Η κίνηση έχει ξαναρχίσει στο στενό του Ορμούζ, τη θαλάσσια αρτηρία στρατηγικής σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων, που έκλεισε de facto το Ιράν με την έναρξη του πολέμου, οδηγώντας τις ΗΠΑ στην επιβολή αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια. Ο αποκλεισμός ήρθη χθες, όπως προέβλεπε η συμφωνία-πλαίσιο.
Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις επέτρεψαν «να περάσουν πάνω από δέκα πλοία», δήλωσε ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς.
Η ιρανική κρατική τηλεόραση, επικαλούμενη ανακοίνωση του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας της χώρας, μετέδωσε ότι όσα πλοία επιθυμούν να διασχίσουν το στενό θα πρέπει να υποβάλλουν αίτημα σε νέο κυβερνητικό οργανισμό.
Όπως προβλέπει η συμφωνία-πλαίσιο, οι διελεύσεις θα γίνονται «ατελώς» για περίοδο 60 ημερών.
Η έγκριση της συμφωνίας από τον Χαμενεΐ
Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, προσυπέγραψε χθες, Πέμπτη, τη συμφωνία-πλαίσιο που υπέγραψαν η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή, μολονότι έκανε λόγο για επιφυλάξεις.
Στην πρώτη του αντίδραση μετά την υπογραφή του «μνημονίου κατανόησης του Ισλαμαμπάντ», ο ανώτατος ηγέτης τόνισε σε μήνυμά του ότι ενέκρινε τη συμφωνία παρότι υπήρχε και η «αντίθετη γνώμη», χωρίς να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες.
Το πρωτόκολλο της συμφωνίας υπογράφτηκε εξ αποστάσεως και διαβιβάστηκε ηλεκτρονικά από τους προέδρους των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, και του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν. Ο Ιρανός ανώτατος ηγέτης ανέφερε πως το ενέκρινε παρά τις επιφυλάξεις.
«Είναι προφανές ότι οι διαπραγματεύσεις πρόσωπο με πρόσωπο που θα διεξαχθούν στο μέλλον δεν συνεπάγονται την αποδοχή των απόψεων του εχθρού», τόνισε ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ, ο οποίος δεν έχει κάνει καμία δημόσια εμφάνιση αφότου διαδέχθηκε τον Μάρτιο τον πατέρα του, Αλί Χαμενεΐ, που σκοτώθηκε τις πρώτες ώρες των αμερικανοϊσραηλινών βομβαρδισμών.
«Αποτυχία των ΗΠΑ»
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ πανηγύρισε μέσω Truth Social την πτώση των τιμών του πετρελαίου, κάνοντας λόγο για «επιτυχία», καθώς το κόστος του αργού πλησιάζει στα προπολεμικά επίπεδα.
Ωστόσο, δέχεται έντονες επικρίσεις από μερίδα του αμερικανικού Τύπου και Ρεπουμπλικάνους πολιτικούς, οι οποίοι θεωρούν ότι η συμφωνία-πλαίσιο είναι ευνοϊκή για το Ιράν, καθώς του προσφέρει σημαντικά οικονομικά οφέλη χωρίς να εξασφαλίζει τη διάλυση του πυρηνικού του προγράμματος.
Η Τεχεράνη εξασφάλισε την υπόσχεση ότι, εφόσον συναφθεί οριστική συμφωνία, θα αποδεσμευθούν παγωμένοι πόροι ύψους 300 δισ. δολαρίων που βρίσκονται στο εξωτερικό, ενώ θα αρθούν και οι αμερικανικές κυρώσεις που εμπόδιζαν τις πωλήσεις ιρανικού πετρελαίου.
Ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν χαρακτήρισε τη συμφωνία «ιστορική», υποστηρίζοντας ότι επετεύχθη επειδή το Ιράν είναι «ισχυρό».
Από την πλευρά του, ο επικεφαλής διαπραγματευτής της Τεχεράνης και πρόεδρος του κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, υποστήριξε ότι το κείμενο «καταγράφει την αποτυχία των ΗΠΑ», προειδοποιώντας παράλληλα για «συντριπτική ανταπόδοση» σε περίπτωση παραβίασης των δεσμεύσεων της συμφωνίας.
«Νικήθηκαν ήδη μία φορά στον πόλεμο και, αν επιλέξουν τον ίδιο δρόμο, θα υποστούν ακόμη πιο σκληρό χαστούκι», ανέφερε μέσω X.
Στην Τεχεράνη, πάντως, δεν λείπουν οι επιφυλάξεις. Η 54χρονη ψυχολόγος Μίνα εξέφρασε αμφιβολίες για τη διάρκεια της συμφωνίας, εκτιμώντας ότι μετά το πέρας των 60 ημερών δεν αποκλείεται να αναζωπυρωθούν οι εχθροπραξίες.
Οι αντιδράσεις του Ισραήλ
Παρά την αποκλιμάκωση, «η μάχη δεν τέλειωσε», δήλωσε ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Ο Νετανιάχου δεν σχολίασε άμεσα τη συμφωνία, η οποία επικρίνεται έντονα στο Ισραήλ, ακόμη και από στελέχη της κυβέρνησής του.
«Αν ήμουν στην ισραηλινή κυβέρνηση, ίσως να μην εξαπέλυα επίθεση στον μοναδικό ισχυρό σύμμαχο που μου απομένει στον πλανήτη», αντέτεινε ο Τζέι Ντι Βανς, καλώντας όσους στο Ισραήλ αμφισβητούν τις αμερικανικές αποφάσεις «να αντιληφθούν την πραγματικότητα».
Παράλληλα, ο Νετανιάχου επέμεινε ότι οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις θα παραμείνουν στον νότιο Λίβανο «για όσο το απαιτούν οι ανάγκες ασφαλείας», μολονότι η συμφωνία-πλαίσιο προβλέπει ρητά τον τερματισμό των εχθροπραξιών «σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου».
Συνεχίζονται οι συγκρούσεις στον Λίβανο
Από την ανακοίνωση της συμφωνίας τη Δευτέρα, οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις συνεχίζουν τα πλήγματά τους εναντίον της Χεζμπολάχ, σκοτώνοντας οκτώ ανθρώπους, εκ των οποίων τρεις χθες.
Το σιιτικό κίνημα ανακοίνωσε ότι μαχητές του συγκρούστηκαν με μονάδα του ισραηλινού στρατού στον νότιο Λίβανο και κατέστρεψαν τρία ισραηλινά άρματα μάχης.
