Σχολεία στο έλεος της προχειρότητας – Χωρίς άδειες οι λυόμενες, χωρίς πιστοποιητικά πυροπροστασίας εκατοντάδες σχολεία

Εκατοντάδες προκατασκευασμένες αίθουσες, καμία πολεοδομική έγκριση και σχολεία που εξακολουθούν να λειτουργούν χωρίς πιστοποιητικό πυροπροστασίας. Αυτή είναι η εικόνα που αναδείχθηκε κατά τη σημερινή συνεδρία της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ελέγχου, όπου εξετάστηκαν δύο ειδικές εκθέσεις της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για τις λυόμενες αίθουσες και την ασφάλεια των δημόσιων σχολείων.

Το πλέον αξιοσημείωτο είναι ότι το ίδιο το κράτος, το οποίο απαιτεί από τους πολίτες να εξασφαλίζουν τις προβλεπόμενες άδειες για τις οικοδομές τους, τοποθετεί εκατοντάδες προκατασκευασμένες αίθουσες στα δημόσια σχολεία χωρίς να ακολουθεί την απαιτούμενη διαδικασία πολεοδομικής αδειοδότησης.

469 αίθουσες και καμία πολεοδομική έγκριση

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν ενώπιον της Επιτροπής, στα δημόσια σχολεία βρίσκονται περίπου 469 προκατασκευασμένες αίθουσες, εκ των οποίων οι 400 στην Προδημοτική και Δημοτική Εκπαίδευση και οι 69 στη Μέση και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση.

Το παράδοξο είναι ότι η Ελεγκτική Υπηρεσία δεν κατάφερε να επιβεβαιώσει τον ακριβή αριθμό τους, καθώς το Υπουργείο Παιδείας δεν διαθέτει επαρκώς επικαιροποιημένα συγκεντρωτικά στοιχεία. Από πλευράς ΥΠΑΝ υποστηρίχθηκε ότι υπάρχει μητρώο, με τη διευκρίνιση ότι ο αριθμός των αιθουσών μεταβάλλεται ανάλογα με τις στεγαστικές ανάγκες.

Ακόμη σοβαρότερη είναι η διαπίστωση που προέκυψε από την παρέμβαση του Τμήματος Πολεοδομίας. Όπως ξεκαθαρίστηκε, ακόμη και μία προκατασκευασμένη αίθουσα θεωρείται ανάπτυξη βάσει της νομοθεσίας και για την τοποθέτησή της απαιτείται πολεοδομική έγκριση. Ωστόσο, το Υπουργείο Παιδείας δεν υποβάλλει τα σχετικά αιτήματα, με αποτέλεσμα οι εκατοντάδες λυόμενες αίθουσες να έχουν εγκατασταθεί χωρίς τις απαιτούμενες εγκρίσεις.

Η Ελεγκτική Υπηρεσία επισήμανε ότι, από τη στιγμή που οι προκατασκευασμένες αίθουσες έχουν μετατραπεί ουσιαστικά σε μόνιμες εγκαταστάσεις, η πολεοδομική έγκριση πρέπει να αποτελεί προϋπόθεση πριν από την τοποθέτησή τους. 

Πιστοποιητικό πυροπροστασίας μόνο για 113 σχολεία

Εξίσου αποκαλυπτικά ήταν τα στοιχεία που παρουσίασε η Πυροσβεστική Υπηρεσία. Από τα 546 δημόσια σχολεία που υπέβαλαν αίτημα για πιστοποιητικό πυροπροστασίας κατά την τελευταία τριετία, μόλις 113 κατάφεραν να το εξασφαλίσουν, ενώ για 428 σχολεία καταγράφηκαν παρατηρήσεις που δεν επέτρεψαν την έκδοσή του.

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η διευκρίνιση της Πυροσβεστικής ότι, βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας, τα δημόσια σχολεία, όπως και τα υπόλοιπα κυβερνητικά κτίρια, δεν υποχρεούνται να διαθέτουν πιστοποιητικό πυροπροστασίας. Αντίθετα, σχετική υποχρέωση υπάρχει για τα ιδιωτικά σχολεία.

Το Υπουργείο Παιδείας προχωρεί στην εξασφάλιση των πιστοποιητικών με δική του πρωτοβουλία, ωστόσο η Πυροσβεστική καλείται πολλές φορές να ελέγξει εκ των υστέρων κτίρια που ήδη λειτουργούν, χωρίς να έχει προηγηθεί η εμπλοκή της κατά τον σχεδιασμό τους.

Από πλευράς Πυροσβεστικής διευκρινίστηκε πάντως ότι η μη έκδοση πιστοποιητικού δεν σημαίνει αυτομάτως ότι ένα σχολείο είναι επικίνδυνο, καθώς αρκετές παρατηρήσεις αφορούν επιμέρους διορθωτικές παρεμβάσεις.

239 σχολεία χωρίς ολοκληρωμένο ηλεκτρολογικό έλεγχο

Εκκρεμότητες καταγράφηκαν και στον έλεγχο των ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων. Παρά την απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου το 2018 για επιθεώρηση όλων των δημόσιων σχολείων, μέχρι σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί 492 επιθεωρήσεις σε σύνολο 731 σχολείων.

Από αυτές, 444 κατέληξαν σε έκδοση πιστοποιητικού καταλληλότητας, σε 42 περιπτώσεις εκκρεμούσε επανέλεγχος, ενώ έξι κρίθηκαν μη ικανοποιητικές. Συνεπώς, 239 σχολεία δεν περιλαμβάνονται ακόμη στις ολοκληρωμένες επιθεωρήσεις.

Ο εκπρόσωπος του αρμόδιου Τμήματος διευκρίνισε ότι οι εκκρεμότητες δεν συνεπάγονται κατ' ανάγκην επικίνδυνες ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις.

Οι προσωρινές λύσεις που έγιναν μόνιμες

Η συζήτηση ανέδειξε παράλληλα την απουσία μακροπρόθεσμου σχεδιασμού για τις σχολικές υποδομές. Προκατασκευασμένες αίθουσες που τοποθετήθηκαν για προσωρινή αντιμετώπιση του υπερπληθυσμού παραμένουν σε χρήση για χρόνια, ενώ σε ορισμένες σχολικές μονάδες ο αριθμός τους προσεγγίζει εκείνον των συμβατικών αιθουσών.

Ο Χρύσανθος Σαββίδης χαρακτήρισε τρομακτικό το γεγονός ότι το Υπουργείο Παιδείας αδυνατεί να παρουσιάσει ακριβή και επικαιροποιημένη εικόνα για τις λυόμενες αίθουσες. Αναφέρθηκε μάλιστα σε περιπτώσεις όπου προκατασκευασμένες αίθουσες χωρίστηκαν στα δύο για να δημιουργηθούν επιπλέον τάξεις, περιορίζοντας δραματικά τον διαθέσιμο χώρο για τους μαθητές.

Ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Χρίστος Χριστοφίδης απέδωσε την κατάσταση σε διαχρονικές πολιτικές αποφάσεις και στην ανεπαρκή χρηματοδότηση των σχολικών υποδομών, επισημαίνοντας ότι τα σχετικά κονδύλια παραμένουν περίπου στα επίπεδα του 2010. Κατήγγειλε επίσης άνιση κατανομή πόρων μεταξύ σχολικών εφορειών.

Από την πλευρά του, ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης του ΑΛΜΑ άσκησε κριτική στις διαδικασίες υλοποίησης έργων από τις Τεχνικές Υπηρεσίες του ΥΠΑΝ, υποστηρίζοντας ότι εξακολουθούν να εφαρμόζονται παρωχημένες μέθοδοι. Τόνισε ότι το υπουργείο όφειλε ήδη να έχει παρουσιάσει σαφές χρονοδιάγραμμα τόσο για τα πιστοποιητικά πυροπροστασίας όσο και για την αντικατάσταση των προκατασκευασμένων αιθουσών.

Απαντώντας στις επικρίσεις, εκπρόσωποι του Υπουργείου Παιδείας αναγνώρισαν τις στεγαστικές ανάγκες και τις οργανωτικές δυσκολίες, επισημαίνοντας ότι οι λυόμενες αίθουσες εξακολουθούν να αποτελούν αναγκαίο μέσο άμεσης αντιμετώπισης του υπερπληθυσμού. Ιδιαίτερη πίεση, όπως εξηγήθηκε, έχει δημιουργήσει και η επέκταση της υποχρεωτικής προδημοτικής εκπαίδευσης, με περίπου 30-31 προκατασκευασμένες αίθουσες να έχουν τοποθετηθεί τα τελευταία δύο με τρία χρόνια για τον σκοπό αυτό.