Στην Ελλάδα, δύο κορίτσια 17 χρονών ανέβηκαν σε μια ταράτσα στην Ηλιούπολη και έπεσαν στο κενό. Η μία δεν τα κατάφερε. Η άλλη δίνει μάχη για τη ζωή της. Στο σακίδιο της μίας βρέθηκε ένα σημείωμα. Λίγες λέξεις από αυτές που είδαν το φως της δημοσιότητας αρκούν για να παγώσει κανείς: «Αυτός ο κόσμος δεν είναι πια για μένα».
Δεκαεπτά χρονών!
Σε μια ηλικία που υποτίθεται ότι η ζωή μόλις ανοίγεται μπροστά σου. Που οι άλλοι σου λένε ότι «τώρα αρχίζουν όλα». Που πρέπει να ονειρεύεσαι, να κάνεις σχέδια, να αντέχεις, να διαβάζεις, να πετύχεις, να μη λυγίζεις, να μη φοβάσαι. Να χωρέσεις, με κάποιον τρόπο, μέσα σε έναν κόσμο που οι μεγάλοι έφτιαξαν και μετά σου ζήτησαν να τον διαχειριστείς σαν να είναι φυσιολογικός.
Πώς γίνεται ένα παιδί 17 χρονών να νιώθει ότι ο κόσμος δεν είναι πια για εκείνο; Πόση μοναξιά, πόση πίεση, πόσο σκοτάδι πρέπει να έχει μαζευτεί μέσα του για να γράψει κάτι τέτοιο; Και πόσες φορές εμείς, οι μεγάλοι, οι θεσμοί, το σχολείο, η πολιτεία, η κοινωνία, περάσαμε δίπλα από αυτή τη σιωπή χωρίς να την ακούσουμε;
Η απόσταση ανάμεσα στην ελληνική και την κυπριακή κοινωνία δεν είναι τόσο μεγάλη ώστε να το κοιτάξουμε σαν κάτι ξένο. Οι αγωνίες των παιδιών, η πίεση της επιτυχίας, ο φόβος της αποτυχίας, η μοναξιά, η ψυχική υγεία, δεν σταματούν σε σύνορα. Αλλάζουν ονόματα, αλλά όχι βάρος. Στην Ελλάδα λέγονται Πανελλήνιες. Στην Κύπρο Παγκύπριες. Για τα παιδιά, όμως, συχνά μοιάζουν με το ίδιο βουνό.
Δεν χρειάζεται να ξέρουμε όλες τις λεπτομέρειες για να καταλάβουμε ότι αυτή η ιστορία δεν είναι μόνο μια οικογενειακή τραγωδία. Είναι και μια κοινωνική αποτυχία. Όχι με την εύκολη έννοια του να δείξουμε έναν ένοχο και να ξεμπερδέψουμε. Αλλά με την πιο δύσκολη. Ότι κάτι στον τρόπο με τον οποίο μεγαλώνουν τα παιδιά μας, τα αφήνει απροστάτευτα μπροστά στο βάρος της ίδιας τους της ζωής.
Μιλάμε για παιδιά που ζουν μέσα σε ένα διαρκές «πρέπει». Πρέπει να πετύχουν. Πρέπει να γράψουν καλά. Πρέπει να μπουν σε μια σχολή. Πρέπει να μη στενοχωρούν τους γονείς τους. Πρέπει να είναι δυνατά. Πρέπει να είναι λειτουργικά. Πρέπει να αντέχουν. Ακόμη και όταν δεν αντέχουν.
Και όταν δεν αντέχουν, τι υπάρχει γύρω τους;
Υπάρχει ένα σχολείο που μπορεί να ακούσει ή μόνο να εξετάσει; Υπάρχουν υπηρεσίες ψυχικής υγείας προσβάσιμες, άμεσες, επαρκείς; Υπάρχουν ενήλικες εκπαιδευμένοι να διακρίνουν τα σημάδια πριν γίνουν κραυγή; Υπάρχει χρόνος μέσα στην οικογένεια, μέσα στην τάξη, μέσα στην καθημερινότητα, για ένα παιδί που δεν λέει «βοήθεια» με τον τρόπο που εμείς περιμένουμε να το ακούσουμε;
Ή μήπως έχουμε φτιάξει έναν κόσμο στον οποίο τα παιδιά μαθαίνουν από νωρίς ότι η αξία τους μετριέται σε βαθμούς, επιδόσεις, αντοχές, εικόνα και προσαρμογή;
Το πιο τρομακτικό σε αυτή την ιστορία δεν είναι μόνο η πράξη. Είναι η φράση. «Αυτός ο κόσμος δεν είναι πια για μένα». Γιατί αυτή η φράση δεν αφορά μόνο δύο κορίτσια στην Ηλιούπολη. Είναι μια πρόταση που μπορεί να κουβαλούν σιωπηλά πολλά παιδιά. Παιδιά που γελούν, που πηγαίνουν σχολείο, που διαβάζουν, που απαντούν «καλά» όταν τα ρωτάμε πώς είναι, και μετά κλείνουν την πόρτα του δωματίου τους και μένουν μόνα με κάτι που δεν ξέρουν πώς να πουν.
Γι’ αυτό χρειάζεται προσοχή. Όχι άλλο θέαμα πάνω στον πόνο. Όχι άλλη κατανάλωση της τραγωδίας. Όχι άλλη αναπαραγωγή σημειωμάτων σαν να είναι υλικό για συγκίνηση λίγων λεπτών. Το θέμα δεν είναι να ανατριχιάσουμε και να προχωρήσουμε. Το θέμα είναι να σταθούμε και να διερωτηθούμε...
Αν αυτός ο κόσμος δεν ήταν πια για εκείνη, τότε τι κόσμο φτιάξαμε; Και πόσα παιδιά ακόμη προσπαθούν να μας το πουν, πριν να είναι αργά;
