Μπήκε ο Σεπτέμβρης, άνοιξαν τα σχολεία και ξανά τα ίδια στους δρόμους, και ακόμα τα δημοτικά δεν ξεκίνησαν. Ο Σεπτέμβρης στην Κύπρο και ειδικά στη Λεμεσό, είναι μια καλή απόδειξη για να αντιληφθούμε επιτέλους όλοι, και ειδικά οι αρμόδιοι, τις βασικές αιτίες του κυκλοφοριακού προβλήματος σε μια πόλη. Δεν ισχυρίζομαι ότι τα σχολεία από μόνα τους δημιουργούν όλο αυτό το χάος στους δρόμους της Λεμεσού και της Κύπρου ευρύτερα, αλλά θα πρέπει να μας προβληματίσει πώς από τη μία μέρα στην άλλη, η λειτουργία και μόνο των σχολείων, αυξάνει κατά χιλιάδες τα αυτοκίνητα που κινούνται στους δρόμους. Και αυτό συμβαίνει δύο φορές την ημέρα, σε ώρες που έτσι κι αλλιώς το οδικό δίκτυο βρίσκεται στα όριά του.
Δυστυχώς τα σχολεία μας είναι τοποθετημένα σε λανθασμένα σημεία μέσα και έξω από τις πόλεις, χωρίς να λαμβάνεται σχεδόν ποτέ υπόψη ο τρόπος οργάνωσης μιας κοινωνίας. Οι μαθητές, ακόμα και οι έφηβοι, αντί όπως σε όλο τον κόσμο να πηγαίνουν στο σχολείο με τα πόδια, τα ποδήλατα, τα σκούτερ… πηγαίνουν ένας ένας με το αυτοκίνητο των γονιών τους, οι οποίοι μάλιστα προσπαθούν -αν είναι εφικτό- να αφήσουν τα παιδιά τους, όχι απλά στην είσοδο του σχολείου αλλά αν γίνεται και μπροστά στην πόρτα της τάξης. Έτσι, μέσα σε λίγα λεπτά, δεκάδες ή και εκατοντάδες αυτοκίνητα συγκεντρώνονται έξω από κάθε σχολική μονάδα, σε δρόμους που τις περισσότερες φορές δεν έχουν σχεδιαστεί για να αντέξουν τέτοιο φόρτο, ενώ αφαιρούν και από τους εφήβους μια σχετική αυτονομία, όπως συνέβαινε για δεκαετίες στη χώρα μας.
Για τα δημοτικά, τα πράγματα είναι ακόμα χειρότερα και εδώ υπάρχει και δικαιολογία ότι πρόκειται για μικρότερα παιδιά που δεν μπορούν να αυτονομηθούν σε μεγάλο βαθμό. Μπορεί στο εξωτερικό τα σχολικά λεωφορεία και οι υποδομές γύρω από σχολεία (πεζοδρόμια, δρόμοι χαμηλής ταχύτητας, πεζόδρομοι κ.ά.) να επιτρέπουν ακόμα και σε μαθητές δημοτικού να προσεγγίζουν μόνοι το σχολείο τους, είναι να μην σου τύχει να βρεθείς κοντά από σχολείο την ώρα που κτυπά το κουδούνι, και το πρωί και το μεσημέρι. Διπλοπαρκαρίσματα, αυτοκίνητα πάνω σε πεζοδρόμια, ουρές και γονείς που σταματούν όπου βρουν, συνθέτουν μια εικόνα που επαναλαμβάνεται καθημερινά.
Και φυσικά το πρόβλημα δεν τελειώνει όταν κλείσουν τα σχολεία. Το απόγευμα πολλοί γονείς αναλαμβάνουν ξανά χρέη οδηγού, αυτή τη φορά για τη μεταφορά των παιδιών από φροντιστήριο σε φροντιστήριο και από τη μία δραστηριότητα στην άλλη. Είναι και αυτό ένα κομμάτι της καθημερινής κυκλοφορίας που αξίζει να μας προβληματίσει. Ίσως λοιπόν η συζήτηση πρέπει να αγγίξει και την ανάγκη ενίσχυσης του ίδιου του σχολείου, ώστε περισσότερες εκπαιδευτικές και άλλες δραστηριότητες να μπορούν να προσφέρονται εντός ή γύρω από τις ώρες λειτουργίας του. Δεν θα εξαφανιστούν τα φροντιστήρια ούτε οι εξωσχολικές δραστηριότητες, αλλά θα μπορούσε τουλάχιστον να περιοριστεί αυτή η καθημερινή ανάγκη για ασταμάτητες μετακινήσεις.
Μήπως επιτέλους οι αρμόδιοι θα πρέπει μαζί με το Υπουργείο Παιδείας να βρουν λύσεις στο θέμα αυτό; Έστω κάποιες μικρές αλλαγές. Για παράδειγμα, άμεσα θα μπορούσαν να γίνουν παρεμβάσεις στις εισόδους των σχολείων και στους δρόμους απ’ έξω. Ταυτόχρονα χρειάζεται ένας εξορθολογισμός για το ποιοι μαθητές πάνε σε ποια σχολεία, όπως επίσης και πιο γρήγορος σχεδιασμός για τα σχολεία που θα χρειαστούμε τα επόμενα χρόνια. Άραγε το να κάνουμε σχολεία πάνω σε κεντρικές οδικές αρτηρίες ή όλο και πιο έξω από τις πόλεις, πόσο βοηθητικό είναι στο κυκλοφοριακό;
Το κυκλοφοριακό της Λεμεσού προφανώς δεν θα λυθεί μόνο με αλλαγές γύρω από τα σχολεία. Όμως, όταν κάθε Σεπτέμβρη βλέπουμε μέσα σε μία μέρα τους δρόμους να επιστρέφουν στην ίδια αφόρητη κατάσταση, δεν μπορούμε να κάνουμε ότι δεν βλέπουμε τι συμβαίνει. Αν θέλουμε πραγματικά λιγότερα αυτοκίνητα στους δρόμους, ίσως πρέπει να ξεκινήσουμε από τα αυτονόητα, δηλαδή… να δημιουργήσουμε τις συνθήκες ώστε ένα παιδί να μπορεί να πάει στο σχολείο του χωρίς να χρειάζεται απαραίτητα ένα αυτοκίνητο για να το μεταφέρει. Γιατί όσο αυτό θεωρείται αδύνατο ή ακόμη και επικίνδυνο, κάθε Σεπτέμβρης θα μας βρίσκει να συζητάμε ξανά τα ίδια, κολλημένοι στην ίδια ουρά και με τα νεύρα μας σπασμένα!
