Η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός στη βορειοανατολική Συρία, η οποία υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ, αφήνει ακανθώδη ερωτήματα ανεπίλυτα, καθώς οι Κούρδοι επιδιώκουν να διατηρήσουν κάποια εξουσία παρά την πολύ αποδυναμωμένη θέση τους μετά την ταχεία προέλαση των δυνάμεων της κεντρικής κυβέρνησης.
Η πρόοδος της συμφωνίας δοκιμάζει την ικανότητα των νέων ηγετών της Συρίας να σταθεροποιήσουν ένα έθνος διαλυμένο από 14 χρόνια πολέμου, μετά από αρκετές περιόδους βίας που το έφεραν αντιμέτωπο με μειονοτικές ομάδες που είναι καχύποπτες απέναντι στην κυβέρνηση υπό την ηγεσία των ισλαμιστών.
Ο αγώνας για τη βορειοανατολική Συρία έφερε τη μεγαλύτερη μετατόπιση ελέγχου από την εκδίωξη του πρώην ηγέτη Μπασάρ αλ-Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024. Μετά από μήνες αδιεξόδου, η Δαμασκός κατέλαβε εκτάσεις εδάφους από τις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF), υπό την ηγεσία των Κούρδων, πριν συμφωνήσει στο σχέδιο που προβλέπει την ενσωμάτωση του εναπομείναντος θύλακά της στο κράτος.
Τα προκαταρκτικά βήματα έχουν προχωρήσει ομαλά από τη συμφωνία της 29ης Ιανουαρίου: μικρά τμήματα κυβερνητικών δυνάμεων έχουν αναπτυχθεί σε δύο πόλεις που διοικούνται από τους Κούρδους, οι μαχητές έχουν αποσυρθεί από τα πρώτα μέτωπα και η Δαμασκός ανακοίνωσε την Παρασκευή τον διορισμό ενός περιφερειακού κυβερνήτη που διορίστηκε από τους Κούρδους.
Ωστόσο, δώδεκα κυβερνητικοί και Κούρδοι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι βασικά ζητήματα δεν έχουν ακόμη αντιμετωπιστεί, συμπεριλαμβανομένου του ακριβούς τρόπου ενσωμάτωσης των μαχητών των SDF, της τύχης των βαρέων όπλων των SDF και των ρυθμίσεων για μια συνοριακή διέλευση προς το Ιράκ, η οποία αποτελεί ζωτική γραμμή για τις SDF. Προς το παρόν, οι SDF έχουν σταθερό έλεγχο σε περιοχές που εξακολουθούν να κατέχουν.
Αλλά το ερώτημα για το πόση εξουσία θα διατηρήσουν οι SDF δεν έχει ακόμη απαντηθεί, δήλωσε ο Νόα Μπόνσεϊ της International Crisis Group, μιας δεξαμενής σκέψης. Είπε ότι η περαιτέρω πρόοδος στην εφαρμογή της συμφωνίας μοιάζει προς το παρόν με το πιο πιθανό σενάριο, «αλλά ο κίνδυνος… λαθών και, ως εκ τούτου, τελικά ο κίνδυνος νέας κλιμάκωσης εξακολουθεί να είναι υψηλός».
Ικανοποιημένη η Ουάσιγκτον με την πρόοδο
Ο πρόεδρος Άχμεντ αλ-Σαράα έχει πλέον φέρει πίσω σχεδόν ολόκληρη τη Συρία υπό κεντρικό έλεγχο.
Ένας δυτικός αξιωματούχος, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας, δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον, η οποία απέσυρε ορισμένες δυνάμεις από τη Συρία αυτή την εβδομάδα, είναι ικανοποιημένη με την πρόοδο προς την ολοκλήρωση και έχει προτρέψει τον Σαράα να είναι όσο το δυνατόν πιο ευέλικτος με τα αιτήματα των SDF.
Η συμβουλή των ΗΠΑ είναι: αποφύγετε να υιοθετήσετε μια σκληρή γραμμή ως ένδειξη καλής θέλησης, καθώς ένας βαθμός αυτονομίας για τους Κούρδους είναι επιθυμητός εφόσον δεν απειλεί την βασική ανάγκη για κεντρική εξουσία στη Δαμασκό, δήλωσε ο αξιωματούχος.
Όταν ρωτήθηκε για σχολιασμό, το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ αναφέρθηκε σε δήλωση του απεσταλμένου για τη Συρία, Τομ Μπαράκ, στην οποία είπε ότι η συμφωνία άνοιξε το δρόμο για διαρκή ειρήνη για όλους τους Σύρους. Το υπουργείο Πληροφοριών της Συρίας και οι SDF δεν απάντησαν αμέσως σε αιτήματα για σχολιασμό.
Η συμφωνία, αντίγραφο της οποίας είδε το Reuters, προβλέπει τη δημιουργία από το υπουργείο Άμυνας μιας μεραρχίας για τα βορειοανατολικά, ενσωματώνοντας τις δυνάμεις των SDF σε τρεις ταξιαρχίες.
Ορίζει ότι 15 κυβερνητικά οχήματα ασφαλείας θα αναπτυχθούν σε καθεμία από τις πόλεις Καμισλί και Χασακά που ελέγχονται από τις SDF, και ότι θα ξεκινήσει η «ενσωμάτωση των δυνάμεων ασφαλείας των SDF».
Οι αναπτύξεις αυτόν τον μήνα ήταν σε μεγάλο βαθμό χωρίς επεισόδια, σε έντονη αντίθεση με την προσπάθεια της κυβέρνησης να εισέλθει στη Σουέιντα, με πλειοψηφία Δρούζων, τον περασμένο Ιούλιο, η οποία οδήγησε σε θανατηφόρα βία. Εν τω μεταξύ, οι ΗΠΑ έχουν μετακινήσει χιλιάδες κρατούμενους του Ισλαμικού Κράτους που φρουρούνταν προηγουμένως από τις SDF στο Ιράκ.
Υπάρχουν όμως και ενδείξεις τριβής στο πεδίο.
Οι SDF κατηγορούν την κυβέρνηση ότι πολιορκεί το Κομπάνι, μια κουρδική πόλη αποκομμένη από τον κύριο θύλακα των SDF, ενώ οι Άραβες που ζουν σε περιοχές των SDF είναι δυσαρεστημένοι με τον συνεχιζόμενο έλεγχό τους, ιδίως στην εθνοτικά μικτή πόλη Χασάκα, σύμφωνα με δύο Σύριους αξιωματούχους ασφαλείας.
Ο διοικητής των SDF, Μαζλούμ Αμπντί, δήλωσε ότι οι τρεις ταξιαρχίες που αποτελούνται από μαχητές των SDF θα έχουν βάση στο Καμισλί, τη Χασάκα και το Ντερίκ, κοντά στα ιρακινά σύνορα. Ωστόσο, αξιωματούχοι και από τις δύο πλευρές δήλωσαν ότι ενώ υπάρχει μια προσωρινή συμφωνία για μια τοποθεσία κοντά στο Καμισλί, οι άλλες δύο δεν έχουν ακόμη συμφωνηθεί.
Οι SDF θέλουν μία να βρίσκεται στο όρος Αμπντελαζίζ κοντά στην πόλη Χασάκα, με θέα τις νότιες προσβάσεις της και ένα εκτεταμένο δίκτυο σηράγγων, δήλωσαν συριακές στρατιωτικές πηγές. Η Δαμασκός αντιτίθεται σε αυτό.
Η ασφάλεια στα χέρια των Κούρδων
Οι περιοχές με αραβική πλειοψηφία υποχώρησαν γρήγορα στην προέλαση της κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένης της επαρχίας Ντέιρ αλ-Ζορ και των πετρελαιοπηγών της. Ωστόσο, η συμφωνία απαιτεί από τις SDF να παραδώσουν δύο άλλα πεδία κοντά στο Καμισλί – το Ρμεϊλάν και τη Σουεϊντία – και το αεροδρόμιο του Καμισλί. Αυτό δεν έχει ακόμη συμβεί.
Ένας περιφερειακός αξιωματικός πληροφοριών χαρακτήρισε τις παραχωρήσεις των SDF μέχρι στιγμής συμβολικές.
Ο Αμπντουλκαρίμ Ομάρ, ανώτερος Κούρδος αξιωματούχος, δήλωσε στο Reuters ότι οι κυβερνητικές δυνάμεις ασφαλείας θα αποσυρθούν μετά τον συντονισμό και την οριστικοποίηση των «μηχανισμών ενσωμάτωσης».
«Οι Asayish (κουρδικές δυνάμεις ασφαλείας) θα αποτελέσουν μέρος του υπουργείου Εσωτερικών και είναι αυτές που θα προστατεύσουν αυτήν την περιοχή από μέσα», είπε, προσθέτοντας ότι απαιτούνται «μακρές συζητήσεις» για την εφαρμογή της συμφωνίας.
Η Τουρκία έχει επίσης εκφράσει αμφιβολίες. Θεωρεί την κουρδική πολιτοφυλακή YPG, τη ραχοκοκαλιά των SDF, ως προέκταση του Κουρδικού Εργατικού Κόμματος (PKK), το οποίο πραγματοποίησε μια δεκαετή εξέγερση στην Τουρκία πριν εισέλθει σε μια ειρηνευτική διαδικασία.
Ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν δήλωσε ότι η αποχώρηση των YPG δημιούργησε έναν «υγιέστερο» χάρτη ασφαλείας, αλλά οι ανησυχίες της Τουρκίας για την ασφάλεια θα αντιμετωπιστούν πλήρως μόνο όταν οι YPG διακόψουν τους δεσμούς τους με το PKK και υποβληθούν σε έναν «ιστορικό μετασχηματισμό».
Πηγή: naftemporiki.gr
