Παρά την κοινή διαπίστωση ότι υπάρχει μια συγκεκριμένη κινητικότητα στο Κυπριακό με την παρουσία της Μαρίας Άνχελα Ολγκίν στη Λευκωσία, εντούτοις οι δηλώσεις των δύο ηγετών στην Κύπρο έχουν μεν θετικό πρόσημο, αλλά διαφέρουν ως προς τις εκτιμήσεις τους για την πορεία της προσπάθειας.
Στην πρώτη αποτίμηση της δικής του συνάντησης με την απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα τη Δευτέρα, ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Τουφάν Έρχιουρμαν εμφανίστηκε χθες θετικά συγκρατημένος για τη σύγκληση της διευρυμένης συνάντησης 5+1 για το κυπριακό, επιμένοντας πως μια τέτοια συνάντηση θα πρέπει να είναι «κατάλληλα προετοιμασμένη ώστε να οδηγήσει σε ουσιαστικό αποτέλεσμα. Θεωρεί πάντως πως αν οι προπαρασκευαστικές εργασίες λήξουν τέλη Ιουνίου ή μέσα Ιουλίου, μπορεί να γίνει τότε. Αν δεν είναι έτοιμες αυτές οι εργασίες έως τον Αύγουστο, τότε μπορεί να μετατεθεί για τον Σεπτέμβριο».
Χωρίς συμβολισμούς
Κεντρικό στοιχείο των τοποθετήσεων Έρχιουρμαν αποτελεί η θέση ότι μια νέα διευρυμένη συνάντηση 5+1 δεν πρέπει να πραγματοποιηθεί απλώς για συμβολικούς λόγους ή για να διατηρηθεί η κινητικότητα γύρω από το Κυπριακό. Αντίθετα, θεωρεί ότι απαιτείται εντατική προετοιμασία και εκ των προτέρων συμφωνία επί του περιεχομένου, των στόχων και των αναμενόμενων αποτελεσμάτων μιας τέτοιας συνάντησης. Η προσέγγιση αυτή αντανακλά την επιδίωξη της τουρκοκυπριακής πλευράς να αποφευχθούν επαναλήψεις προηγούμενων διαδικασιών που δεν οδήγησαν σε ουσιαστική πρόοδο. Ο Τουρκοκύπριος ηγέτης επιμένει όπως καθοριστούν εκ των προτέρων τόσο το περιεχόμενο και οι στόχοι όσο και τα αναμενόμενα αποτελέσματα της συνάντησης. Παρά το γεγονός ότι ο Τ/Κ ηγέτης θεωρεί ότι έγινε μια ειλικρινής χρήσιμη και παραγωγική συνάντηση με τη Μαρία Άνχελα Ολγκίν, στέλνει το μήνυμα ότι είναι ακόμη πολύ νωρίς για την εξαγωγή συμπερασμάτων χωρίς ωστόσο να προδικάζει την επιτυχία ή την αποτυχία της νέας προσπάθειας. Επιμένει ωστόσο ότι η συμφωνία σε συγκεκριμένα ΜΟΕ θα μπορούσε να αποτελέσει το πρώτο στάδιο της διαδικασίας. Για τον ίδιο μπορεί μετά τα ΜΟΕ να ακολουθήσει η συμφωνία στη μεθοδολογία για την έναρξη των διαπραγματεύσεων.
Η κυρίαρχη προϋπόθεση
Με βάση τις δηλώσεις Έρχιουρμαν, είναι σαφές πως η πλευρά του δεν μπορεί να προχωρήσει στη διαδικασία, αν αυτή δεν περιλαμβάνει τις τέσσερις βασικές απαιτήσεις που έθεσε εξ αρχής:
- Η πολιτική ισότητα να είναι δεδομένη και να μην τίθεται υπό διαπραγμάτευση.
- Το θέμα των χρονοδιαγραμμάτων με σαφείς ημερομηνίες έναρξης και λήξης των διαπραγματεύσεων.
- Να διατηρηθούν και να επιβεβαιωθούν οι ήδη επιτευχθείσες συγκλίσεις.
Το κυρίαρχο δε σε αυτές της προϋποθέσεις αφορά τη θέση για τη μη επιστροφή στο στάτους κβο, σε περίπτωση αποχώρησης της Ελληνοκυπριακής πλευράς. Εν ολίγοις, να μην επανέλθει η σημερινή κατάσταση πραγμάτων σε περίπτωση αποτυχίας εξ υπαιτιότητας των Ελληνοκυπρίων.
Γενναίες αποφάσεις
Με βάση πάντως πληροφόρηση του «Π» εντός της Τουρκοκυπριακής πλευράς εμπεδώνεται η εκτίμηση πως η όλη συζήτηση για τη διαδικασία διασυνδέεται, αλλά και σε κάποιο βαθμό μετατοπίζεται, στις βασικές αρχές που θέτει ο κύριος Έρχιουρμαν. Θεωρείται δε δεδομένο πως αν η όλη διαδικασία δεν φέρει αποτέλεσμα, τότε επικαιροποιείται η τέταρτη προϋπόθεση την οποία θέτει ο Τουρκοκύπριος ηγέτης για τη μη επιστροφή εκ νέου στο σημερινό στάτους κβο. Η έμφαση που δίνει στην προπαρασκευή, καταδεικνύει ότι η τουρκοκυπριακή ηγεσία επιδιώκει να διαμορφώσει ένα πιο προβλέψιμο και σαφώς καθορισμένο πλαίσιο συνομιλιών. Με βάση την ευρύτερη πληροφόρηση, οι παράλληλες συνομιλίες και επαφές οπως εξελίσσονται τη δεδομένη στιγμή, δημιουργούν τις προϋποθέσεις για τη λήψη γενναίων αποφάσεων από όλες τις πλευρές στην επικείμενη διευρυμένη συνάντηση.
