Είναι κοινό μυστικό ότι στον ΔΗΣΥ σήμερα υπάρχουν τρεις εν δυνάμει υποψήφιοι για την Προεδρία της Δημοκρατίας. Ήδη ο βουλευτής Λευκωσίας Γιώργος Παμπορίδης άνοιξε τα χαρτιά του, εκδηλώνοντας το ενδιαφέρον του να συμμετάσχει σε πιθανές εσωκομματικές εκλογές του ΔΗΣΥ για την ανάδειξη του υποψηφίου του κόμματος στις προεδρικές εκλογές του 2028. Από την άλλη, υπάρχει έντονη φημολογία ότι το χρίσμα του ΔΗΣΥ θα διεκδικήσει και ο τέως βουλευτής Αβέρωφ Νεοφύτου, ο οποίος παραμένει στο προσκήνιο με δημόσιες τοποθετήσεις για διάφορα ζητήματα όπως το κυπριακό πρόβλημα, ενώ πρόσφατα δημιούργησε επίσημο κανάλι επικοινωνίας στο WhatsApp. Ωστόσο τα βλέμματα όλων είναι στραμμένα στην πρόεδρο του κόμματος Αννίτα Δημητρίου, η οποία ακόμη να αποκαλύψει τις προθέσεις της. Άρχισε όμως να συγκεντρώνει γύρω της διάφορα στελέχη, αναθέτοντας πολιτικούς και άλλους ειδικούς ρόλους σε πρόσωπα που κατήλθαν στις εκλογές με το ψηφοδέλτιο του ΔΗΣΥ, δημιουργώντας την εντύπωση ότι προετοιμάζεται για την επόμενη εκλογική μάχη.
Φθινόπωρο οι αποφάσεις
Το σκηνικό δεν αναμένεται να ξεκαθαρίσει πριν το τέλος του 2026. Ενδεχομένως η συζήτηση στα συλλογικά όργανα να αρχίσει το φθινόπωρο, ώστε να τεθούν επί τάπητος οι διαδικασίες που θα ακολουθήσει το κόμμα στην περίπτωση που υπάρχει πέραν του ενός ενδιαφερόμενος. Θα είναι η πρώτη φορά που τα μέλη του ΔΗΣΥ θα επιλέξουν τον υποψήφιο του κόμματος στις Προεδρικές. Η διαδικασία άλλαξε μετά και από εισήγηση της προέδρου της παράταξης για τροποποίηση του Καταστατικού, η οποία εγκρίθηκε στο παγκύπριο συνέδριο του Φεβρουαρίου 2025. Τα προηγούμενα χρόνια η διαδικασία διεξαγόταν σε επίπεδο Ανώτατου Συμβουλίου, ενώ αυτή τη φορά θα πραγματοποιηθεί παγκύπρια εκλογική συνέλευση και θα στηθούν κάλπες σε όλες τις επαρχίες.
Κομματική πηγή ανέφερε στον «Π» ότι ο ΔΗΣΥ θα πρέπει να έχει επίσημα υποψήφιο μέχρι τον Μάρτιο του 2027. Συνεπώς, ο Ιανουάριος πιθανόν να είναι ο μήνας της υποβολής υποψηφιοτήτων ώστε να δοθεί ο απαραίτητος χρόνος στα ενδιαφερόμενα πρόσωπα να απευθυνθούν σε περίπου πενήντα χιλιάδες μέλη του κόμματος παγκύπρια.
Δεν αποκλείεται μέχρι τότε να υπάρξουν διαβουλεύσεις για να εξευρεθεί μια συναινετική λύση ή να ασκηθούν πιέσεις από στελέχη προς τους ενδιαφερόμενους ώστε να αποφευχθούν οι εσωκομματικές εκλογές. Αυτό θα εξαρτηθεί και από τις δημοσκοπήσεις του ερχόμενου χειμώνα, οι οποίες θα καταδείξουν και ποιος από τους ενδιαφερόμενους είναι ο πιο εκλέξιμος. Το σίγουρο είναι ότι ο ΔΗΣΥ δεν θέλει να επαναληφθεί το σκηνικό του 2023. «Θα είναι καταστροφικό», δήλωσε κομματικό στέλεχος, «εάν ο υποψήφιος του κόμματος δεν περάσει ούτε αυτή τη φορά στον δεύτερο γύρο».
Πολιτικό προφίλ
Σε περίπτωση που τελικά το χρίσμα διεκδικήσουν τα τρία προαναφερόμενα πολιτικά πρόσωπα, τότε τα μέλη του κόμματος θα κληθούν να επιλέξουν τον καταλληλότερο, λαμβάνοντας υπόψη τα βασικά του χαρακτηριστικά.
Η Αννίτα Δημητρίου θεωρείται νέο και άφθαρτο πολιτικό πρόσωπο και αυτό της προσδίδει μια δυναμική, η οποία ενισχύεται και από το γεγονός ότι είναι γυναίκα. Θα είναι η πρώτη φορά που θα εκλεγεί γυναίκα στην Προεδρία της Δημοκρατίας και τούτο δημιουργεί ισχυρό συμβολισμό. Επίσης, απολαύει το κύρος του πολιτικού αρχηγού της παράταξης αλλά και το πολιτικό όφελος της μεγάλης νίκης στις βουλευτικές εκλογές. Ως πρόεδρος του ΔΗΣΥ έχει προτεραιότητα και τούτο θα το λάβουν υπόψη τα μέλη του κόμματος. Είναι μία λαϊκός πολιτικός με επικοινωνιακά χαρίσματα που καταφέρνει να εκφράσει με δυναμισμό τη βάση του κόμματος. Επικεντρώνεται στα καθημερινά ζητήματα των απλών πολιτών, εκπροσωπώντας τη λαϊκή Δεξιά. Κάποιοι θεωρούν ότι μπορεί να λειτουργήσει συναινετικά αφού δεν έχει εχθρούς εντός του κόμματος. Ωστόσο, δεν κουβαλάει την εμπειρία και τη γνώση στα μεγάλα ζητήματα, με αποτέλεσμα κάποιοι στον ΔΗΣΥ να διερωτώνται εάν είναι έτοιμη να διεκδικήσει το ανώτατο αξίωμα της χώρας.
Ο τέως πρόεδρος του ΔΗΣΥ, Αβέρωφ Νεοφύτου, θεωρείται έμπειρος πολιτικός και βαθύς γνώστης των μεγάλων ζητημάτων, όπως το Κυπριακό και η οικονομία. Ως εκ τούτου, η υποψηφιότητά του ενδεχομένως να ενισχυθεί εάν υπάρξουν σοβαρές εξελίξεις στο εθνικό ζήτημα και θεωρηθεί ο καταλληλότερος για να το διαχειριστεί. Κουβαλάει ωστόσο την πολιτική φθορά μιας μακράς πολιτικής διαδρομής αλλά και την εικόνα του ηττημένου από τον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών του 2023. Γι’ αυτό και σήμερα πλανάται το ερώτημα εάν είναι εκλέξιμος. Πρόκειται ωστόσο για σεβαστό πρόσωπο στα στελέχη του κομματικού πυρήνα αλλά δεν είναι και τόσο δημοφιλής στη βάση του κόμματος. Δεν είναι τυχαίο ότι δεν τόλμησε να επαναδιεκδικήσει την προεδρία του κόμματος απέναντι στον Δημήτρη Δημητρίου στις εσωκομματικές εκλογές του 2023. Κάποιος θα έλεγε ότι δεν έχει τα επικοινωνιακά χαρίσματα των λαϊκών πολιτικών και πως ανήκει στην πολιτική ελίτ. Ένα χαρακτηριστικό που οδήγησε σε κάποιο βαθμό αποξένωσης από τη βάση της παράταξης. Επίσης, ορισμένοι λαμβάνουν υπόψη ότι ο Αβέρωφ Νεοφύτου έχει εχθρούς μέσα στο κόμμα.
Ο Γιώργος Παμπορίδης υπήρξε ένας δυναμικός υπουργός της κυβέρνησης Αναστασιάδη που κατάφερε με πυγμή να συμβάλει καθοριστικά στην επίτευξη της μεγάλης μεταρρύθμισης στον τομέα της Υγείας απέναντι σε διάφορες προσπάθειες δυσφήμισης του ΓεΣΥ. Ο συγκρουσιακός του χαρακτήρας και οι γνωστές διαμάχες με τον Αβέρωφ Νεοφύτου προσδίδουν στον Γιώργο Παμπορίδη και το χαρακτηριστικό του αντισυστημικού πολιτικού σε μια εποχή που το στοιχείο αυτό προσθέτει πόντους. Έχει ταυτόχρονα και το προφίλ ενός αστού και μοντέρνου πολιτικού που οδηγεί μηχανή και η εκλογή του στις πρόσφατες βουλευτικές εκλογές απέδειξε ότι έχει σοβαρά ερείσματα στην επαρχία Λευκωσίας. Ωστόσο, δεν θεωρείται ισχυρό χαρτί στις υπόλοιπες επαρχίες και ενδεχομένως αυτό να αποτελεί την αχίλλειο πτέρνα του. Αν και θεωρείται πολύ καλός νομικός, εντούτοις δεν είναι ένας έμπειρος πολιτικός με βαθιά γνώση των ζητημάτων που απασχολούν την κοινωνία.
Το τραύμα του 2023
Οι προεδρικές εκλογές ξυπνούν στα μέλη και τα στελέχη του ΔΗΣΥ μνήμες από το 2023. Η υποψηφιότητα του Νίκου Χριστοδουλίδη απέναντι στον επίσημο υποψήφιο του ΔΗΣΥ, Αβέρωφ Νεοφύτου, και η άρνηση του πρώτου να ακολουθήσει τις εσωκομματικές διαδικασίες οδήγησαν την παράταξη στα όρια του διχασμού και της διάσπασης. Για πρώτη φορά το κόμμα της Δεξιάς δεν πέρασε στον δεύτερο γύρο και κλήθηκε να επιλέξει μεταξύ του «αποστάτη» και του υποψηφίου που στηριζόταν από το ΑΚΕΛ. Ακολούθησε μια παρατεταμένη περίοδος εσωστρέφειας και μέχρι σήμερα ο ΔΗΣΥ βρίσκεται αντιμέτωπος με την παραδοξότητα της συμμετοχής συναγερμικών στην κυβέρνηση Χριστοδουλίδη, την ώρα που το κόμμα ανήκει στην αντιπολίτευση.
Αισιοδοξία στα γραφεία
Είναι λογικό σήμερα που ο ΔΗΣΥ ξεπέρασε τις δυσκολίες και βρήκε τους βηματισμούς του, καταφέρνοντας μια πολύ σημαντική νίκη στις βουλευτικές εκλογές, να υπάρχει ο φόβος της επανάληψης του ίδιου σκηνικού. Ωστόσο, στα γραφεία του κόμματος φαίνεται να επικρατεί ψυχραιμία αλλά και μια αισιόδοξη ανάγνωση των επικείμενων εξελίξεων. Θεωρούν μάλιστα υγιές στοιχείο την πιθανότητα να υπάρξουν περισσότεροι του ενός ενδιαφερόμενοι και τονίζουν πως το κόμμα δεν φοβάται τις δημοκρατικές διαδικασίες ανάδειξης υποψηφίου Προέδρου της Δημοκρατίας.
Η προϊστορία
Κομματικό στέλεχος δήλωσε στον «Π» ότι δεν είναι η πρώτη φορά που θα γίνουν εκλογές στον ΔΗΣΥ για το χρίσμα του υποψήφιου Προέδρου της Δημοκρατίας. Προηγήθηκε η εκλογική αναμέτρηση μεταξύ του Γλαύκου Κληρίδη και του Γιαννάκη Μάτση το 1992. Ακολούθησε η εσωκομματική μάχη μεταξύ του Νίκου Αναστασιάδη και της Ελένης Θεοχάρους το 2013. Και στις δύο περιπτώσεις εκλέχθηκε Πρόεδρος της Δημοκρατίας ο υποψήφιος του ΔΗΣΥ, γεγονός που δείχνει ότι μια εσωκομματική αναμέτρηση για το χρίσμα δεν συνεπάγεται την ήττα του κόμματος στις προεδρικές εκλογές.
Συνεπώς, τόνισε το ίδιο στέλεχος, η προϊστορία του ΔΗΣΥ δείχνει ότι η παράταξη είναι μαθημένη στις εσωκομματικές εκλογές και πως αυτό δεν συνεπάγεται την αποδυνάμωση του κόμματος. Πρόκειται, όπως είπε, για δημοκρατικές διαδικασίες που ενδυναμώνουν το κόμμα και κάνουν περήφανα τα μέλη, αφού δεν πρόκειται να ληφθούν αποφάσεις πίσω από κλειστές πόρτες. «Η δημοκρατία», κατέληξε, «δεν μπορεί να θεωρείται εσωστρέφεια».
