Το ερώτημα «ποιος ελέγχει την Ελεγκτική Υπηρεσία;» δεν είναι τεχνικό. Είναι βαθιά πολιτικό και θεσμικό. Αγγίζει τον πυρήνα της διάκρισης των εξουσιών αλλά και τα όρια της ανεξαρτησίας ενός θεσμού που έχει ως αποστολή να ελέγχει τους άλλους.
Η απάντηση του Γενικού Ελεγκτή Ανδρέα Παπακωνσταντίνου, ότι «η υπηρεσία μας είναι ανεξάρτητη αλλά όχι ανεξέλεγκτη», θέτει σωστά τη βάση της συζήτησης. Καμία ανεξαρτησία δεν μπορεί να ερμηνεύεται ως ασυλία από κάθε λογοδοσία. Την ίδια ώρα, όμως, κανένας έλεγχος δεν μπορεί να μετατρέπεται σε πολιτική επιτήρηση ενός θεσμού που οφείλει να στέκεται απέναντι στην Εκτελεστική Εξουσία, στα κόμματα και στα συμφέροντα.
Εδώ βρίσκεται και η δυσκολία. Η Ελεγκτική Υπηρεσία δεν μπορεί να λειτουργεί ως κράτος εν κράτει. Ούτε όμως μπορεί να τεθεί υπό τον ουσιαστικό έλεγχο των βουλευτών, οι οποίοι εκπροσωπούν κόμματα που είτε κυβερνούν είτε αντιπολιτεύονται και ενδέχεται αύριο να βρεθούν στο στόχαστρο ελέγχου. Η Βουλή έχει ρόλο κοινοβουλευτικής εποπτείας. Δεν μπορεί, όμως, να αποκτήσει ρόλο προϊσταμένου της Ελεγκτικής Υπηρεσίας.
Η δημόσια αντιπαράθεση αποκτά πρόσθετο ενδιαφέρον λόγω της στάσης του Οδυσσέα Μιχαηλίδη. Ως Γενικός Ελεγκτής υπερασπιζόταν με απόλυτο τρόπο την ανεξαρτησία της Υπηρεσίας και απέρριπτε κάθε ιδέα εξωτερικού ελέγχου. Σήμερα, ως βουλευτής και μέλος της Επιτροπής Ελέγχου, φαίνεται να προσεγγίζει διαφορετικά το ίδιο ζήτημα. Η αλλαγή θέσης είναι δικαίωμα κάθε πολιτικού προσώπου. Δεν παύει, όμως, να δημιουργεί ερωτήματα, ειδικά όταν αφορά έναν θεσμό τον οποίον ο ίδιος υπηρέτησε μέχρι την παύση του από το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο για ανάρμοστη συμπεριφορά.
Η ουσία δεν είναι να κερδίσει μια προσωπική αντιπαράθεση. Η ουσία είναι να καθοριστούν καθαρές γραμμές. Η Ελεγκτική Υπηρεσία πρέπει να λογοδοτεί για τη διαχείριση, τις διαδικασίες, τη διαφάνεια και την ποιότητα της δουλειάς της. Δεν πρέπει, όμως, να ελέγχεται πολιτικά για την κρίση της, τα ευρήματά της ή την επιλογή των ελέγχων της.
Είναι πολύ απλό: Από τη μια, ένας ανεξάρτητος θεσμός χωρίς λογοδοσία γίνεται επικίνδυνος. Από την άλλη, ένας ελεγκτικός θεσμός υπό πολιτικό έλεγχο γίνεται άχρηστος.
