Αντιδράσεις για την ομάδα ΔΗΣΥ, ΔΗΚΟ και ΕΛΑΜ με το Israel Allies Foundation στη Βουλή - Ποιος είναι ο οργανισμός που προωθεί συμμαχίες με το Ισραήλ

Μία ημέρα μετά την τελετή εγκαθίδρυσης στην αίθουσα «Πενταδάκτυλος», η συνεργασία έξι βουλευτών του ΔΗΣΥ, του ΔΗΚΟ και του ΕΛΑΜ με το διεθνές ίδρυμα Israel Allies Foundation (IAF) έχει ανοίξει έντονη πολιτική αντιπαράθεση. Το ΑΚΕΛ, με ανακοίνωσή του, χαρακτήρισε την πρωτοβουλία «εξαιρετικά προκλητική» και κατηγόρησε την κυβέρνηση Χριστοδουλίδη ότι τη στηρίζει. Ο επικεφαλής της ομάδας, Χρύσης Παντελίδης, υπερασπίστηκε την επιλογή, απορρίπτοντας κάθε υπόνοια δεσμεύσεων ή ανταλλαγμάτων στο ραδιόφωνο του Πολίτη. Στην ομάδα συμμετέχουν οι βουλευτές του ΔΗΣΥ Γιώργος Κάρουλλας και Χαράλαμπος Πετρίδης, του ΕΛΑΜ Σωτήρης Ιωάννου και Μάριος Πελεκάνος, καθώς και του ΔΗΚΟ Ανδρέας Αποστόλου και Χρύσης Παντελίδης. Πρόκειται για τη δεύτερη φιλοϊσραηλινή κοινοβουλευτική πρωτοβουλία των ίδιων τριών κομμάτων μέσα σε δύο εβδομάδες. Στις 30 Σεπτεμβρίου είχε συσταθεί το κυπριακό παράρτημα του Transatlantic Friends of Israel (TFI), με πρόεδρο τον πρόεδρο του ΔΗΚΟ Νικόλα Παπαδόπουλο και αντιπροέδρους τους Πετρίδη, Κάρουλλα και Ιωάννου. ΔΗΣΥ, ΔΗΚΟ και ΕΛΑΜ διαθέτουν μαζί 33 από τις 56 έδρες της Βουλής.

Τι ειπώθηκε στο Προεδρικό και στη Βουλή

Πριν από την τελετή στη Βουλή, αντιπροσωπεία του ιδρύματος με επικεφαλής τον πρόεδρό του, Τζος Ράινστιν, έγινε δεκτή το πρωί της Τετάρτης από τον Πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη. Στη συνάντηση συμμετείχαν οι βουλευτές του ΕΛΑΜ Ιωάννου και Πελεκάνος και οι βουλευτές του ΔΗΚΟ Παντελίδης και Αποστόλου, ενώ κανένας βουλευτής του ΔΗΣΥ δεν βρέθηκε στο Προεδρικό. Ο Ράινστιν δήλωσε μετά τη συνάντηση ότι «υπό την προεδρία του, οι σχέσεις μας έχουν αναπτυχθεί με πρωτοφανείς ρυθμούς». Πρόσθεσε ότι πολλοί επικεντρώνονται στο γεγονός «ότι έχουμε έναν κοινό αντίπαλο, τη Μουσουλμανική Αδελφότητα και την Τουρκία», αν και οι δύο χώρες μοιράζονται, όπως είπε, και οικονομικά συμφέροντα, όπως τα υποθαλάσσια καλώδια οπτικών ινών. Εξήγησε επίσης ότι το ίδρυμα αποφάσισε στρατηγικά να εγκαινιάσει την Τρίτη ομάδα στην ελληνική Βουλή και την Τετάρτη στην κυπριακή, ώστε να αναδειχθεί η συμμαχία Ισραήλ, Κύπρου, Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών. Ο Παντελίδης, εκ μέρους της πρωτοβουλίας, ανέφερε ότι στόχος είναι η σύσφιξη των σχέσεων συνεργασίας και συμμαχίας Κύπρου και Ισραήλ, μεταξύ άλλων «για αντιμετώπιση της τουρκικής επεκτατικότητας και επιθετικότητας και της τρομοκρατίας, η οποία δυστυχώς στηρίζεται και από την Τουρκία».

Στην τελετή στη Βουλή παρευρέθηκαν ο υπουργός Άμυνας Βασίλης Πάλμας, η νέα πρέσβειρα του Ισραήλ Σούλι Νταβίντοβιτς, ο νέος πρέσβης των ΗΠΑ Τζον Μπρέσλοου, ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης, ο πρόεδρος του ΔΗΚΟ Νικόλας Παπαδόπουλος, η αντιπρόεδρος του ΔΗΣΥ Σάβια Ορφανίδου και ο πρέσβης της Ελλάδας Κωνσταντίνος Κόλλιας, καθώς και εκπρόσωποι του επιχειρηματικού κόσμου και της εβραϊκής κοινότητας της Κύπρου. Η ηγεσία του ιδρύματος παρακάθισε επίσης σε δείπνο με την Πρόεδρο της Βουλής Αννίτα Δημητρίου. 

Ποιο είναι το Israel Allies Foundation

Το ίδρυμα δημιουργήθηκε το 2007 από τον ραβίνο Μπένι Ελόν, πρώην υπουργό Τουρισμού του Ισραήλ από το εθνικιστικό κόμμα Μολεντέτ, ο οποίος τασσόταν υπέρ της προσάρτησης των κατεχόμενων εδαφών. Προέκυψε από την Ομάδα Χριστιανών Συμμάχων της Κνεσέτ, που συστάθηκε το 2004. Από το 2017, μετά τον θάνατο του Ελόν, επικεφαλής είναι ο κ. Ράινστιν. Σύμφωνα με τον ίδιο, η κυπριακή ομάδα είναι η 68η του δικτύου, το οποίο αριθμεί περισσότερους από 1.700 νομοθέτες παγκοσμίως. Το ίδρυμα περιγράφει τη μέθοδό του ως «διπλωματία βασισμένη στην πίστη», δηλαδή την κινητοποίηση πολιτικής στήριξης προς το Ισραήλ μέσω χριστιανών βουλευτών και θρησκευτικών κοινοτήτων. Στην τελετή ο Ράινστιν έκανε λόγο για συμμαχίες που στηρίζονται σε «κοινές ιουδαιοχριστιανικές αξίες». 

Στην ιστοσελίδα του το ίδρυμα αναφέρει ότι το Ισραήλ έχει δικαίωμα να υπάρχει εν ειρήνη εντός ασφαλών συνόρων, «με την Ιερουσαλήμ ως αδιαίρετη, αιώνια πρωτεύουσά του». Η ιδρυτική του διακήρυξη του 2008 χαρακτηρίζει μάταιες τις διεθνείς πιέσεις προς το Ισραήλ να διαπραγματευτεί και να κάνει παραχωρήσεις. Το ίδρυμα έχει επίσης ταχθεί κατά των ευρωπαϊκών κανόνων που απαιτούν ξεχωριστή σήμανση για τα προϊόντα των ισραηλινών εποικισμών στη Δυτική Όχθη και στα Υψίπεδα του Γκολάν. Ο Ράινστιν έχει χαιρετίσει δημόσια ψήφισμα Αμερικανών χριστιανών ηγετών υπέρ της εβραϊκής κυριαρχίας στη Δυτική Όχθη, την οποία χαρακτήρισε καρδιά του εβραϊκού λαού. Στην τελετή του TFI στις 30 Σεπτεμβρίου, ο Νικόλας Παπαδόπουλος είχε δηλώσει ότι οι βουλευτές των τριών κομμάτων δεν συμφωνούν σε όλα, «συμφωνούμε όμως απόλυτα σε αυτό»: ότι τα βήματα της προηγούμενης και της σημερινής κυβέρνησης για την ενίσχυση των σχέσεων με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ήταν απολύτως σωστά.

Οι στόχοι όπως τους περιγράφει το ΔΗΚΟ

Μιλώντας στο ραδιόφωνο του Πολίτη 107.6 & 97.6, στην εκπομπή «Πρωινή Επιθεώρηση» με την Κατερίνα Ηλιάδη, ο Χρύσης Παντελίδης περιέγραψε το ίδρυμα ως μη κυβερνητικό και μη κερδοσκοπικό οργανισμό, με ομάδες βουλευτών σε 68 κοινοβούλια, σε 25 κοινοβούλια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης. Ανέφερε ότι η συνεργασία με το Ισραήλ έχει ήδη φέρει σημαντική βοήθεια σε εξοπλισμό άμυνας και ασφάλειας για την Εθνική Φρουρά, την Αστυνομία και την Πυροσβεστική, καθώς και στον τομέα της υγείας. Σύμφωνα με τον ίδιο, το δίκτυο προσφέρει στην Κύπρο τη δυνατότητα να προωθήσει τις θέσεις της διεθνώς. Η κυπριακή ομάδα, όπως είπε, έχει ήδη θέσει το ζήτημα των παράνομων επενδύσεων στα κατεχόμενα, ενώ εκπρόσωποι του ιδρύματος έχουν ταχθεί υπέρ του τερματισμού της τουρκικής κατοχής. Στόχος είναι επίσης να αναδειχθούν ο ρόλος της Κύπρου στην Ανατολική Μεσόγειο, το ενεργειακό και η ανάγκη λύσης του Κυπριακού στη βάση των ψηφισμάτων του ΟΗΕ και των συμφωνιών υψηλού επιπέδου.

Ο κ. Παντελίδης ανέφερε ότι η ομάδα δημιουργήθηκε με δική του πρωτοβουλία και ότι δεν υπάρχουν δεσμεύσεις, αλλά ένα πολιτικό πλαίσιο συνεργασίας. Για τη χρηματοδότηση, είπε ότι τα έξοδα καλύπτονται προσωπικά από τους βουλευτές και ότι ο ίδιος πλήρωσε το δείπνο και τους καφέδες της εκδήλωσης. Αν υπάρξουν ταξίδια που θα χρηματοδοτηθούν από το ίδρυμα, θα υπάρξει, όπως δεσμεύτηκε, δημόσια ενημέρωση. Απέρριψε κάθε ενδεχόμενο ανταλλάγματος, χαρακτηρίζοντας προσβλητικό να υπονοείται ότι βουλευτής θα ενεργούσε αντίθετα προς τα συμφέροντα της χώρας και των ψηφοφόρων του. Για τη Μέση Ανατολή, αναγνώρισε ότι ο ισραηλινός στρατός κατέχει εδάφη. Υποστήριξε, ωστόσο, ότι δεν είναι δίκαιο να συγκρίνεται το Κυπριακό με την κατάσταση εκεί, επειδή, σε αντίθεση με την Κύπρο, δεν υπήρχε παλαιστινιακό κράτος. Πρόσθεσε μάλιστα ότι, κατά την άποψή του, το σύνθημα «From the river to the sea» σημαίνει επιδίωξη της εξαφάνισης του κράτους του Ισραήλ.

Η αντίδραση του ΑΚΕΛ

Με ανακοίνωση που εξέδωσε το ΑΚΕΛ υποστήριξε ότι με τις δύο πρωτοβουλίες «οργανώνονται, επί της ουσίας, λόμπι προώθησης των συμφερόντων μιας ξένης χώρας μέσα στη Βουλή, κάτι πρωτοφανές για τα κυπριακά κοινοβουλευτικά δεδομένα». Αναφερόμενο στο TFI, σημείωσε ότι έχει οργανώσει εκστρατεία για την καταψήφιση ψηφισμάτων και την κατάργηση μηχανισμών του ΟΗΕ που χαρακτηρίζει «αντιισραηλινούς». Διερωτήθηκε πώς συμβιβάζεται αυτό με τον αγώνα για τερματισμό της τουρκικής κατοχής και του εποικισμού, ο οποίος στηρίζεται στο διεθνές δίκαιο και στα ψηφίσματα του ΟΗΕ. Το κόμμα παρέπεμψε στο πόρισμα της Ανεξάρτητης Διεθνούς Επιτροπής Έρευνας του ΟΗΕ, η οποία διαπίστωσε τη διάπραξη γενοκτονίας στη Γάζα. Υποστήριξε ότι η παρουσία υπουργών στις εκδηλώσεις και η υποδοχή του ιδρύματος από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας επιβεβαιώνουν την κυβερνητική στήριξη. «Με ποια αξιοπιστία απαιτούμε πίεση στην Τουρκία, όταν στηρίζουμε πολιτικά ένα άλλο κατοχικό και εποικιστικό κράτος;» αναρωτήθηκε, καταλήγοντας ότι «η κατοχή, ο εποικισμός και οι παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου δεν μπορεί και δεν πρέπει να κρίνονται ανάλογα με τον δράστη».

Νωρίτερα, ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΑΚΕΛ Γιώργος Λουκαΐδης είχε αναπτύξει τα ίδια επιχειρήματα σε άρθρο του την Τετάρτη και σε συνέντευξή του στο ραδιόφωνο «Άστρα». Έγραψε ότι στην τελετή του TFI στις 30 Σεπτεμβρίου παρευρέθηκε ο υπουργός Εξωτερικών Κωνσταντίνος Κόμπος. Παρέπεμψε επίσης στο πόρισμα της επιτροπής του ΟΗΕ υπό τη φετινή νομπελίστρια Ειρήνης Νάβι Πιλάι και στα εντάλματα σύλληψης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου σε βάρος του Βενιαμίν Νετανιάχου και του Γιοάβ Γκάλαντ. «Η κατοχή, ο εποικισμός και ο εκτοπισμός κρίνονται από το ποιος τα διαπράττει ή από το διεθνές δίκαιο;» έγραψε, θέτοντας και το ερώτημα «ποιες δεσμεύσεις ανέλαβαν και ποιος χρηματοδοτεί τη δράση τους». Σε υστερόγραφο του άρθρου, ο Λουκαΐδης ανέφερε ότι, την ώρα που το έγραφε, στην αίθουσα «Πενταδάκτυλος» πραγματοποιούνταν συνάντηση βουλευτών του TFI με μη κοινοβουλευτικά πρόσωπα, ανάμεσά τους ο Νίκος Αναστασιάδης και ο Χάρης Γεωργιάδης. Υποστήριξε ότι αυτό παραβιάζει πρακτική που επιβεβαιώθηκε την προηγούμενη Πέμπτη στη Σύσκεψη Αρχηγών, ότι οι υποδομές της Βουλής δεν διατίθενται για εξωκοινοβουλευτικές δραστηριότητες κομμάτων ή βουλευτών.

Στα κατεχόμενα, η τουρκοκυπριακή «Bugün Kıbrıs» έδωσε έμφαση στη χρονική συγκυρία, σημειώνοντας ότι το μήνυμα για τον «κοινό αντίπαλο» διατυπώθηκε ενώ συνεχίζεται ο διάλογος για το Κυπριακό. Η εφημερίδα διευκρίνισε ότι η αναφορά στην Τουρκία έγινε από τον πρόεδρο του ιδρύματος και όχι από τον Χριστοδουλίδη. Στο Ισραήλ, η Jerusalem Post παρουσίασε τις δύο νέες ομάδες σε Ελλάδα και Κύπρο κυρίως ως απάντηση στις προκλήσεις ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο και στις εντάσεις με την Τουρκία.

Απάντηση ΔΗΣΥ

Ο ΔΗΣΥ απάντησε με ανακοίνωση στο ΑΚΕΛ, χαρακτηρίζοντας την ενίσχυση των σχέσεων με το Ισραήλ στρατηγική επιλογή του κόμματος και δηλώνοντας ότι στηρίζει τη συμμετοχή των βουλευτών του σε πρωτοβουλίες που την υπηρετούν. «Δεν θα απολογηθούμε επειδή επιδιώκουμε μια ισχυρότερη Κύπρο», ανέφερε, κατηγορώντας το ΑΚΕΛ ότι θέλει την Κύπρο απομονωμένη επειδή, όπως υποστήριξε, δεν αντέχει τον δυτικό της προσανατολισμό. Απαντώντας στον χαρακτηρισμό «λόμπι ξένων συμφερόντων», ο ΔΗΣΥ σημείωσε ότι μια χώρα υπό τουρκική κατοχή χρειάζεται ισχυρά διεθνή ερείσματα και παρουσία εκεί όπου λαμβάνονται αποφάσεις που την αφορούν. Απέρριψε επίσης ως «ψευτοδίλημμα» τη θέση ότι η στήριξη στον παλαιστινιακό λαό προϋποθέτει περιορισμό των διεθνών συνεργασιών της Κύπρου, διερωτώμενος αν το ΑΚΕΛ επιδιώκει η Κύπρος να βρεθεί «στην ίδια πλευρά με την Χαμάς, την Χεζμπολάχ, το Ιράν και την Τουρκία». Σε υστερόγραφο, το κόμμα επανήλθε σε ερωτήματα προς το ΑΚΕΛ για χρηματοδοτήσεις, οπλισμό και παρακολουθήσεις «σύμφωνα με τα αρχεία της Σοβιετικής Ένωσης».

Τι προβλέπει ο νόμος για το λόμπινγκ

Το λόμπινγκ στην Κύπρο ρυθμίζεται από τον περί της Διαφάνειας στις Διαδικασίες Λήψης Δημόσιων Αποφάσεων και Συναφών Θεμάτων Νόμο του 2022 (20(Ι)/2022), την εφαρμογή του οποίου εποπτεύει η Ανεξάρτητη Αρχή κατά της Διαφθοράς. Ο νόμος ορίζει ως αξιωματούχο κάθε πρόσωπο που κατέχει αξίωμα δυνάμει του Συντάγματος ή νόμου και έχει αρμοδιότητα να κινεί, να διαμορφώνει ή να καθορίζει την έκβαση διαδικασίας λήψης δημόσιων αποφάσεων. Οι εκπρόσωποι ομάδων ειδικού ενδιαφέροντος υποχρεούνται να εγγραφούν στο Μητρώο Εγγραφής πριν από κάθε σχετική δραστηριότητα και να υποβάλλουν εξαμηνιαίες αναφορές. Οι αξιωματούχοι οφείλουν να συμπληρώνουν έντυπο για κάθε επικοινωνία με εγγεγραμμένο πρόσωπο και να το υποβάλλουν στην Αρχή εντός δύο μηνών. Η παράλειψη αυτή επισύρει φυλάκιση έως έξι μήνες ή πρόστιμο έως €5.000, ενώ η εμπλοκή μη εγγεγραμμένου προσώπου επισύρει φυλάκιση έως ένα έτος ή πρόστιμο έως €10.000. Η Αρχή μπορεί επίσης να επιβάλει διοικητικό πρόστιμο έως €100.000.

Ως εμπλοκή σε διαδικασία λήψης δημόσιων αποφάσεων ορίζεται η επικοινωνία που αποσκοπεί στην προώθηση των οικονομικών ή/και επιχειρηματικών συμφερόντων της ομάδας ειδικού ενδιαφέροντος. Επιπλέον, από το πεδίο εφαρμογής του νόμου εκπίπτουν ρητά τα ζητήματα που αφορούν «στις σχέσεις μεταξύ της Δημοκρατίας και οποιουδήποτε άλλου κράτους ή διεθνούς οργανισμού ή σε θέματα αμυντικής διπλωματίας ή πολιτικής ασφάλειας ή εξωτερικής πολιτικής της Δημοκρατίας». Εξαιρείται επίσης η επικοινωνία στο πλαίσιο συζήτησης στις κοινοβουλευτικές επιτροπές.

Όσον αφορά τα επόμενα βήματα, ο κ. Παντελίδης ανέφερε ότι θα ακολουθήσουν διαδικτυακές συναντήσεις για την κατάρτιση συγκεκριμένου πλάνου δράσης. Ο κ. Ράινστιν είπε ότι τις επόμενες εβδομάδες και μήνες θα συζητηθούν συγκεκριμένα σχέδια για την ενίσχυση της συνεργασίας σε περιφερειακό και ευρωπαϊκό επίπεδο και, στη συνέχεια, για την επέκτασή της σε ολόκληρο το παγκόσμιο δίκτυο του ιδρύματος.