστικής ανάπτυξης της επαρχίας Πάφου.
