Γράφει ο Νίκος Μεσαρίτης
Εκλογές των «σωτήρων» και αντιπαράθεσης. Η Κύπρος βρίσκεται ξανά μπροστά σε μια εκλογική διαδικασία που δοκιμάζει όχι μόνο τα κόμματα και τους υποψηφίους, αλλά κυρίως την ίδια την ωριμότητα της κοινωνίας. Είναι η στιγμή που οι πολίτες καλούνται να προστατεύσουν τη δημοκρατία και την προοπτική του τόπου, ξεπερνώντας τον λαϊκισμό, τις εύκολες υποσχέσεις και τις κατασκευασμένες συγκρούσεις. Η ευθύνη δεν είναι αφηρημένη· είναι προσωπική και συλλογική μαζί.
Η προεκλογική περίοδος, όπως συχνά συμβαίνει, διολισθαίνει σε έναν διαγωνισμό αντιπαράθεσης. Τα πάνελ γεμίζουν ένταση, οι τόνοι ανεβαίνουν, οι λέξεις βαραίνουν. Εκείνο που λείπει είναι η ουσία: ένα καθαρό σχέδιο για την οικονομία, την ποιότητα ζωής, τη νέα γενιά, την ίδια την επιβίωση του κυπριακού ελληνισμού και τη συνύπαρξη με τους Τουρκοκύπριους. Αντί αυτού, κυριαρχεί η εικόνα.
Και μέσα σε αυτή την εικόνα, επανεμφανίζεται το φαινόμενο των «σωτήρων» με τα νέα κομματικά μορφώματα. Πρόσωπα που υπόσχονται ριζικές λύσεις, κάθαρση, γρήγορες αλλαγές. Η πολιτική, όμως, δεν είναι πεδίο θαυμάτων ούτε πειραμάτων. Όταν κάποιος υπόσχεται τα πάντα, συνήθως προετοιμάζει το έδαφος για το τίποτα. Οι σύνθετες πραγματικότητες δεν λύνονται με συνθήματα, με προσωπικές αφηγήσεις σωτηρίας.
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η επανεμφάνιση ρεύματος που επενδύει στον φόβο, στον διχασμό και σε απλουστευτικές «εθνικές» αφηγήσεις. Η ιστορία της Κύπρου δεν αφήνει περιθώρια αφέλειας. Η ακροδεξιά εκτροπή του πραξικοπήματος δεν υπήρξε απλώς ένα πολιτικό λάθος· υπήρξε μια καταστροφή που άνοιξε τον δρόμο για την τραγωδία της εισβολής, της κατοχής και της διχοτόμησης. Η μνήμη αυτή δεν είναι για εκμετάλλευση, αλλά για εγρήγορση. Κάθε πολιτική δύναμη που υποτιμά τη δημοκρατία ή απλοποιεί επικίνδυνα τα εθνικά ζητήματα πρέπει να κρίνεται με αυστηρότητα.
Την ίδια ώρα, τα μεγάλα κόμματα βρίσκονται αντιμέτωπα με τη δική τους κρίση αξιοπιστίας. Τα λάθη, οι παραλείψεις και τα φαινόμενα κακοδιαχείρισης έχουν αφήσει βαθύ αποτύπωμα. Δεν αρκούν πλέον οι γενικές διακηρύξεις ή οι ανακυκλωμένες υποσχέσεις. Οι πολίτες απαιτούν τεκμήρια σοβαρότητας, συνέπειας και ικανότητας. Και δικαίως.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι η απάντηση βρίσκεται στην απογοήτευση ή στην απόρριψη των πάντων. Η ισοπέδωση είναι εξίσου επικίνδυνη με την αφέλεια. Όταν όλα παρουσιάζονται ως ίδια, τότε ανοίγει ο δρόμος για το πιο ακραίο, το πιο απλοϊκό, το πιο επικίνδυνο. Η δημοκρατία δεν λειτουργεί με θυμό· λειτουργεί με κρίση.
Το μεγάλο ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι ποιος φωνάζει περισσότερο ή ποιος υπόσχεται πιο εύκολα. Είναι ποιος μπορεί να μιλήσει με ειλικρίνεια για τα δύσκολα. Ποιος αναγνωρίζει τα όρια και τις προκλήσεις. Ποιος μπορεί να σταθεί απέναντι στην πραγματικότητα χωρίς να την ωραιοποιεί.
Το Κυπριακό παραμένει το πιο καθοριστικό ζήτημα. Δεν προσφέρεται για προεκλογικές υπερβολές ούτε για εύκολες βεβαιότητες. Όσοι το παρουσιάζουν ως απλό ή άμεσα επιλύσιμο, παραπλανούν. Η αλήθεια είναι πιο δύσκολη: απαιτεί στρατηγική, συνέπεια, διεθνή κατανόηση και εσωτερική ενότητα. Και κυρίως απαιτεί σοβαρότητα.
Η οικονομία, επίσης, δεν αντέχει άλλες αυταπάτες. Η ακρίβεια, η στεγαστική πίεση, οι ανισότητες και η αβεβαιότητα για το μέλλον δεν αντιμετωπίζονται με συνθήματα. Χρειάζονται πολιτικές με βάθος, όχι εξαγγελίες στιγμής. Χρειάζεται εμπιστοσύνη που να χτίζεται με πράξεις, όχι με εικόνες.
Σε αυτή τη συγκυρία, η ευθύνη επιστρέφει εκεί όπου ανήκει: στον πολίτη. Η ψήφος δεν είναι πράξη διαμαρτυρίας· είναι πράξη επιλογής. Είναι η στιγμή που καθορίζει όχι μόνο το ποιος θα κυβερνήσει, αλλά και το πώς θα κυβερνηθεί ο τόπος. Κάθε ψήφος που δίνεται επιπόλαια, ενισχύει την επιπολαιότητα. Κάθε ψήφος που δίνεται με σκέψη, ενισχύει τη δημοκρατία.
Η Κύπρος δεν χρειάζεται άλλες «μεταξωτές κορδέλες». Χρειάζεται αλήθεια, μέτρο και ευθύνη. Και αυτά δεν τα προσφέρουν οι σωτήρες. Τα διασφαλίζουν οι ώριμοι πολίτες.
Γιατί, στο τέλος, η δημοκρατία δεν σώζεται από εκείνους που υπόσχονται να τη σώσουν. Σώζεται από εκείνους που επιμένουν να τη λειτουργούν σωστά, και στην πολιτική δεν χωρούν πειράματα γιατί αυτά τα πληρώνει σοβαρά ο τόπος και η κοινωνία
