Αποκαλυπτική αλλά και άκρως αποκαρδιωτική είναι η εικόνα που αναδύεται στην κοινοβουλευτική Επιτροπή Υγείας για τα διαχρονικά προβλήματα στο Νοσοκομείο Αθαλάσσας. Δυστυχώς, τα όσα ακούστηκαν για μια ακόμη φορά στην επιτροπή αποτυπώνουν, χωρίς υπερβολή, την πλέον σκληρή πραγματικότητα για το πώς ένα κράτος, μια ευνομούμενη, υποτίθεται, Πολιτεία, ανέχεται τη διαιώνιση ενός καθεστώτος που αφορά την ψυχική υγεία. Τελικά, μέσα από στη συζήτηση διαπιστώνεται ότι το κράτος είναι κυριολεκτικώς, τραγικά απών.
Η κατάσταση στο Νοσοκομείο Αθαλάσσας, με την υπερπληρότητα, την υποστελέχωση και την έλλειψη δομών, στη ουσία αποτελεί την αποτυχία όχι μόνο του σχεδιασμού και της προσπάθειας αναζήτησης μιας λειτουργικής εξόδου από τη μιζέρια. Στην πραγματικότητα είμαστε μάρτυρες μιας πλήρους πολιτικής και κοινωνικής αποτυχίας, αφού ανεχόμαστε συνολικά το καθεστώς ντροπής με βάση αυτά που βιώνουν συμπολίτες μας.
Το πλέον εξοργιστικό στοιχείο, όπως βγήκε από τη συζήτηση στην Επιτροπή Υγείας, είναι η συστηματική προσπάθεια μέσα από την ανυπαρξία πραγματικής λειτουργίας θεσμών, να κατηγοριοποιηθούν ευάλωτες ομάδες. Όταν παιδιά, άτομα στο φάσμα του αυτισμού, ασθενείς με διατροφικές διαταραχές ή άστεγοι στοιβάζονται σε ένα ακατάλληλο ψυχιατρικό περιβάλλον, το σύστημα δεν παρέχει φροντίδα αλλά στην ουσία εκτελεί μια ιδιότυπη κοινωνική απομόνωση. Η απουσία εξειδικευμένων ενδιάμεσων δομών, κοινοτικής φροντίδας και προγραμμάτων επανένταξης μετατρέπει το νοσοκομείο σε αποθήκη ψυχών, όπου η πρόληψη είναι ανύπαρκτη και η αποκατάσταση ανεπιτυχής.
Την ίδια στιγμή, οι διαδικασίες μεταφοράς και νοσηλείας με δικαστικά διατάγματα, μέσω περιπολικών και αστυνομικών δυνάμεων, καταδεικνύουν την παντελή έλλειψη επιστημονικών πρωτοκόλλων. Η μεταχείριση ανθρώπων που βρίσκονται σε ψυχική κρίση ως επικίνδυνων υπόπτων, καθώς και η κατάληξή τους σε αστυνομικά κελιά λόγω έλλειψης κλινών, προσβάλλει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
Η ευθύνη της Πολιτείας δεν παραγράφεται πίσω από διαχρονικές διαπιστώσεις, καθυστερημένα χρονοδιαγράμματα και υποσχέσεις για μελλοντικά έργα. Όταν η ψυχική υγεία αντιμετωπίζεται σταθερά ως «ο φτωχός συγγενής» ενός υποτίθεται δημόσιου συστήματος υγείας, οι συνέπειες διαχέονται σε ολόκληρη την κοινωνία, στις αβοήθητες οικογένειες, στους επαγγελματίες υγείας που εργάζονται στα όρια της εξάντλησης και στους ίδιους τους ασθενείς που στιγματίζονται.
Μια σύγχρονη Πολιτεία δεν κρίνεται από τις διακηρύξεις της, αλλά από το πώς συμπεριφέρεται στους πιο ευάλωτους πολίτες της. Η άμεση δημιουργία κοινοτικών υποδομών, η αναμόρφωση του νομοθετικού πλαισίου και η ουσιαστική στελέχωση των υπηρεσιών δεν επιδέχονται άλλη αναβολή. Όσο η κρατική μηχανή περιορίζεται σε ρόλο παρατηρητή, η ψυχική υγεία θα παραμένει το πιο ανεπούλωτο τραύμα του κοινωνικού μας ιστού. Ελπίζουμε πως αυτά που ακούστηκαν στην Επιτροπή Υγείας της Βουλής να μην χρειαστεί να επαναληφθούν, αλλά να λειτουργήσουν επιτέλους τα αντανακλαστικά όλων για να σταματήσει αυτό το συλλογικό όνειδος.
