Ο Παντελής Σκλιάς, Πρύτανης του Πανεπιστήμιο Νεάπολις Πάφος και Καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής Οικονομίας, τοποθετείται αναλυτικά επί των εξελίξεων που πυροδοτεί η απόφαση των Ηνωμένων Πολιτειών για αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ.
Ο ίδιος επισημαίνει ότι η δήλωση του Προέδρου Donald Trump, περί άμεσης έναρξης αποκλεισμού από το Ναυτικό των ΗΠΑ κάθε πλοίου που επιχειρεί να διέλθει από τα Στενά του Ορμούζ, δεν μπορεί να ερμηνευθεί ως μια απλή συγκυριακή αντίδραση.
Αντιθέτως, εντάσσεται σε ένα ευρύτερο στρατηγικό πλαίσιο που αφορά την αναδιάρθρωση της παγκόσμιας οικονομικής και γεωπολιτικής ισχύος.
Κατά τον Πρύτανη, τα Στενά του Ορμούζ συνιστούν τον σημαντικότερο ενεργειακό δίαυλο παγκοσμίως, καθώς μέσω αυτών διακινείται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Ωστόσο, η σημασία τους δεν περιορίζεται στην ενεργειακή ασφάλεια. Συνδέεται άμεσα με τη λειτουργία και τη σταθερότητα του διεθνούς νομισματικού συστήματος και ειδικότερα με το καθεστώς του πετροδολαρίου, το οποίο από τη δεκαετία του 1970 αποτελεί βασικό πυλώνα της αμερικανικής ηγεμονίας.
Ο Παντελής Σκλιάς υπογραμμίζει ότι η παγκόσμια ζήτηση για δολάρια, η οποία προκύπτει από την ανάγκη αγοράς ενέργειας, ενισχύει διαχρονικά τη δυνατότητα των ΗΠΑ να χρηματοδοτούν ελλείμματα και να ασκούν διεθνή επιρροή.
Ωστόσο, αυτή η ισορροπία φαίνεται να μεταβάλλεται σταδιακά. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη στρατηγική της Κίνα, η οποία, ως ο μεγαλύτερος εισαγωγέας ενέργειας, επιδιώκει την ενίσχυση της διεθνούς χρήσης του γουάν μέσω διμερών ενεργειακών συμφωνιών εκτός δολαρίου. Παράλληλα, χώρες όπως το Ιράν, που τελούν υπό δυτικές κυρώσεις, έχουν ισχυρά κίνητρα να στραφούν σε εναλλακτικά νομισματικά σχήματα.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Πρύτανης αναφέρει ότι η πρακτική επιβολής τελών διέλευσης από το Ιράν σε γουάν ή και σε ψηφιακά νομίσματα αποκτά κομβική σημασία. Εφόσον αυτή η πρακτική γενικευθεί, ενδέχεται να υπονομεύσει τον μηχανισμό αναπαραγωγής του πετροδολαρίου, μεταβάλλοντας ουσιαστικά τις νομισματικές ροές στον πιο κρίσιμο κόμβο της παγκόσμιας ενεργειακής αλυσίδας. Υπό αυτή την οπτική, ο Παντελής Σκλιάς ερμηνεύει την αμερικανική απόφαση ως μια μορφή προληπτικής στρατηγικής ανάσχεσης.
Ο στόχος, όπως σημειώνει, δεν περιορίζεται στην άσκηση πίεσης προς το Ιράν, αλλά επεκτείνεται στην αποτροπή της δημιουργίας ενός παράλληλου συστήματος ενεργειακών συναλλαγών που θα παρακάμπτει το δολάριο. Η ανάλυσή του αναδεικνύει τη στενή διασύνδεση μεταξύ γεωπολιτικής ισχύος και νομισματικής κυριαρχίας.
Ο έλεγχος κρίσιμων θαλάσσιων οδών, όπως τα Στενά του Ορμούζ, διασφαλίζει τη συνέχεια των οικονομικών δομών που στηρίζουν την παγκόσμια ηγεμονία. Εάν ο χώρος αυτός μετατραπεί σε πεδίο όπου το δολάριο παύει να αποτελεί το κυρίαρχο μέσο συναλλαγής, τότε η αποδολαριοποίηση αποκτά υλική και όχι μόνο θεωρητική υπόσταση.
Παράλληλα, ο Παντελής Σκλιάς επισημαίνει ότι η ενίσχυση του ρόλου του γουάν εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική της Κίνας για την αναμόρφωση της παγκόσμιας οικονομικής τάξης, μέσω εργαλείων όπως η διεθνοποίηση του νομίσματος και οι επενδύσεις σε υποδομές στο πλαίσιο της Πρωτοβουλίας «Μία Ζώνη, Ένας Δρόμος».
Τέλος, καταλήγει ότι, παρά την ανθεκτικότητα του δολαρίου λόγω της θεσμικής ισχύος και του βάθους των χρηματοπιστωτικών αγορών των ΗΠΑ, η σταδιακή διάβρωση της αποκλειστικότητάς του είναι ήδη εμφανής. Ως εκ τούτου, η κρίση στα Στενά του Ορμούζ δεν συνιστά απλώς μια περιφερειακή κρίση ασφαλείας, αλλά αντανακλά μια βαθύτερη σύγκρουση για το μέλλον της παγκόσμιας οικονομικής τάξης, όπου η γεωπολιτική και η νομισματική στρατηγική συγκλίνουν καθοριστικά.
