Του Μάριου Ηλία
Το στεγαστικό αποτελεί σήμερα μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τη νέα γενιά. Οι τιμές αγοράς κατοικιών και τα ενοίκια αυξάνονται συνεχώς, με αποτέλεσμα πολλοί νέοι να δυσκολεύονται να αποκτήσουν τη δική τους στέγη ή ακόμη και να αναβάλουν τη δημιουργία οικογένειας.
Την ίδια στιγμή, όμως, υπάρχει μια πραγματικότητα που συχνά αγνοούμε: χιλιάδες κατοικίες σε ολόκληρη την Κύπρο παραμένουν κλειστές και αναξιοποίητες.
Το ερώτημα είναι απλό. Γιατί να επικεντρωνόμαστε αποκλειστικά στην ανέγερση νέων κατοικιών, όταν μπορούμε παράλληλα να αυξήσουμε σημαντικά την προσφορά αξιοποιώντας το υφιστάμενο οικιστικό απόθεμα;
Η Πολιτεία πρέπει να αλλάξει προσέγγιση. Αντί να αντιμετωπίζει τους ιδιοκτήτες ως μέρος του προβλήματος, πρέπει να τους καταστήσει συμμάχους στη λύση.
Μερικά πρακτικά μέτρα που μπορούν να εφαρμοστούν είναι:
-
Φορολογικά κίνητρα για ιδιοκτήτες που διαθέτουν τις κλειστές κατοικίες τους για μακροχρόνια ενοικίαση με προσιτό ενοίκιο.
-
Σχέδιο επιδότησης ανακαινίσεων, ώστε παλαιές κατοικίες να καταστούν ξανά κατοικήσιμες και ασφαλείς.
-
Ταχεία αδειοδότηση και απλοποίηση των διαδικασιών για ανακαινίσεις και ενεργειακές αναβαθμίσεις.
Υπάρχουν επιτυχημένα παραδείγματα στην Ευρώπη.
Στην Πορτογαλία εφαρμόστηκαν προγράμματα που ενθαρρύνουν τους ιδιοκτήτες να διαθέτουν κενές κατοικίες στην αγορά με αντάλλαγμα φορολογικά οφέλη και κρατικές εγγυήσεις. Στην Ιρλανδία λειτουργούν σχέδια ανακαίνισης κενών κατοικιών, ενώ σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες παρέχονται επιδοτήσεις για την επαναφορά εγκαταλελειμμένων κατοικιών στην αγορά.
Η Κύπρος δεν χρειάζεται να ανακαλύψει τον τροχό. Μπορεί να αξιοποιήσει καλές πρακτικές που έχουν ήδη αποδώσει.
Η δική μου θέση είναι ξεκάθαρη: η λύση στο στεγαστικό δεν βρίσκεται σε μία μόνο πολιτική. Χρειάζεται ένα ολοκληρωμένο σχέδιο που θα αυξήσει την προσφορά κατοικιών από κάθε διαθέσιμη πηγή.
Παράλληλα με πολιτικές όπως το Κοινωνικό Δάνειο για τους νέους, οφείλουμε να αξιοποιήσουμε τις χιλιάδες κατοικίες που σήμερα παραμένουν κλειστές. Με σωστά κίνητρα, το κράτος μπορεί να κινητοποιήσει ιδιωτικά ακίνητα, να αυξήσει γρήγορα την προσφορά και να συμβάλει ουσιαστικά στη συγκράτηση των ενοικίων.
Η κατοικία δεν είναι πολυτέλεια. Είναι προϋπόθεση για να μπορούν οι νέοι άνθρωποι να σχεδιάζουν το μέλλον τους, να δημιουργούν οικογένεια και να παραμένουν στον τόπο τους. Και αυτό απαιτεί πολιτικές με όραμα, συνεργασία και πρακτικές λύσεις.
* Οικονομολόγος, μέλος του Π.Γ. του ΔΗΣΥ
