Σε δοκιμασία βρίσκεται το χρηματοπιστωτικό σύστημα της ευρωζώνης, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), η οποία στην Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κρούει τον κώδωνα του κινδύνου.
Όπως επισημαίνεται, «η χρηματοπιστωτική σταθερότητα έχει γίνει πιο ευάλωτη καθώς εξελίσσεται το γεωοικονομικό σοκ».
Οι προοπτικές για τη σταθερότητα του συστήματος επηρεάζονται από τις γεωοικονομικές εντάσεις και τις διαταραχές στον ενεργειακό εφοδιασμό, ενώ η ένταση και η διάρκεια των επιπτώσεων παραμένουν αβέβαιες.
Η προειδοποίηση προέρχεται από την Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας Μαΐου 2026, που δημοσίευσε η ΕΚΤ.
«Το σημερινό σοκ στην προσφορά ενέργειας δημιουργεί ανοδικούς κινδύνους για τον πληθωρισμό και καθοδικούς κινδύνους για την οικονομική ανάπτυξη», δήλωσε ο αντιπρόεδρος της ΕΚΤ Luis de Guindos.
«Θα μπορούσε επίσης να αυξήσει τη μεταβλητότητα στις αγορές και να δυσκολέψει την εξυπηρέτηση του χρέους, καθώς το κόστος χρηματοδότησης αυξάνεται σε ένα περιβάλλον ασθενέστερης οικονομικής ανάπτυξης».
Γεωοικονομικές πιέσεις και παγκόσμιο περιβάλλον
Το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα και η πραγματική οικονομία έδειξαν ανθεκτικότητα κατά την είσοδο στο 2026, παρά τα διαδοχικά σοκ. Ωστόσο, σύμφωνα με την Έκθεση, αυτή η ανθεκτικότητα δοκιμάζεται πλέον από το γεωοικονομικό σοκ που προκλήθηκε από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Η συνεχιζόμενη αβεβαιότητα γύρω από το παγκόσμιο εμπόριο και τη διεθνή συνεργασία εντείνει τις πιέσεις, ενώ αυξάνονται οι κίνδυνοι κυβερνοασφάλειας και οι υβριδικές απειλές κατά κρίσιμων υποδομών. Οι συνθήκες αυτές συνθέτουν ένα εξαιρετικά περίπλοκο γεωπολιτικό περιβάλλον.
Αγορές και επενδυτικό κλίμα
Οι χρηματοπιστωτικές αγορές προσαρμόζονται στις γεωοικονομικές πιέσεις και στις ενεργειακές διαταραχές. Οι αρχικές προσαρμογές αποδείχθηκαν βραχύβιες, με τις αποτιμήσεις των μετοχών να παραμένουν υψηλές σε ιστορικούς όρους.
Τα ασφάλιστρα κινδύνου στα εταιρικά ομόλογα παραμένουν συμπιεσμένα, γεγονός που καθιστά τις αποτιμήσεις ευάλωτες στο αυξημένο επίπεδο αβεβαιότητας.
Υπάρχει σημαντικός κίνδυνος επιδείνωσης του επενδυτικού κλίματος, καθώς οι αρνητικοί παράγοντες που σχετίζονται με τις γεωπολιτικές και δημοσιονομικές εξελίξεις φαίνεται να υποτιμώνται.
Παράλληλα, η δημοσιονομική επέκταση ενδέχεται να επιβαρύνει τα δημόσια οικονομικά ορισμένων υπερχρεωμένων χωρών της ευρωζώνης.
Μη τραπεζικοί φορείς και τράπεζες
Οι μη τραπεζικοί φορείς παραμένουν ανθεκτικοί, αλλά αντιμετωπίζουν κινδύνους από μια πιθανή υποχώρηση των αγορών. Ο συνδυασμός χαμηλής ρευστότητας, υψηλών αποτιμήσεων και συγκεντρωμένων εκθέσεων αυξάνει τον κίνδυνο αναγκαστικών πωλήσεων περιουσιακών στοιχείων.
Αν και δεν θεωρούνται συστημικός κίνδυνος για την ευρωζώνη, οι αδιαφανείς ιδιωτικές αγορές απαιτούν στενή παρακολούθηση, κυρίως λόγω των δεσμών με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι τράπεζες της ευρωζώνης έχουν διαχειριστεί ικανοποιητικά την αβεβαιότητα, χάρη στην κερδοφορία και τα κεφαλαιακά αποθέματα. Ωστόσο, η αυξανόμενη εξάρτηση από μη τραπεζικές πηγές χρηματοδότησης μπορεί να τις εκθέσει σε κινδύνους ρευστότητας, εάν οι αγορές καταστούν πιο ασταθείς.
Παράλληλα, η ποιότητα των στοιχείων ενεργητικού μπορεί να επιδεινωθεί εάν οι μακροχρηματοπιστωτικές συνθήκες χειροτερεύσουν λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Ανάγκη ενίσχυσης της ανθεκτικότητας
Στο σημερινό αβέβαιο γεωοικονομικό περιβάλλον, η ενίσχυση της ανθεκτικότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος είναι κρίσιμη. Οι μακροπροληπτικές αρχές καλούνται να διατηρήσουν τις κεφαλαιακές απαιτήσεις και τα μέτρα για τους δανειολήπτες, ώστε να διασφαλιστεί η σταθερότητα των τραπεζών.
Παράλληλα, οι ευπάθειες σε όρους ρευστότητας και μόχλευσης στον μη τραπεζικό τομέα απαιτούν μια συνολική πολιτική απάντηση.
Η επιτάχυνση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων της ΕΕ θεωρείται καθοριστικής σημασίας για τη στήριξη της ανάπτυξης και της ανταγωνιστικότητας, διατηρώντας τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Πηγή: www.businessdaily.gr
