Aυτή τη στιγμή συντελείται στη Δυτική Όχθη μια εθνοκάθαρση παρόμοια με εκείνη που συντελέστηκε στη βόρεια Κύπρο το 1974 και μετά. Σύμφωνα με την Amnesty International (2026), το Ισραήλ εφαρμόζει στη Δυτική Όχθη μια οργανωμένη πολιτική εθνοκάθαρσης εναντίον Παλαιστινίων, ιδίως στις κοινότητες Βεδουίνων και κτηνοτρόφων. Η οργάνωση τεκμηριώνει βίαιες επιθέσεις εποίκων με κάλυψη του στρατού, καταστροφή υποδομών και μέσων επιβίωσης, συστηματικές εκτοπίσεις, πολιτικές που αποσκοπούν στην εκκαθάριση της περιοχής από Παλαιστινίους και στην de facto προσάρτηση. Αυτό συνιστά, κατά την Amnesty, εθνοκάθαρση ως κρατική πολιτική, όχι απλώς «παραβατική συμπεριφορά εποίκων». (https://www.amnesty.org/en/latest/research/2026/06/israel-west-bank-ethnic-cleansing/)
Με λίγα λόγια, η Δυτική Όχθη βιώνει σήμερα μια σταδιακή εθνοκάθαρση που αναπαράγει τη λογική της τουρκικής εισβολής του 1974: εκδίωξη των 165.000 Ε/κ κατοίκων από τη βόρεια Κύπρο, εποικισμό και επιβολή νέων δημογραφικών τετελεσμένων. Το γεγονός ότι η Κύπρος, σε αντίθεση με πολλές χώρες της ΕΕ, αποφεύγει να καταδικάσει τον συνεχιζόμενο εποικισμό και την εκδίωξη Παλαιστινίων στη Δυτική Όχθη, υπονομεύει το ίδιο της το ιστορικό βίωμα ως χώρα που υπέστη εισβολή, κατοχή και δημογραφική αλλοίωση
Η Κύπρος έχει οικοδομήσει την εξωτερική της πολιτική πάνω σε μια αδιαπραγμάτευτη αρχή: την καταδίκη της εισβολής, της κατοχής και της εθνοκάθαρσης που συντελέστηκε το 1974. Η Κερύνεια, η Αμμόχωστος, του Μόρφου, οι εκτοπισμένοι, οι αγνοούμενοι - όλα αυτά αποτελούν όχι μόνο ιστορική μνήμη αλλά και θεμέλιο της διεθνούς διεκδίκησης της Κύπρου. Η ΚΔ ζητά από τον κόσμο να θυμάται, να καταδικάζει, να στηρίζει. Και δικαίως. Όμως- και εδώ έγκειται η αντίφαση- την ίδια στιγμή, διατηρούμε μια από τις στενότερες στρατηγικές συνεργασίες στην περιοχή με το Ισραήλ - ένα κράτος που κατηγορείται διεθνώς για εποικισμό, βίαιη μετατόπιση πληθυσμών και συστηματικές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Δυτική Όχθη για να μην αναφερθώ στη Γάζα. Με άλλα λόγια, η Κύπρος έχει επιλέξει στενή συνεργασία με ένα κράτος που κατηγορείται για το ίδιο είδος εθνοκάθαρσης που η Τουρκία εφάρμοσε στη βόρεια Κύπρο το 1974. Η αντίφαση δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι κεντρική. Και όσο περνά ο καιρός, γίνεται ολοένα πιο ορατή.
Είναι πασιφανές ότι η ΚΔ προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε δύο κόσμους: τον κόσμο των αρχών και τον κόσμο των συμφερόντων. Ο πρώτος υπαγορεύει συνέπεια, καθαρή θέση, ηθική σταθερότητα. Ο δεύτερος επιβάλλει πραγματισμό: ενεργειακές συνεργασίες, στρατιωτική συνεννόηση, περιφερειακές συμμαχίες που θεωρούνται, λανθασμένα ή μη, απαραίτητες για την ασφάλεια και την αποτροπή έναντι της Τουρκίας. Στην πράξη, ο δεύτερος κόσμος μοιάζει να κερδίζει. Όμως το τίμημα αυτής της εξέλιξης είναι τεράστιο. Πώς μπορεί η Κύπρος να ζητά διεθνή αλληλεγγύη για τη δική της κατοχή τη στιγμή που εμφανίζεται διστακτική να καταδικάσει άλλες κατοχές; Οι αποχές σε ψηφίσματα του ΟΗΕ που καταδικάζουν το Ισραήλ, οι προσεκτικές δηλώσεις, η εμφανής προσπάθεια να μην ενοχληθεί το Τελ Αβίβ δημιουργούν την εικόνα μιας χώρας που επιλέγει τη σιωπή όταν η ηθική της θα έπρεπε να είναι πιο δυνατή. Η κυβέρνηση μιλά για «ισορροπία». Στη πραγματικότητα η «ισορροπία» είναι «επιλεκτική ευαισθησία». Η Κύπρος δεν μπορεί να ζητά από την υφήλιο να καταδικάσει την τουρκική κατοχή, όταν η ίδια αποφεύγει να πάρει ξεκάθαρη θέση για την κατοχή στη Δυτική Όχθη. Η αξιοπιστία δεν είναι αφηρημένη έννοια. Είναι πολιτικό κεφάλαιο, και φθείρεται όταν οι αρχές εφαρμόζονται α λα καρτ.
Ο ευρωβουλευτής Λουκάς Φουρλάς εξέφρασε δημόσια την απαρέσκεια του επειδή η Πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στην ομιλία της την περασμένη Τετάρτη στην Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου στο Στρασβούργο δεν είπε ούτε λέξη για την τουρκική κατοχή στη Κύπρο. Η απουσία οποιασδήποτε αναφοράς στην Κύπρο από την Πρόεδρο της Κομισιόν στη φετινή ομιλία για την Κατάσταση της Ένωσης δεν είναι τυπική παράλειψη. Είναι πολιτικό μήνυμα – και μάλιστα ένα μήνυμα που οι έξι Κύπριοι ευρωβουλευτές ορθώς επισημαίνουν, γιατί αντανακλά τη μετατόπιση των ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων και την εξαφάνιση του Κυπριακού στην ευρωπαϊκή ατζέντα. Η απουσία της Κύπρου από την ομιλία της Προέδρου της Κομισιόν οφείλεται, σε ένα βαθμό, στη πολιτική μας των δύο μέτρων και δύο σταθμών: δεν μπορούμε από τη μια να αναμένουμε καταδίκη της κατοχής των εδαφών μας και από την άλλη να αδιαφορούμε για τον εποικισμό της Δυτικής Όχθης. Η αδιαφορία της ΕΕ είναι καμπανάκι στρατηγικής υποβάθμισης. Η Κύπρος κινδυνεύει να μετατραπεί σε “αόρατο κράτος‑μέλος”: παρούσα στους θεσμούς, απούσα από τις προτεραιότητες. Και αυτό έχει συνέπειες όχι μόνο για το Κυπριακό, αλλά για την ευρωπαϊκή θέση της χώρας, για την επιρροή της, για την ικανότητά της να διεκδικεί και να επιβάλλει πολιτικές. Εν περιλήψει, η Κύπρος κινδυνεύει να απωλέσει διεθνή υποστήριξη στο Κυπριακό, καθώς εμφανίζεται να ευθυγραμμίζεται με μια δύναμη που εφαρμόζει πολιτικές παρόμοιες με εκείνες της Τουρκίας το 1974.
Θα αντιταχθεί, βέβαια, ότι η ασφάλειά μας είναι υψίστης σημασίας και ότι η στρατιωτική συνεργασία με το Ισραήλ είναι πέρα για πέρα αναγκαία. Το θέμα είναι αν μια τέτοια συμμαχία αυξάνει ή υποσκάπτει την ασφάλειά μας. Σύμφωνα με τη μελέτη (07/02/2026) της ανεξάρτητης πλατφόρμας ThinkTanksMonitor, η συμμαχία Κύπρου–Ισραήλ αυξάνει την έκθεση της Κύπρου σε περιφερειακούς κινδύνους. Η μετατροπή της συνεργασίας από ενεργειακή σε στρατιωτική, με κοινές ασκήσεις, υποδομές και επιχειρησιακή διασύνδεση, καθιστά την Κύπρο πιθανό στόχο αντιπάλων του Ισραήλ, όπως οργανώσεων που δρουν στη Μέση Ανατολή . Παράλληλα, η συμμαχία οξύνει την ένταση με την Τουρκία, η οποία θεωρεί τον άξονα Ισραήλ–Ελλάδας–Κύπρου ως απειλή και αντιδρά με στρατιωτικά αντίμετρα, ενισχύοντας τον κίνδυνο κλιμάκωσης στην περιοχή .
Εν κατακλείδι, η Κύπρος κινδυνεύει να απομονωθεί διπλωματικά, καθώς άλλες ευρωπαϊκές χώρες αποστασιοποιούνται από το Ισραήλ λόγω των εξελίξεων στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη.
*Οικονομολόγος, κοινωνικός επιστήμονας
