Ευρεία η στήριξη από τα κράτη μέλη στο υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης, δήλωσε η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, Κάγια Κάλλας, μιλώντας στη συνέντευξη Τύπου μετά το άτυπο Gymnich στο Γουίκλοου, παραδέχτηκε ωστόσο ότι αυτό πρέπει να εφαρμοστεί καλύτερα.
Η Κάλλας ανέφερε ότι οι υπουργοί συζήτησαν κατά πόσον ο μηχανισμός εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ ανταποκρίνεται στις σημερινές προκλήσεις, αν είναι πολύ αργός, και κατά πόσο οι δομές και οι μέθοδοι εργασίας εμποδίζουν την Ένωση να ασκήσει την επιρροή που θα έπρεπε. Σημείωσε ότι η Ευρώπη διαθέτει ισχυρά εργαλεία, εμπόριο, αναπτυξιακή βοήθεια, θεωρήσεις, διεύρυνση, ενέργεια, κυρώσεις, τα οποία, όπως είπε, δεν χρησιμοποιούνται πάντα με συνεκτικό τρόπο.
Απαντώντας σε σχετικά ερωτήματα μετά και από δημοσίευμα στους FT που φέρνει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή κοντά στο να «απορροφήσει» αρμοδιότητες της ΕΥΕΔ, μετά από προτάσεις Γαλλίας-Γερμανίας, η Κάλλας υπογράμμισε ότι οι δύο πλευρές της εξίσωσης δεν μπορούν να διαχωριστούν. Όπως είπε, αν οι υπηρεσίες εξωτερικής δράσης συγκεντρωθούν στην Επιτροπή, τότε ο ρόλος της ίδιας ως Ύπατης Εκπροσώπου/Αντιπροέδρου πρέπει να εφαρμοστεί πλήρως ως ο συνδετικός κρίκος μεταξύ κρατών μελών και Επιτροπής.
«Δεν υπήρξε στήριξη για τη συγκέντρωση όλων στην Επιτροπή χωρίς αυτός ο ρόλος να εφαρμοστεί ουσιαστικά στην πράξη», ανέφερε, σημειώνοντας ότι η πλειοψηφία, αλλά όχι το σύνολο, των κρατών μελών τάχθηκε υπέρ του σημερινού θεσμικού πλαισίου.
Η Κάλλας εξήγησε περαιτέρω ότι, παρότι οι Συνθήκες προβλέπουν θεωρητικά τον συντονιστικό της ρόλο πάνω στους Επιτρόπους που χειρίζονται εργαλεία εξωτερικής δράσης, στην πράξη «αν υπάρχει κάποιος πάνω μου που αποφασίζει, τότε δεν λειτουργεί έτσι». Πρόσθεσε ότι, κατά τα λεγόμενα αρκετών κρατών μελών, ιδίως μικρών, μια πλήρης μεταφορά αρμοδιοτήτων στην Κομισιόν θα σήμαινε απώλεια ελέγχου επί της εξωτερικής πολιτικής, καθώς το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων παρέχει μηνιαίο βήμα συντονισμού των πολιτικών, κάτι που δεν αναπαράγεται πάντα στις επιμέρους πολιτικές της Κομισιόν.
Σχετικά με τη λειτουργική αποτελεσματικότητα, η Κάλλας ανέφερε ότι πρέπει να αξιοποιηθούν πιο σοβαρά εργαλεία των Συνθηκών όπως η εποικοδομητική αποχή, ώστε ένα κράτος μέλος που διαφωνεί να μην μπλοκάρει τη λήψη απόφασης από τα υπόλοιπα. Ανέφερε επίσης ότι η νέα Γενική Γραμματέας της ΕΥΕΔ έχει ήδη ξεκινήσει περιοδεία στις πρωτεύουσες για να προωθήσει τη συζήτηση.
Η Κάλλας ανέφερε ότι στη συζήτηση για την Ουκρανία συμμετείχαν, εκτός από τους ΥΠΕΞ της ΕΕ, εκπρόσωποι Ουκρανίας, Καναδά, Ισλανδίας, Νορβηγίας, Ηνωμένου Βασιλείου και Ελβετίας. «Η Μόσχα δεν έχει αλλάξει τους στόχους του πολέμου της», υπογράμμισε, προσθέτοντας ότι πρόσφατα ρωσικά πλήγματα στο Κίεβο σκότωσαν δεκάδες ανθρώπους. «Αυτό καθιστά απόλυτα σαφές ότι η Μόσχα δεν επιθυμεί ειρήνη», τόνισε.
Σχετικά με το δάνειο στήριξης προς την Ουκρανία, η Κάλλας δήλωσε: «Έχουμε εκταμιεύσει την πρώτη δόση των 8,47 δισ. ευρώ. Έχουν εγκριθεί άλλα 6,1 δισ. ευρώ, μεταξύ άλλων για αεράμυνα, αλλά αυτό δεν είναι αρκετό». Ζήτησε συμπληρωματική διμερή στήριξη από τα κράτη μέλη. «Χαρήκαμε που ακούσαμε σήμερα ανακοινώσεις κρατών μελών για την παροχή αεράμυνας, κάτι που ζητούσαμε εδώ και καιρό,» πρόσθεσε, παραπέμποντας στα ίδια τα κράτη μέλη για λεπτομέρειες.
Στο ερώτημα δημοσιογράφου από πού θα προέλθουν τα απαραίτητα κονδύλια για τον χειμώνα, η Κάλλας απάντησε ότι «η ιδανική απάντηση στο ερώτημα για το πού πρέπει να προέλθουν τα χρήματα είναι ότι πρέπει να προέλθουν από τη Ρωσία, διότι αυτή προκαλεί αυτή τη ζημιά», σημειώνοντας ότι κάποια κράτη μέλη επανέφεραν στη συζήτηση το ζήτημα της αξιοποίησης των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.
Σχετικά με τις κυρώσεις, η Κάλλας δήλωσε: «Έχουμε το μεγαλύτερο μέχρι σήμερα πακέτο καταχωρίσεων, έως 1.600, υπό προετοιμασία, με στόχο το στρατιωτικο-βιομηχανικό συγκρότημα της Ρωσίας», ενόψει του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων τον Οκτώβριο. Πρόσθεσε ότι τουλάχιστον ένα κράτος μέλος έφερε σήμερα στο τραπέζι πρόσθετες προτάσεις καταχωρίσεων. Παράλληλα, τόνισε την ανάγκη αυστηρότερης επιβολής κατά της καταστρατήγησης των κυρώσεων: «Η Ουκρανία έχει εντοπίσει πάνω από 5.500 δυτικά και ασιατικά εξαρτήματα σε ρωσικά όπλα. Έπειτα από τέσσερα χρόνια πολέμου, αυτό είναι ασυγχώρητο· αυτά τα εξαρτήματα δεν θα έπρεπε να βρίσκονται εκεί».
Ερωτηθείσα ειδικά για ρωσικές εταιρείες που εξακολουθούν να δραστηριοποιούνται στην Ευρώπη, με αναφορά δημοσιογράφου στη Rosneft και σε εγκαταστάσεις της στη Σουηδία και στην Ιρλανδία, η Κάλλας απάντησε ότι κάποια κράτη μέλη επεσήμαναν πως υπάρχουν περαιτέρω περιθώρια δράσης πέραν των καταχωρίσεων, αλλά ότι εν τέλει όλα εξαρτώνται από το κατά πόσο υπάρχει συναίνεση του συνόλου των κρατών μελών.
Σχετικά με την υπόλοιπη ατζέντα του Gymnich, η Κάλλας προειδοποίησε ότι τα ρωσικά πλήγματα κατά πλοίων μεταφοράς σιτηρών θα μπορούσαν να προκαλέσουν νέο παγκόσμιο σοκ επισιτιστικής ασφάλειας. «Η Ρωσία πρέπει να πληρώσει για την καταστροφή που έχει προκαλέσει στη Μαύρη Θάλασσα», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η ΕΕ στηρίζει εναλλακτικές χερσαίες οδούς διαμετακόμισης για τις ουκρανικές εξαγωγές σιτηρών, καθώς και τη δημιουργία αποθηκευτικής υποδομής εντός Ουκρανίας. Εξέφρασε στήριξη σε πρωτοβουλίες για μορατόριουμ επιθέσεων στη Μαύρη Θάλασσα, σημειώνοντας ότι «δεν υπάρχει υποκατάστατο για τους όγκους που μπορούν να μεταφερθούν διά θαλάσσης». Παράλληλα, ευχαρίστησε τα κράτη μέλη που έχουν ήδη δεσμευτεί για στήριξη μέσω του Ταμείου Ενεργειακής Στήριξης της Ουκρανίας, καθώς η ΕΕ εργάζεται για την αναπλήρωση αποθεμάτων ανταλλακτικών και γεννητριών. «Για τέταρτη συνεχή χρονιά, η Ρωσία επιχείρησε να παγώσει τους Ουκρανούς σε υποταγή, αλλά απέτυχε», δήλωσε.
Η Κάλλας ανέφερε ότι υπήρξε ευρεία στήριξη για την επιβολή απαγόρευσης θεώρησης εισόδου σε πρώην Ρώσους μαχητές, καθώς και για αυστηρότερους περιορισμούς θεωρήσεων σε Ρώσους τουρίστες γενικότερα. Ερωτηθείσα για πληροφορίες ότι ένας εκ των υπόπτων για την επίθεση με drone στη Λειψία είχε εισέλθει στην ΕΕ με ιταλική τουριστική θεώρηση, απάντησε: «Αν αληθεύει, δείχνει πολύ καθαρά ότι οι θεωρήσεις αποτελούν εργαλείο για όσους σκοπεύουν να βλάψουν την Ευρωπαϊκή Ένωση, προκειμένου να εισέλθουν σε αυτήν». Πρόσθεσε: «Δεν είναι σωστό η χώρα να βομβαρδίζει την Ουκρανία, σκοτώνοντας αμάχους τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, όσο ποτέ άλλοτε σε αυτόν τον πόλεμο, και ταυτόχρονα Ρώσοι να εισέρχονται και να απολαμβάνουν τη φιλοξενία ευρωπαϊκών χωρών. Δεν πρέπει να λειτουργεί έτσι». Η Ιρλανδή υπουργός Εξωτερικών, Έλεν Μακέντι, από την πλευρά της, σημείωσε ότι η Ιρλανδία, μολονότι εκτός Σένγκεν, θα στηρίξει κάθε σχετική κίνηση των κρατών μελών.
Η Κάλλας χαρακτήρισε την επίθεση στη Λειψία ως «φέρουσα τα χαρακτηριστικά κρατικά υποστηριζόμενης τρομοκρατίας» και όχι μεμονωμένο περιστατικό, εντάσσοντάς την σε ένα ευρύτερο πλαίσιο συστηματικών ενεργειών σαμποτάζ, κυβερνοεπιθέσεων και κατασκοπείας από το 2022. Επιβεβαίωσε την αλληλεγγύη προς τη Γερμανία, σημείωσε ότι η ΕΕ έχει κλητεύσει τον Ρώσο εκπρόσωπο στην Ένωση και προχωρά σε πρόσθετες κυρώσεις, καταλήγοντας ότι «οι απόπειρες εκφοβισμού της Ευρώπης θα αποτύχουν».
Η Κάλλας αναφέρθηκε στη συνεχιζόμενη μάχη για τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, τονίζοντας ότι η ελεύθερη ναυσιπλοΐα θα αποτελέσει προτεραιότητα της ΕΕ στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. Η Υεμένη, όπως τόνισε, βρίσκεται πιο κοντά σε νέο πόλεμο απ' ό,τι οποτεδήποτε από την ανακωχή του 2022, με τους Χούθι να απειλούν βασική διαδρομή πετρελαϊκών μεταφορών στην Ερυθρά Θάλασσα και στο στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ, υπογραμμίζοντας τη συμβολή των επιχειρήσεων Aspides και Atalanta στην προστασία της ναυσιπλοΐας στην περιοχή.
Για τη Γάζα και τη Δυτική Όχθη, έκανε λόγο για απότομη επιδείνωση της κατάστασης: «Η βία των εποίκων κατά Παλαιστινίων συνεχίζει να αυξάνεται και πολύ συχνά μένει ατιμώρητη», δήλωσε, προειδοποιώντας ότι «οι οικισμοί στην περιοχή Ε1 θα υπονομεύσουν περαιτέρω την προοπτική της λύσης των δύο κρατών, ανοίγοντας σφήνα μέσα στη Δυτική Όχθη». «Η ΕΕ θα συνεχίσει να στηρίζει το σχέδιο ειρήνης για τη Γάζα και τη λύση των δύο κρατών», τόνισε, θέμα που θα βρεθεί στο επίκεντρο της διπλωματικής της δραστηριότητας στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, ενώ ανέφερε ακόμη ότι εξετάζονται τρόποι στήριξης παλαιστινιακών εκλογών.
Τέλος, η Κάλλας επιβεβαίωσε ότι τα κράτη μέλη επιθυμούν τη σύσταση νέας αποστολής στον Λίβανο τον Οκτώβριο, με στόχο την ενίσχυση του λιβανικού κράτους, των ενόπλων δυνάμεων και των θεσμών ασφαλείας της χώρας.
Πηγή: ΚΥΠΕ
