Πόσοι από εμάς γνωρίζουν πραγματικά τι συμβαίνει πίσω από τις πόρτες της Βουλής; Συχνά αντιμετωπίζουμε τη λειτουργία του κράτους με μια ιδιότυπη απόσταση. Ψηφίζουμε κάθε πέντε χρόνια και στο ενδιάμεσο παρακολουθούμε την πολιτική ζωή σαν θεατές ενός τηλεοπτικού δράματος, σχολιάζοντας επικριτικά τις εξελίξεις από την άνεση του καναπέ ή των κοινωνικών δικτύων.
Η ιστορία ενός απλού πολίτη -του 54χρονου Νίκολας Έλιοτ, όπως μπορείτε να διαβάσετε στη σελ. 12- που ταξιδεύει από χώρα σε χώρα για να γνωρίσει εκ των έσω τους νομοθετικούς θεσμούς είναι εντυπωσιακή και μας θέτει προ των ευθυνών μας ως πολίτες της Δημοκρατίας. Αν κάποιος μπαίνει στη διαδικασία να ταξιδέψει εκατοντάδες χιλιόμετρα για να κατανοήσει τη λειτουργία μιας ξένης Βουλής, ποια είναι η δική μας δικαιολογία για την άγνοια των δικών μας θεσμών;
Η αναλογία, που θέτει ο ίδιος, είναι εξαιρετικά απλή. Αν παραχωρούσαμε το σπίτι μας σε έναν ενοικιαστή για μια πενταετία, θα φροντίζαμε να ελέγχουμε τακτικά αν το συντηρεί σωστά ή αν το παραμελεί. Στην πολιτική πραγματικότητα, ωστόσο, παραδίδουμε τα κλειδιά μετά τις εκλογές και επιλέγουμε να είμαστε από απόσταση μέχρι την επόμενη εκλογική αναμέτρηση. Αυτή η αποστασιοποίηση δημιουργεί ένα επικίνδυνο κενό. Όταν οι πολίτες παραιτούνται από τον έλεγχο, η πολιτική μετατρέπεται σε μια απρόσωπη, αυτοαναφορική μηχανή και η αντιπροσωπευτική δημοκρατία χάνει τον ίδιο της τον πυρήνα.
Η ουσιαστική συμμετοχή στα κοινά δεν είναι προνόμιο των ακαδημαϊκών ούτε αποκλειστικότητα των επαγγελματιών της πολιτικής. Είναι καθημερινό καθήκον του κάθε πολίτη. Σημαίνει να γνωρίζουμε πού κατευθύνονται οι φόροι μας, να παρακολουθούμε τις κοινοβουλευτικές διαδικασίες, να ζητάμε λογοδοσία και να διατηρούμε ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με όσους εκλέγουμε.
Σε μια εποχή ταχύτητας και κατακερματισμένης προσοχής, όπου η δημόσια σφαίρα διαμορφώνεται από σύντομα βίντεο και συνθήματα λίγων δευτερολέπτων, η ανάγκη για βαθύτερη κατανόηση γίνεται ακόμη πιο επιτακτική. Οι νέες γενιές χρειάζονται γέφυρες επικοινωνίας με την πολιτική, όμως η ουσία δεν αλλάζει. Οι θεσμοί δεν επιβιώνουν αυτόματα.
Το Κοινοβούλιο δεν ανήκει στα κόμματα ούτε στα πρόσωπα που κάθονται προσωρινά στα έδρανα. Ανήκει στην κοινωνία που τα νομιμοποιεί. Η δημοκρατία δεν εξαντλείται στην άσκηση του εκλογικού δικαιώματος. Ζει, αναπνέει και προστατεύεται μόνο μέσα από τη διαρκή, απαιτητική και ενεργή παρουσία των πολιτών της.
