Τις βασικές προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε ένα ταχέως μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό και κοινωνικό περιβάλλον, ανέπτυξε ο Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Κύπρο, Πανίκος Πουργουρίδης, κατά την κεντρική του ομιλία στη Διάσκεψη των Προέδρων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών, που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα, στη Λευκωσία.
Καλωσορίζοντας τους συμμετέχοντες στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, ο κ. Πουργουρίδης υπογράμμισε ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές δεν αποτελούν απλώς φορείς υλοποίησης πολιτικών, αλλά ουσιαστικούς πυλώνες της ευρωπαϊκής ανθεκτικότητας, συμβάλλοντας στην αντιμετώπιση κρίσεων, στη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής και στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών.
Όπως τόνισε, σε ένα περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από πολέμους, αστάθεια και αυξανόμενες εσωτερικές πιέσεις, η εδαφική διάσταση της ευρωπαϊκής πολιτικής καθίσταται πιο σημαντική από ποτέ.
Στην ομιλία του αναφέρθηκε σε σειρά αλληλένδετων ζητημάτων, μεταξύ των οποίων το γεωπολιτικό περιβάλλον, η διαχείριση της μετανάστευσης, η στεγαστική κρίση, η πορεία ένταξης της Κύπρου στον χώρο Σένγκεν και οι εξελίξεις στο Κυπριακό.
Όπως σημείωσε, η Ευρωπαϊκή Ένωση δραστηριοποιείται σε ένα ολοένα και πιο εχθρικό γεωπολιτικό περιβάλλον, με κύρια χαρακτηριστικά τον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, τη συνεχιζόμενη αστάθεια στη Μέση Ανατολή και τις αυξανόμενες υβριδικές απειλές, όπως η παραπληροφόρηση και οι παρεμβάσεις στις δημοκρατικές διαδικασίες.
Σε αυτό το πλαίσιο, τόνισε πως η ενότητα των κρατών μελών παραμένει το ισχυρότερο στρατηγικό πλεονέκτημα της Ένωσης, όπως αποτυπώνεται στη συνεχή στήριξη προς την Ουκρανία, στην υιοθέτηση πολλαπλών πακέτων κυρώσεων και στη δέσμευση για την τήρηση της διεθνούς έννομης τάξης και την προώθηση μιας αξιόπιστης πολιτικής διεύρυνσης.
Οι γεωπολιτικές εξελίξεις, πρόσθεσε, έχουν ήδη απτές επιπτώσεις σε τοπικό επίπεδο, μέσω των μεταναστευτικών ροών, του αυξημένου ενεργειακού κόστους και των κοινωνικών πιέσεων. Σε αυτό το πλαίσιο, ανέδειξε τον καθοριστικό ρόλο της Επιτροπής των Περιφερειών στη μεταφορά των ευρωπαϊκών αποφάσεων στην καθημερινή πραγματικότητα των τοπικών κοινωνιών και στην ενίσχυση της δημοκρατικής νομιμοποίησης.
Ειδική αναφορά έκανε στον ρόλο της Κύπρου ως παράγοντα σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο και ως κόμβου διαχείρισης κρίσεων για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ανέδειξε τον Θαλάσσιο Διάδρομο ΑΜΑΛΘΕΙΑ για την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας προς τη Γάζα ως παράδειγμα πρακτικής ευρωπαϊκής αλληλεγγύης, καθώς και το εθνικό σχέδιο ΕΣΤΙΑ, μέσω του οποίου η Κύπρος λειτούργησε ως αξιόπιστος κόμβος εκκένωσης ξένων υπηκόων από περιοχές κρίσεων.
Όπως υπογράμμισε, σε τέτοιες επιχειρήσεις οι τοπικές αρχές διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο, ιδίως στη διαχείριση λιμένων, της εφοδιαστικής αλυσίδας, της προσωρινής φιλοξενίας και της πολιτικής προστασίας.
Σε ό,τι αφορά στο μεταναστευτικό, είπε ότι σε ευρωπαϊκό επίπεδο προτεραιότητα παραμένει η μείωση των παράτυπων αφίξεων, με έμφαση στις συνεργασίες με τρίτες χώρες, στην αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτιών, στην καταπολέμηση των δικτύων διακινητών και στην εφαρμογή του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο.
Αναγνώρισε παράλληλα ότι οι επιστροφές συνιστούν διαρθρωτική πρόκληση, με το ποσοστό σε επίπεδο ΕΕ να ανέρχεται περίπου στο 27% το 2025.
Αναφερόμενος στην Κύπρο, σημείωσε ότι η χώρα έχει δεχθεί ιδιαίτερα έντονες πιέσεις λόγω της γεωγραφικής της θέσης και των μεταβαλλόμενων μεταναστευτικών διαδρομών, ωστόσο έχει επιτύχει απτά αποτελέσματα.
Όπως ανέφερε, η Κύπρος λαμβάνει 290 εκατομμύρια ευρώ ευρωπαϊκής στήριξης για την περίοδο 2021–2027, ενώ οργανισμοί όπως η EUAA, η Frontex και η Europol υποστηρίζουν επιχειρησιακά τις προσπάθειες με περισσότερες από 200 αναπτύξεις προσωπικού επί τόπου.
Αναφερόμενος στη στεγαστική κρίση, επισήμανε ότι η στέγαση έχει αναδειχθεί σε μείζον ζήτημα κόστους ζωής σε ολόκληρη την Ένωση, επηρεάζοντας ιδιαίτερα τους νέους και τις οικογένειες. Την τελευταία δεκαετία, οι τιμές των κατοικιών στην ΕΕ αυξήθηκαν κατά περίπου 60% και τα ενοίκια κατά περίπου 20%. Αν και η στεγαστική πολιτική αποτελεί κυρίως εθνική και τοπική αρμοδιότητα, υπογράμμισε ότι η ΕΕ μπορεί να συμβάλει μέσω της κινητοποίησης επενδύσεων, της άρσης εμποδίων και της βελτίωσης των πλαισίων διακυβέρνησης, με τις περιφέρειες και τους δήμους να διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην εφαρμογή των λύσεων.
Σε σχέση με την πλήρη ένταξη της Κύπρου στη ζώνη Σένγκεν, ο κ. Πουργουρίδης σημείωσε ότι η χώρα εργάζεται προς την κατεύθυνση της τεχνικής ετοιμότητας σε στενή συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη, με ουσιαστικότερη συζήτηση να αναμένεται μετά την υιοθέτηση της Έκθεσης για τη χώρα, την άνοιξη του 2026. Όπως τόνισε, τυχόν ένταξη θα συμβαδίζει πλήρως με την Πράξη Προσχώρησης της Κύπρου και το ειδικό καθεστώς της Πράσινης Γραμμής.
Αναφερόμενος στο Κυπριακό, επανέλαβε τη διαχρονική στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε μια συνολική λύση υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, στη βάση μιας διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα, σημειώνοντας ότι η ΕΕ παραμένει έτοιμη να συμβάλει ενεργά, εντός των αρμοδιοτήτων της, τόσο στη διαδικασία όσο και στη μελλοντική εφαρμογή μιας συνολικής λύσης προς όφελος όλων των Κυπρίων.
Κλείνοντας, ευχαρίστησε τους συμμετέχοντες για την παρουσία τους στην Κύπρο κατά τη διάρκεια της Προεδρίας και υπογράμμισε τη σημασία της ισχυρής εδαφικής διάστασης στην ευρωπαϊκή πολιτική, επισημαίνοντας ότι η συνοχή, η ανθεκτικότητα και η εμπιστοσύνη οικοδομούνται σε τοπικό επίπεδο, μέσα από τη συνεργασία των ευρωπαϊκών θεσμών, των εθνικών κυβερνήσεων και των περιφερειών που φέρνουν την πολιτική πιο κοντά στους πολίτες.
ΚΥΠΕ
