Της Έφης Ξάνθου*
Όταν το καλοκαίρι του 2025 απαιτήσαμε ως VOLT για πρώτη φορά την παραίτηση της Υπουργού Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος κ. Μαρίας Παναγιώτου, δεν το κάναμε ελαφρά τη καρδία. Λάβαμε υπόψη πως ήταν το 2ο άτομο που είχε αναλάβει αυτή τη θέση στην διακυβέρνηση Χριστοδουλίδη, κληρονομώντας προβλήματα δεκαετιών και εν εξελίξει ποινικές έρευνες και πειθαρχικές διαδικασίες εναντίον διευθυντικών και άλλων στελεχών του υπουργείου της. Όμως η παταγώδης αποτυχία της ιδίας, των γενικών και άλλων διευθυντών της και των στενών συνεργατών της να επιτελέσουν επαρκώς το έργο τους είχε οδηγήσει στον θάνατο δύο ανθρώπων και την περιβαλλοντική και οικονομική καταστροφή σημαντικής περιοχής της ορεινής Λεμεσού.
Ζητήσαμε λοιπόν το αυτονόητο: μια ένδειξη της κυβέρνησης Χριστοδουλίδη ότι αντιλαμβάνεται πως η μετριότητα και αποτυχία επιτέλεσης εντεταλμένου έργου θα έχει συνέπειες. Πως ο θάνατος δύο ανθρώπων από την έλλειψη ελάχιστης επάρκειας από πλευράς ιθυνόντων θα επέφερε έστω την απαρχή της αναγκαίας κάθαρσης. Αλλά δυστυχώς αυτό δεν συνέβη, και ούτε λειτούργησε τουλάχιστον ως προειδοποίηση προς κάθε εμπλεκόμενο πως είναι υπό αυστηρή επιτήρηση πλέον.
Πως αλλιώς να εξηγήσουμε το γεγονός πως δύο χρόνια μετά την ανάληψη των καθηκόντων της ως υπουργός, δεν έχουν ολοκληρωθεί πειθαρχικές διαδικασίες και ποινικές έρευνες που αφορούν τρομερά σημαντικά σκάνδαλα στο υπουργείο της; Η υπόθεση Ακάμα παραμένει στα αζήτητα, το σκάνδαλο που αφορά το παράνομο φράγμα στην Τριμίκλινη παραμένει στάσιμο, το νομικό πλαίσιο για τη διαχείριση των αποβλήτων στον τόπο παραμένει ανεφάρμοστο και θα μας επιφέρει τεράστιες χρηματικές καμπάνες οσονούπω, ενώ ουδέποτε ξεκαθαρίστηκαν οι ευθύνες για την καθυστέρηση στην ετοιμασία εναρμονιστικών νομοσχεδίων και κανονισμών, που επιφέρουν σωρηδόν νομοθετικές παραβιάσεις και επιπλέον κίνδυνο χρηματικών προστίμων. Το υπουργείο της έχει 13 τμήματα και όλα έχουν καταγραμμένες τεράστιες ατασθαλίες και αδιερεύνητα σκάνδαλα που διαιωνίζονται και συσσωρεύονται αντί να διερευνώνται και να οδηγούνται οι υπεύθυνοι ενώπιον της δικαιοσύνης. Η απόδοση ευθυνών δεν μπορεί βέβαια να γίνει όταν τα προβλήματα προκύπτουν τόσο λόγω έλλειψης επαρκούς και κατάλληλα εκπαιδευμένου προσωπικού, αλλά και λόγω ανεπάρκειας του διευθυντικού προσωπικού του υπουργείου. Η στελέχωση με αναπληρωτές διευθυντές αντί μόνιμα διορισμένο προσωπικό στερεί την δυνατότητα ανάληψης ευθύνης από τα άτομα που καταλαμβάνουν αυτές τις θέσεις. Η διαχρονική αποσιώπηση των ατασθαλιών έχουν διογκώσει τα προβλήματα και όλοι ανελλιπώς νοιάζονται περισσότερο να μην επηρεάσει την προσωπική τους ανέλιξη και καριέρα παρά να επιλύσουν προβλήματα και να σπάσουν αποστήματα.
Μέχρι που ήρθε μια άνευ προηγουμένου περιβαλλοντική και υγειονομική καταστροφή να μας κάνει να αντιληφθούμε πως η μετριότητα δεν είναι απλά ενοχλητική, είναι καταστροφική! Για μήνες προέκυπτε αδράνεια ενώπιον της επερχόμενης κρίσης. Το κράτος λειτουργούσε όποτε προκύψει και μόνο σε ώρες εργασίας δημοσίου. Οι ιθύνοντες να αποποιούνται ευθυνών αντί να αναλαμβάνουν άμεση δράση και ευθύνες. Να καταστρέφονται εκατοντάδες νοικοκυριά και μικρομεσαίες επιχειρήσεις γιατί στελεχώνονται διαχρονικά τα υπουργεία με κριτήριο το μέσο, την κομματική ταυτότητα και τις προσωπικές στενές σχέσεις με προϊστάμενους, και όχι την επάρκεια εμπειριών και γνώσεων.
Η Μαρία Παναγιώτου δήλωσε, τόσο τον Ιούλιο του 2025 όσο και τώρα, ότι η επιστολή παραίτησής της βρίσκεται ενώπιον του Προέδρου της Δημοκρατίας και μπορεί να την απολύσει όποτε το θελήσει. Έχει ξεκαθαρίσει δηλαδή πως δεν έχει καμία πρόθεση να παραιτηθεί η ίδια. Εξάλλου, το αίτημά της για δεύτερη αναβολή του διορισμού της από την Εκπαιδευτική Υπηρεσία ως φιλόλογο έθετε ως δικαιολογία το «δημόσιο συμφέρον», εξαντλώντας κάθε πιθανότητα να θεωρήσουμε πως έχει αντιληφθεί τα λάθη και παραλείψεις της.
Εάν ο πρόεδρος Χριστοδουλίδης θέλει να διορθώσει τα κακώς έχοντα και να προσφέρει καθοριστική διακυβέρνηση σε αυτό τον τόπο, τότε πρέπει άμεσα να προχωρήσει σε δραστικές αλλαγές στην ηγετική πυραμίδα του συγκεκριμένου υπουργείου, με την απομάκρυνση τόσο της πολιτικής προϊστάμενης όσο και διευθυντικών στελεχών από τις θέσεις τους. Ας εκμεταλλευτεί την σύμπτωση απόψεων των πλείστων πολιτικών κομμάτων που απαιτούν αυτή την κάθαρση και να τολμήσει να προχωρήσει σε νέο ανασχηματισμό πριν να δούμε άλλες τόσες καταστροφές στον τόπο μας. Δεν μπορεί να κρύβεται πίσω από δήθεν στείρα αντιπολιτευτική κριτική και πρόθεση πολιτικής υπονόμευσης. Η γύμνια των εμπλεκομένων δεν μπορεί να αποκρύβεται πλέον.
Υ.Γ. Όταν ως εκπρόσωπος της ΕΔΕΚ είχε ζητήσει την παραίτηση της του Ιωνά Νικολάου, της Έμιλυς Γιολίτη, του Χάρη Γεωργιάδη, είμαι βέβαιη πως ένιωθε πως δρούσε υπέρ του δημοσίου συμφέροντος. Τι έχει αλλάξει λοιπόν όσον αφορά την δική της περίπτωση;
*Η Έφη Ξάνθου είναι Πολιτικός Επιστήμονας
Μέλος Πολιτικού Συμβουλίου VOLT Κύπρου
xefi81@gmail.com
