Βρισκόμαστε ήδη εντός της καλοκαιρινής περιόδου, και όμως μόνο προβληματισμό προκαλεί ο βαθμός ετοιμότητας των εμπλεκομένων απέναντι στις πυρκαγιές. Μπορεί ζητήματα όπως η εξασφάλιση πτητικών μέσων ή συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης να έχουν ρυθμιστεί - αναμένεται βέβαια αυτό να επιβεβαιωθεί στην πράξη - ωστόσο τα δεδομένα απογοητεύουν από άποψη αποψίλωσης των χόρτων, που φέτος οργιάζουν λόγω βροχοπτώσεων, και απομάκρυνσης των παράνομων σκυβαλοτόπων, 850 περίπου παγκύπρια.
Πρόκειται για δύο ζητήματα, τα οποία σε σχέση με το κεφάλαιο των κρίσεων πυρκαγιών συνιστούν εν δυνάμει «βόμβες» κατά της ασφάλειας του πληθυσμού, της καταστροφής του περιβάλλοντος και των δημόσιων οικονομικών. Αν και μετά τη φονική πυρκαγιά της Λεμεσού οι χειρισμοί επικρίθηκαν έντονα από τη Βουλή και την κοινή γνώμη, φαίνεται ότι έναν χρόνο μετά, τα προβλήματα δεν έχουν λυθεί από τους εμπλεκομένους, σε σημείο που αυτές τις μέρες οι κοινότητες δηλώνουν ανήμπορες και παρά την αυξημένη οικονομική στήριξη από το Υπουργείο Εσωτερικών για αποψιλώσεις, ύψους 3,1 εκατομμυρίων ευρώ, ετοιμάζονται - ετεροχρονισμένα - στον πυρετό πια της «μάχης των πυρκαγιών», να καταθέσουν σειρά νέων αιτημάτων προς επίλυση του προβλήματος, ενώπιον των υπουργών Εσωτερικών και Γεωργίας, σε μία κρίσιμη σύσκεψη για την πυροπροστασία στην ύπαιθρο, την προσεχή Δευτέρα. Συγκεκριμένα, θα ζητήσουν εξοπλισμούς και αυστηρές ποινές για ιδιώτες που δεν καθαρίζουν τις περιουσίες τους.
Αλληλοεπίρριψη ευθυνών
Την Τετάρτη, ο υπουργός Εσωτερικών, Κωνσταντίνος Ιωάννου, τόνισε ότι αρκετές κοινότητες ακόμα δεν έχουν υλοποιήσει την υποχρέωση της αποψίλωσης, παρά το γεγονός ότι όλες οι κοινότητες έλαβαν 3,1 εκατομμύρια ευρώ, στη βάση δικών τους αιτημάτων, από τον περασμένο Απρίλιο. Προηγουμένως ο εκτελών χρέη εθνικού συντονιστή πυρκαγιών και αρχιπύραρχος, Νίκος Λογγίνος, ο οποίος έστειλε από τον περασμένο Μάρτιο σαφείς οδηγίες σε κάθε κοινότητα και τους είχε δώσει διορία μέχρι το τέλος Μαΐου, δήλωνε στον «Π» ότι οι κοινότητες «θα πρέπει να μάθουν να αναλαμβάνουν τις ευθύνες που τους αναλογούν και όχι να τις μεταθέτουν αλλού», τόσο για τα χόρτα όσο και για τους παράνομους σκυβαλότοπους.
Πάντως, ο πρόεδρος της Ένωσης Κοινοτήτων Κύπρου, Ανδρέας Κιτρομηλίδης, αρνήθηκε στον «Π» ότι οι κοινότητες έλαβαν τα χρήματα τον Απρίλιο, αλλά, όπως είπε, στα τέλη Μαΐου. Σημείωσε δε ότι ένας δεύτερος λόγος για τον οποίο καθυστερούν οι εργασίες αποψίλωσης, είναι διότι οι περισσότερες κοινότητες δεν βρίσκουν προσφοροδότες για να καθαρίσουν. «Και έτσι ξεκινάμε δουλειά με όλα τα μέσα που έχουμε, είτε με τους προσφοροδότες είτε με τους δικούς μας εργάτες, εκείνους που έχουμε, διότι δεν έχει η κάθε κοινότητα από 3 εργάτες, έχουμε έναν ή 'μισό'», πρόσθεσε.
Επίσης, σημείωσε ότι κάθε χρόνο οι κοινότητες διεκπεραιώνουν τους καθαρισμούς των χόρτων, μέχρι τον Ιούνιο. «Ό,τι προλάβουμε», είπε χαρακτηριστικά, μία φράση η οποία αντικατοπτρίζει τον φετινό βαθμό ετοιμότητας απέναντι στις πυρκαγιές, από άποψη πρόληψης.
Ζητούν εξοπλισμό
Στη σύσκεψη την ερχόμενη Δευτέρα, η οποία θα επικεντρωθεί στους καθαρισμούς των χόρτων και τους παράνομους σκυβαλότοπους, οι κοινότητες θα ζητήσουν όπως τα συμπλέγματα κοινοτήτων ενισχυθούν με τον απαραίτητο εξοπλισμό αποψίλωσης χόρτων και απομάκρυνσης παράνομων σκυβαλοτόπων, ώστε να ενεργούν ολόχρονα και να μην υποχρεώνονται να βγαίνουν σε προσφορές, οι οποίες συνδέονται και με καθυστερήσεις. Ο κ. Κιτρομηλίδης εξήγησε ότι ο εξοπλισμός που χρειάζονται αφορά εκσκαφείς (ντίκερ), φορτηγά, τρακτέρ και θρυμματιστές. Επίσης, θα ζητήσουν τη σύσταση σχετικής υπηρεσίας με δύο τουλάχιστον λειτουργούς ανά σύμπλεγμα κοινοτήτων, οι οποίοι θα χειρίζονται αυτά τα μηχανήματα, με στόχο να γίνονται ολόχρονα οι διαδικασίες καθαρισμού. «Αν κάθε κάθε σύμπλεγμα είχε τη δική του υπηρεσία για αυτές τις εργασίες, οι καθαρισμοί θα γίνονταν ολόχρονα. Αν φέτος, όπως λέει ο υπουργός Εσωτερικών, αρχίζαμε να κόβουμε χόρτα από τον Απρίλιο, θα έπρεπε λόγω των συνεχόμενων βροχοπτώσεων να τα κόβαμε μέχρι σήμερα άλλες δύο φορές. Και πώς θα βρίσκαμε τα λεφτά για να ξεκινούσαμε τη διαδικασία ξανά από την αρχή; Αν είχαμε τη δική μας υπηρεσία, αυτό θα γινόταν όλο τον χρόνο», εξήγησε.
Παράνομοι σκυβαλότοποι
Για τους παράνομους σκυβαλότοπους, οι οποίοι σύμφωνα με τη νομοθεσία είναι, όπως και οι καθαρισμοί των χόρτων, υπό την ευθύνη των κοινοτήτων, ο κ. Κιτρομηλίδης επανέλαβε την πάγια θέση της Ένωσης ότι δεν τους δημιουργούν αυτές, αλλά πολίτες, οι οποίοι δεν έχουν πού να απορρίψουν τα απόβλητα. «Τα καθαρίζεις τη μία εβδομάδα, την άλλη εμφανίζονται ξανά. Οι κοινότητες δεν μπορούν συνέχεια να πληρώνουν, διότι όλοι οι εμπλεκόμενοι συνεχώς ρίχνουν την ευθύνη στις κοινότητες, διότι ήρθαν και δημιούργησαν μία νομοθεσία, χωρίς να ρωτήσουν τις κοινότητες, διότι είπαν ότι οι παράνομοι σκυβαλότοποι είναι αρμοδιότητα των τοπικών αρχών, χωρίς να τους δώσουν και τα εργαλεία», πρόσθεσε.
Θετική η επίτροπος για κάμερες
Υπενθυμίζεται ότι εκτός από την απουσία οικονομικών πόρων, οι κοινότητες προβάλλουν ως επιχειρήματα για την αδυναμία διαχείρισης των παράνομων σκυβαλοτόπων, την απουσία επιθεωρητών περιβάλλοντος, οι οποίοι θα παραχωρούνταν από το Τμήμα Περιβάλλοντος, στο πλαίσιο του «Πληρώνω όσο Πετώ» και εμπόδια στην τοποθέτηση κλειστού κυκλώματος παρακολούθησης για τους παραβάτες. Για το δεύτερο, ο κ. Κιτρομηλίδης είπε ότι ορίστηκε συνάντηση στις 25 Ιουνίου με την επίτροπο Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, Μαρία Χριστοφίδου, στην παρουσία του αρχιπύραρχου και εθνικού συντονιστή πυρκαγιών, Νίκου Λογγίνου, καθώς η επίτροπος είναι θετική στην τοποθέτηση καμερών υπό προϋποθέσεις.
Αυστηρές ποινές σε ιδιοκτήτες
Το δεύτερο κύριο αίτημα που θα καταθέσουν ενώπιον των δύο υπουργών οι κοινότητες, είναι να τεθούν, μετά από τροποποιήσεις της νομοθεσίας, αυστηρές ποινές σε ιδιοκτήτες τεμαχίων οι οποίοι δεν προχωρούν σε καθαρισμούς των χόρτων, διότι σύμφωνα με τον κ. Κιτρομηλίδη επαναπαύονται με τους καθαρισμούς που θα κάνουν οι κοινότητες, οι οποίες σε πρώτο στάδιο θα τους στείλουν επιστολή για καθαρισμό μέχρι τα μέσα Μαΐου. Το 95% των ιδιοκτητών δεν ασχολούνται, τόνισε ο κ. Κιτρομηλίδης. «Τα αφήνουν, διότι, σου λέει, θα τα καθαρίσει η κοινότητα, θα έρθει να με χρεώσει για όσα θα τους χρεώσει ο εργολάβος, γιατί έτσι χρεώνουμε, και τις περισσότερες φορές μας μένει και χρέος, γιατί δεν παίρνουμε όλα τα ποσά πίσω από τους ιδιώτες, καθώς αρκετούς δεν τους εντοπίζουμε», είπε.
Γι' αυτόν τον λόγο, είπε, θα ζητήσουν να επιβάλλονται αυστηρές ποινές, ζητώντας τη συνεργασία τόσο των αρμόδιων υπουργείων όσο και της νέας Βουλής. Σε αυτό το σημείο παρέπεμψε στο παράδειγμα της Ελλάδας. «Όποιος δεν καθαρίσει το τεμάχιό του, μέχρι την ημερομηνία που καθορίζεται από την τοπική αρχή, ξεκινά η επιβολή προστίμου, 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με κατώτατο όριο τα 200 ευρώ (δηλαδή είτε κατέχεις 200 τετραγωνικά μέτρα είτε όχι, θα πληρώσεις 200 ευρώ), και ανώτατο όριο τις 2000 ευρώ. Από εκεί και πέρα, επιβάλλονται άλλες ποινές, μέχρι και ποινή φυλάκισης 6 μηνών ή 5.000 ευρώ πρόστιμο», ανέφερε.
Γιατί την υστάτη;
Σε ερώτηση γιατί αυτές οι συζητήσεις δεν έγιναν νωρίτερα, ώστε να μην αναζητούνται λύσεις την περίοδο των πυρκαγιών, ο κ. Κιτρομηλίδης απάντησε ότι από τον Ιανουάριο συμμετέχουν σε συσκέψεις για τα θέματα πυρκαγιών, με τα αρμόδια υπουργεία, τον εθνικό συντονιστή πυρκαγιών, την Πυροσβεστική, το Τμήμα Δασών και τις επαρχιακές διοικήσεις. «Πλέον, επειδή σε σχέση με τους καθαρισμούς των χόρτων είδαμε ότι δεν μπορεί να γίνει όλη αυτή η εργασία από τις κοινότητες, λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι πάρα πολύ μεγάλη η έκταση της γης που πρέπει να καθαρίσουν (το 80% της γης ανήκει στις κοινότητες) και ότι οι ιδιοκτήτες δεν ασχολούνται καθόλου με τους καθαρισμούς των τεμαχίων τους, ζητάμε αυτά τα δύο αιτήματα από τα υπουργεία. Είδαμε ότι πλέον δεν πάει άλλο, εφόσον έγινε η μεταρρύθμιση της τοπικής αυτοδιοίκησης και δώσαμε αρμοδιότητες στα συμπλέγματα κοινοτήτων, θα πρέπει να τους δώσουμε και τα εργαλεία που χρειάζονται, για να μπορούν να κάνουν καθαρισμούς. Έστω και τώρα», είπε.
