Νέα συνεργασία μεταξύ του Πανεπιστημίου Νεάπολις Πάφος και του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης διερευνά κατά πόσο η συμμετοχή στον παραδοσιακό χορό μπορεί να ενισχύσει μια πιο υγιή σχέση με το σώμα.
Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση του Νεάπολις μια νέα διεπιστημονική έρευνα, η οποία εξετάζει την εικόνα σώματος, την εκτίμηση του σώματος και τις διατροφικές συμπεριφορές ενηλίκων που συμμετέχουν σε ομάδες παραδοσιακού χορού στην Κύπρο, έχει αρχίσει στο Well-being, Eating and Appearance Research Laboratory (W.E.A.R.L.) του Πανεπιστημίου Νεάπολις Πάφος.
Η έρευνα υποστηρίζεται από Υποτροφία EMERGE Third-Places, η οποία απονεμήθηκε στον Καθηγητή Δημήτρη Γουλιμάρη του Τμήματος Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης.
Όπως αναφέρεται υλοποιείται σε συνεργασία με τον Καθηγητή Μάριο Αργυρίδη, Αντιπρύτανη Διασύνδεσης με την Κοινωνία και Ενσωμάτωσης στην Ευρωπαϊκή Συμμαχία Πανεπιστημίων EMERGE, Καθηγητή Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πρόεδρο του Τμήματος Ψυχολογίας και Διευθυντή του Well-being, Eating and Appearance Research Laboratory (W.E.A.R.L.) στο Πανεπιστήμιο Νεάπολις Πάφος.
Η έρευνα, με τίτλο «Η σχέση μεταξύ εικόνας σώματος και εκτίμησης του σώματος σε χορευτές παραδοσιακών χορών, με ιδιαίτερη έμφαση στη συσχέτιση με τις διατροφικές διαταραχές», συνδέει τον χορό, τη συμβουλευτική και την ψυχολογία της υγείας, την πολιτισμική ταυτότητα και την έρευνα με ενεργό συμμετοχή της κοινότητας.
Κατά τη διάρκεια της υποτροφίας, η οποία έχει διάρκεια 28 ημερών, από τις 31 Αυγούστου έως τις 27 Σεπτεμβρίου 2026, οι ερευνητές επιδιώκουν τη συμμετοχή 100 ενηλίκων που λαμβάνουν συστηματικά μέρος σε οργανωμένες δραστηριότητες παραδοσιακού χορού στην Κύπρο για τουλάχιστον έναν χρόνο.
Με τη χρήση διεθνώς αναγνωρισμένων ψυχομετρικών εργαλείων, θα εξεταστούν η εικόνα και η εκτίμηση του σώματος των συμμετεχόντων, καθώς και στάσεις και συμπεριφορές που ενδέχεται να σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης διατροφικών διαταραχών.
«Ο παραδοσιακός χορός δεν αποτελεί απλώς μια μορφή σωματικής δραστηριότητας ή μια πρακτική που κληρονομήσαμε από το παρελθόν. Είναι μια ζωντανή έκφραση ταυτότητας, συμμετοχής και κοινωνικής σύνδεσης», δήλωσε ο Καθηγητής Δημήτρης Γουλιμάρης.
«Μέσα από αυτή την έρευνα επιδιώκουμε να κατανοήσουμε κατά πόσο η συμμετοχή στον παραδοσιακό χορό μπορεί να λειτουργεί προστατευτικά για την εικόνα σώματος, χωρίς να παραβλέπουμε πιέσεις ή δυσκολίες που ενδέχεται να παραμένουν αθέατες μέσα στις χορευτικές κοινότητες».
Ενώ μεγάλο μέρος της μέχρι σήμερα επιστημονικής έρευνας έχει επικεντρωθεί στο μπαλέτο και στον σύγχρονο χορό, όπου τα αυστηρά πρότυπα εμφάνισης είναι περισσότερο εμφανή, πολύ λιγότερα είναι γνωστά για τις εμπειρίες των χορευτών παραδοσιακών χορών. Η νέα έρευνα εξετάζει κατά πόσο ο συλλογικός χαρακτήρας του παραδοσιακού χορού, η σύνδεση με τις πολιτισμικές ρίζες, το αίσθημα του ανήκειν και η αποδοχή διαφορετικών σωματότυπων μπορούν να ενισχύσουν την εκτίμηση του σώματος και την ψυχολογική ευημερία. Παράλληλα, θα μελετηθούν οι εμπειρίες τόσο των γυναικών όσο και των ανδρών, αμφισβητώντας την εσφαλμένη αντίληψη ότι οι ανησυχίες γύρω από την εικόνα σώματος και τις διατροφικές διαταραχές αφορούν αποκλειστικά τις γυναίκες. Η εστίαση σε ενήλικες χορευτές καλύπτει ένα ακόμη σημαντικό ερευνητικό κενό, αναγνωρίζοντας ότι η σχέση με το σώμα επηρεάζεται από την ηλικία, την εγκυμοσύνη, τις μεταβολικές αλλαγές, τις κοινωνικές προσδοκίες και τη συνεχή οπτική έκθεση. Για το Πανεπιστήμιο Νεάπολις Πάφος, η συγκεκριμένη πρωτοβουλία αντικατοπτρίζει τη στρατηγική σημασία που αποδίδει το Πανεπιστήμιο στη συμμετοχή του στην Ευρωπαϊκή Συμμαχία Πανεπιστημίων EMERGE και στη σύνδεση της ακαδημαϊκής γνώσης με την κοινωνία. «Η συνεργασία αυτή εκφράζει στην πράξη τη φιλοσοφία του EMERGE: πανεπιστήμια που συνεργάζονται πέρα από επιστημονικά και γεωγραφικά σύνορα, μαζί με τις τοπικές κοινωνίες, για την αντιμετώπιση πραγματικών ανθρώπινων και κοινωνικών προκλήσεων», δήλωσε ο Καθηγητής Μάριος Αργυρίδης. «Συνδέοντας την ψυχολογική έρευνα με τον παραδοσιακό χορό, τοποθετούμε την ευημερία, τη συμπερίληψη και την πολιτισμική ταυτότητα στο επίκεντρο της δημιουργίας γνώσης. Εξίσου σημαντικό είναι ότι η γνώση που θα παραχθεί θα επιστρέψει στους ανθρώπους και στους οργανισμούς που συνέβαλαν στη δημιουργία της». Η έρευνα συνδέεται άμεσα με τις αξίες του EMERGE: τη συμπερίληψη, την αλληλεγγύη, τη βιωσιμότητα, την ανθεκτικότητα, την ευημερία και τον σεβασμό στην πολιτισμική πολυμορφία. Η καινοτόμος προσέγγισή της αντιμετωπίζει τον παραδοσιακό χορό ως ένα δυναμικό κοινωνικό και ψυχολογικό περιβάλλον, μέσα στο οποίο μπορούν να μελετηθούν σύγχρονα ζητήματα εμφάνισης, υγείας και συμμετοχής. Η ενεργός διασύνδεση με την κοινότητα θα βρίσκεται στον πυρήνα της έρευνας. Θα επιδιωχθεί η συμμετοχή πολιτιστικών συλλόγων, ομάδων παραδοσιακού χορού, τοπικών αρχών, χοροδιδασκάλων και της Κυπριακής Ομοσπονδίας Λαογραφικών Ομίλων. Οι χοροδιδάσκαλοι και οι κοινοτικοί οργανισμοί θα λειτουργήσουν ως σημαντικοί σύνδεσμοι μεταξύ της ερευνητικής ομάδας και των συμμετεχόντων, συμβάλλοντας ώστε η μελέτη να ανταποκρίνεται στις πραγματικές εμπειρίες και ανάγκες των χορευτών. Οι κοινότητες που θα συμμετάσχουν δεν θα αποτελέσουν απλώς πηγή συλλογής δεδομένων. Τα αποτελέσματα θα επιστραφούν σε αυτές μέσα από παρουσιάσεις και προσβάσιμο ενημερωτικό υλικό, ώστε οι ομάδες και οι δάσκαλοι παραδοσιακού χορού να μπορούν να αξιοποιήσουν τη νέα γνώση στην πράξη. Σε βάθος χρόνου, η έρευνα μπορεί να υποστηρίξει την ανάπτυξη κατευθυντήριων γραμμών και εκπαιδευτικού υλικού για χοροδιδασκάλους, καλλιτεχνικούς υπευθύνους και πολιτιστικούς οργανισμούς. Το υλικό αυτό θα μπορούσε να βοηθήσει τις κοινότητες να αναγνωρίζουν έγκαιρα πιθανά προειδοποιητικά σημάδια, να προάγουν τη θετική εικόνα σώματος, να περιορίζουν το στίγμα γύρω από τις διατροφικές διαταραχές και να δημιουργούν ασφαλέστερα και περισσότερο συμπεριληπτικά περιβάλλοντα. Επιπρόσθετα η έρευνα αναδεικνύει επίσης τη συμβολή του παραδοσιακού χορού στην πολιτισμική βιωσιμότητα. Μια παράδοση που φροντίζει τους ανθρώπους οι οποίοι τη διατηρούν ζωντανή έχει περισσότερες πιθανότητες να παραμείνει δυναμική και ουσιαστική. Συνδέοντας την πολιτισμική συμμετοχή με την ψυχική και σωματική ευημερία, η συνεργασία προσεγγίζει τον παραδοσιακό χορό όχι ως ένα «απολιθωμένο έθιμο», αλλά ως έναν ζωντανό χώρο κίνησης, σύνδεσης, έκφρασης και φροντίδας. Η έρευνα θα ολοκληρωθεί με επιστημονική έκθεση, πρακτικές εισηγήσεις και σύντομη παρουσίαση προς τους συμμετέχοντες οργανισμούς. Αναμένεται επίσης να θέσει τις βάσεις για περαιτέρω συνεργασία μεταξύ του Πανεπιστημίου Νεάπολις Πάφος και του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, για συγκριτικές μελέτες σε άλλες μεσογειακές κοινότητες και για την ανάπτυξη εξειδικευμένων προληπτικών παρεμβάσεων για χορευτές. Σημειώνεται πως το EMERGE – Empowering the Margins of Europe through Regional and Global Engagement – είναι μια Ευρωπαϊκή Συμμαχία Πανεπιστημίων που ενώνει εννέα πανεπιστήμια από οκτώ χώρες. Μέσα από την εκπαίδευση, την έρευνα, την κινητικότητα και τη διασύνδεση με την κοινωνία, η Συμμαχία επιδιώκει την ενδυνάμωση των γεωγραφικών και κοινωνικών περιφερειών της Ευρώπης και τη δημιουργία συμπεριληπτικών, προσβάσιμων και βιώσιμων οικοσυστημάτων συν-δημιουργίας γνώσης.
