Του Μιχάλη Ράφτη
Υπάρχει κάτι ακαταμάχητο στην εικόνα του «αντισυστημικού». Κάτι που γεννά ελπίδα σε μια κοινωνία κουρασμένη από σκάνδαλα, νεποτισμό και διαπλοκή. Και πράγματι, κάποιος με τη δύναμη και την επιρροή του Φειδία Παναγιώτου θα μπορούσε θεωρητικά να ταράξει τα νερά. Να ταρακουνήσει καρέκλες. Να εκθέσει κατεστημένα. Αλλά η δύναμη από μόνη της δεν αρκεί. Χρειάζεται κρίση. Χρειάζεται γνώση. Χρειάζεται ευθύνη.
Το πρόβλημα με τον Φειδία δεν είναι ότι «δεν ξέρει». Κανείς δεν γεννιέται έτοιμος για την πολιτική. Το πρόβλημα είναι ότι δεν δείχνει να μαθαίνει. Ενώ βρίσκεται ήδη εδώ και 3 χρόνια σε θεσμικό ρόλο, συνεχίζει να λειτουργεί σαν να είναι εκτός πραγματικότητας. Σαν να μην κουβαλά το βάρος αποφάσεων που επηρεάζουν ζωές.
Και εδώ αρχίζει ο πραγματικός κίνδυνος. Η πολιτική δεν είναι βίντεο στο YouTube. Δεν είναι challenge. Δεν είναι εφαρμογή όπου «παίζεις τον πρόεδρο» και, αν χάσεις, απλώς ξαναδοκιμάζεις. Οι νόμοι δεν είναι polls στα stories. Έχουν συνέπειες. Και οι συνέπειες δεν διαγράφονται με ένα swipe.
Η ιδέα της «Άμεσης Δημοκρατίας» μέσω εφαρμογής ακούγεται ρομαντική. Στην πράξη, όμως, σημαίνει ότι περίπλοκες αποφάσεις, με νομικές, οικονομικές και γεωπολιτικές προεκτάσεις, θα λαμβάνονται εν βρασμώ ψυχής με ένα κλικ. Χωρίς θεσμική ευθύνη. Χωρίς αντιπαράθεση. Χωρίς λογοδοσία. Κι όταν γίνει το λάθος, ποιος θα λογοδοτήσει; Η δημοκρατία στηρίζεται σε εκπροσώπους όχι επειδή ο λαός είναι ανίκανος, αλλά επειδή η ευθύνη πρέπει να έχει όνομα. Πρόσωπο. Θεσμικό βάρος. Δεν μπορεί να διαχέεται σε ένα άμορφο «όλοι μαζί ψηφίσαμε».
Ακόμη ένα στοιχείο της αφέλειας είναι η ιδεολογική ασάφεια. Στο ίδιο πολιτικό σχήμα συνυπάρχουν άνθρωποι με εκ διαμέτρου αντίθετες απόψεις: ακροδεξιοί και φιλελεύθεροι, εθνικιστές και αντισυστημικοί. Πώς μπορεί ένας εθνικόφρων να ανήκει στον συνδυασμό κάποιου που πιστεύει πως η οπτική μας για το Κυπριακό βασίζεται σε ψέματα και «μισές αλήθειες»; Και πώς ένας φιλελεύθερος να στηρίξει κάποιον που θεωρεί ότι ένας άνθρωπος με ψυχική ασθένεια είναι «πελλός»;
Από την άλλη, κάποιοι θα πουν: «Καλύτερα ένας αφελής παρά ένας διεφθαρμένος». Ακούγεται σωστό. Μέχρι να θυμηθούμε ότι ο αφελής μπορεί, με μία μόνο λανθασμένη απόφαση, να ρίξει το καράβι στα βράχια. Ο διεφθαρμένος, όσο κυνικό κι αν ακούγεται, έχει τουλάχιστον κίνητρο να κρατήσει το σύστημα όρθιο για να ωφελείται. Σημαίνει αυτό ότι πρέπει να συμβιβαστούμε με τη διαφθορά; Όχι. Σημαίνει ότι η λύση δεν είναι να παραδώσουμε το τιμόνι σε όποιον φωνάζει πιο δυνατά «κάτω το σύστημα».
Ναι, η πολιτική πραγματικότητα στην Κύπρο χρειάζεται να κατεδαφιστεί και να κτιστεί από το μηδέν. Αλλά χρειάζεται και σοβαρότητα. Χρειάζεται δύναμη με βάθος. Χρειάζεται ανανέωση με γνώση. Στις επόμενες εκλογές, η ψήφος δεν μπορεί να είναι πράξη θυμού ή τιμωρίας. Γιατί δεν θα τιμωρηθούν μόνο οι πολιτικοί· περισσότερο απ’ όλους θα τιμωρηθούν οι ίδιοι οι πολίτες. Πριν ψηφίσουμε, ας ψάξουμε. Ας σκεφτούμε. Να δούμε συνέπεια λόγων και πράξεων. Να δούμε ποιος έμαθε από τα λάθη του. Ποιος εξελίχθηκε μέσα στα χρόνια και όχι μόνο τον τελευταίο μήνα.
Ίσως για πρώτη φορά στην ιστορία της Κυπριακής Δημοκρατίας, οι πολίτες θα πρέπει να ψηφίσουν όχι με γνώμονα την οικογενειακή παράδοση, τις ψεύτικες υποσχέσεις και τις ιδεολογικές αγκυλώσεις. Ούτε με γνώμονα την αντίδραση. Αλλά με μοναδικό μέλημα το τι είναι ουσιαστικά καλό για τη χώρα μας. Από την πλευρά που το νιώθει ο καθένας. Γιατί τελικά η δημοκρατία δεν καταρρέει μόνο από τους διεφθαρμένους. Καταρρέει και από τους αφελείς. Και αυτό είναι ένα ρίσκο που δεν αντέχουμε να πάρουμε.
