Η συζήτηση για την προστασία της φύσης στην Κύπρο αντιμετωπίζεται συχνά ως μια υπόθεση που αφορά κυρίως το περιβάλλον. Ως ένα ζήτημα προστασίας κάποιων οικοτόπων, δασών, παραλιών ή σπάνιων ειδών. Η πραγματικότητα, όμως, είναι πολύ πιο σκληρή: η υποβάθμιση της φύσης αποτελεί και οικονομικό κίνδυνο.
Το στοιχείο που θα έπρεπε να προκαλέσει τη μεγαλύτερη ανησυχία είναι ίσως το πιο απλό. Σύμφωνα με ρεπορτάζ στη σελ. 6 της ανά χείρας έκδοσης, η Κύπρος χρειάζεται περίπου €149 εκατ. τον χρόνο για επενδύσεις στη βιοποικιλότητα και τα οικοσυστήματα αλλά δαπανά μόλις €54 εκατ. Το κενό των €96 εκατ. ετησίως δεν είναι απλώς ένα περιβαλλοντικό έλλειμμα. Είναι μια οικονομική υποχρέωση που μεταφέρεται στο μέλλον.
Και αυτό συμβαίνει σε μια οικονομία που, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εξαρτάται από τις οικοσυστημικές υπηρεσίες περισσότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Το 50% της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας της Κύπρου εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από τη φύση, έναντι 44% στην ΕΕ. Σε τομείς όπως η γεωργία, η αλιεία, οι κατασκευές, η ύδρευση και οι μεταφορές, η εξάρτηση είναι ακόμη μεγαλύτερη.
Αυτό σημαίνει ότι η προστασία της φύσης είναι επένδυση στην παραγωγική ικανότητα της χώρας.
Η Κύπρος, άλλωστε, δεν έχει την πολυτέλεια να αγνοεί τις προειδοποιήσεις. Η κλιματική αλλαγή, η λειψυδρία, οι πυρκαγιές, η υποβάθμιση των εδαφών και η πίεση στις παράκτιες περιοχές δημιουργούν ήδη πραγματικό οικονομικό κόστος. Κάθε καθυστέρηση στην αποκατάσταση οικοσυστημάτων αυξάνει δυνητικά τον λογαριασμό.
Το κρίσιμο, επομένως, δεν είναι να επιλέξουμε μεταξύ ανάπτυξης και προστασίας της φύσης. Είναι να κατανοήσουμε ότι χωρίς φυσικό κεφάλαιο δεν υπάρχει βιώσιμη ανάπτυξη.
Το Εθνικό Σχέδιο Αποκατάστασης, που καλείται να υποβάλει η Κύπρος στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή έως τον Σεπτέμβριο, είναι μια ευκαιρία να αλλάξει αυτή η προσέγγιση. Δεν πρέπει να εξελιχθεί σε ακόμη ένα σχέδιο συμμόρφωσης προς τις Βρυξέλλες, γεμάτο στόχους και χρονοδιαγράμματα.
Χρειάζεται να γίνει οικονομικό σχέδιο: με σαφείς προτεραιότητες, χρηματοδότηση, μετρήσιμα αποτελέσματα και λογοδοσία.
Τα €96 εκατ. δεν είναι απλώς το κόστος της προστασίας της φύσης. Είναι το τίμημα της επιλογής να μην την προστατεύσουμε εγκαίρως. Και, τελικά, ο λογαριασμός θα πληρωθεί από την ίδια την οικονομία, δηλαδή από όλους εμάς...
