Η πλήρης αποδιοργάνωση της Πολιτικής Άμυνας και ειδικότερα η άθλια κατάσταση του δικτύου καταφυγίων - όπως αυτή αποκαλύφθηκε «μεγαλοπρεπώς» με αφορμή τον πόλεμο στο Ιράν, με περίπου το 20% των καταφυγίων να είναι εκτός προδιαγραφών ή μη διαθέσιμα για το κοινό - μας ανησυχεί σφόδρα και για έναν άλλο λόγο. Εντός του 2026 αναμένεται, ότι θα τεθεί σε λειτουργία το πρώτο πυρηνικό εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της Τουρκίας στο Άκκουγιου της Μερσίνας και το ερώτημα που αιωρείται είναι ο βαθμός ετοιμότητας της Κυπριακής Δημοκρατίας, να προστατεύσει τους πολίτες της σε περίπτωση ενός πυρηνικού ατυχήματος.
Δεν αμφισβητούμε ότι τα σύγχρονα πυρηνικά εργοστάσια έχουν υψηλά στάνταρτ ασφάλειας και ανθεκτικότητας, ότι το Άκκουγιου κτίστηκε σε ασφαλή από πλευράς σεισμικότητας περιοχή, ούτε ότι στα χαρτιά υπάρχει Σχέδιο της ΚΔ από το 2015, υπό την επωνυμία «Ηλέκτρα», το οποίο προβλέπει ασκήσεις ετοιμότητας, οι οποίες διεξάγονται σύμφωνα με το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας, που έχει την ευθύνη του Σχεδίου. Δεν αμφισβητούμε επίσης τα όσα λέχθηκαν προσφάτως στη Βουλή, ότι έχει εγκατασταθεί σύγχρονος εξοπλισμός συνεχούς παρακολούθησης και ανίχνευσης της ραδιενέργειας στον αέρα και στη θάλασσα σε πραγματικό χρόνο.
Χωρίς να κινδυνολογούμε, το ζήτημα εδώ δεν θα έπρεπε να περιορίζεται μόνο στην ανίχνευση. Εκείνο το οποίο μας προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία, ευλόγως θεωρούμε, είναι η πολιτική προστασία στην ακραία περίπτωση που προκύψει ένα τέτοιο ενδεχόμενο.
Καταρχάς τα καταφύγια της Πολιτικής Άμυνας στη χώρα μας, που καλύπτουν μόνο το 30% του πληθυσμού, μπορούν να ανταποκριθούν κυρίως σε πολεμικές επιθέσεις και δεν είναι αεροστεγή. Αυτό σημαίνει, όπως κατέγραψε ο «Π» σε ρεπορτάζ του, ότι σε περίπτωση ραδιολογικής ρύπανσης, δεν μπορούν να αποτρέψουν πλήρως την είσοδο ραδιενεργών σωματιδίων. Ως εκ τούτου, σε ένα τέτοιο σενάριο, η βασική σύσταση προς τον πληθυσμό θα ήταν ο προσωρινός εγκλεισμός σε εσωτερικούς χώρους και η αποφυγή έκθεσης στην ατμόσφαιρα μέχρι να αξιολογηθεί η κατάσταση.
Δεύτερο, ακόμη κι αν δεχθούμε, ότι υπάρχουν αποθέματα σκευασμάτων ιωδίου για προστασία από την απορρόφηση ραδιενεργού ιωδίου, παραμένει ασαφές, πως θα διανεμηθούν στον πληθυσμό σε περίπτωση ανάγκης.
Τρίτο, ο μηχανισμός πίσω από το Σχέδιο «Ηλέκτρα» δεν έχει παρουσιαστεί δημοσίως. Οι πολίτες δεν έχουν ενημερωθεί και δεν έχουν ιδέα, πως θα αντιδράσουν σε περίπτωση διαρροής ραδιενέργειας.
Δεδομένου ότι η πρόληψη και η ετοιμότητα, είτε αυτή αφορά την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών, είτε ανθρωπογενών, θεωρείται ζωτικής σημασίας σε μια κοινωνία, που θέλει να είναι σύγχρονη, και θα έπρεπε, να αποτελεί μέρος της αμυντικής ομπρέλας του κράτους, είναι κρίσιμης σημασίας οι πολίτες να γνωρίζουν, πως θα αντιδράσουν και πως θα προφυλαχθούν σε περίπτωση διαρροής ραδιενέργειας, εν αναμονή της λειτουργίας του πυρηνικού σταθμού στην Τουρκία, που απέχει μόλις 90 χιλιόμετρα από τις ακτές της Τουρκίας.
