Στους πρόποδες των καταπράσινων λόφων της επαρχίας Πάφου, εκεί όπου ο ποταμός Έζουσα χαράζει τη δική του διαδρομή μέσα από την κυπριακή ύπαιθρο, η Κανναβιού συνεχίζει να στέκεται αγέρωχη απέναντι στις προκλήσεις της εποχής. Ένα χωριό που κουβαλά ιστορία αιώνων, περιτριγυρισμένο από αμπέλια, ελαιώνες, πλατάνια και βελανιδιές, διατηρεί μέχρι σήμερα τον παραδοσιακό του χαρακτήρα και την ιδιαίτερη σχέση του ανθρώπου με τη φύση.
Η Κανναβιού είναι ένας τόπος όπου το νερό, η γη και οι άνθρωποι συνυπάρχουν αρμονικά, δημιουργώντας ένα περιβάλλον που εξακολουθεί να προσφέρει ποιότητα ζωής, ηρεμία και προοπτικές ανάπτυξης. Ο πρόεδρος του Κοινοτικού Συμβουλίου Κανναβιού, Αβραάμ Αβραάμ, ηλικίας 50 ετών και ήδη στην τρίτη του θητεία, μιλώντας για τη σημερινή εικόνα της κοινότητας, ανέφερε στον «Π» πως ο πληθυσμός ανέρχεται περίπου στους 160 με 170 κατοίκους. «Οι περισσότεροι ασχολούνται με τη γεωργία και με εποχιακές εργασίες», ανέφερε, εξηγώντας ότι παρά τις αλλαγές των τελευταίων δεκαετιών, η γη εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική πηγή εισοδήματος για αρκετές οικογένειες.
Το φράγμα
Ξεχωριστή θέση στην καθημερινότητα των κατοίκων κατέχει το φράγμα Κανναβιού, ένα από τα σημαντικότερα αναπτυξιακά έργα της περιοχής. Το φράγμα, χωρητικότητας 18 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων νερού, κατασκευάστηκε το 2006 και αξιοποιεί τα νερά του ποταμού Έζουσα, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην κάλυψη των αρδευτικών αναγκών των ανατολικών περιοχών της επαρχίας Πάφου.
Ωστόσο, η σημασία του δεν περιορίζεται μόνο στην υδροδότηση και τη γεωργική ανάπτυξη. Η τεχνητή λίμνη που δημιουργείται, σε συνδυασμό με το μοναδικό φυσικό τοπίο της περιοχής, έχει μετατρέψει την Κανναβιού σε σημείο αναφοράς για επισκέπτες, φυσιολάτρες και φωτογράφους που αναζητούν αυθεντικές εικόνες της κυπριακής φύσης, αναφέρει ο κ. Αβραάμ.
Οι αντανακλάσεις των νερών ανάμεσα στους καταπράσινους λόφους, τα αποδημητικά πουλιά που κατά περιόδους βρίσκουν καταφύγιο στην περιοχή και η απόλυτη ηρεμία του τοπίου δημιουργούν ένα σκηνικό μοναδικής ομορφιάς. Ο κ. Αβραάμ θεωρεί πως το φράγμα συνέβαλε ουσιαστικά στη διατήρηση του πληθυσμού στην κοινότητα. «Ένας από τους λόγους που αρκετοί παρέμειναν στην Κανναβιού είναι αυτός. Λόγω του ότι υπάρχει νερό, υπάρχει και ζωή», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Μια φράση που συνοψίζει τη διαχρονική σχέση των αγροτικών κοινοτήτων με το νερό, τον πολυτιμότερο φυσικό πόρο για την επιβίωση και την ανάπτυξή τους.
Ο αγώνας για αναζωογόνηση
Παρά τη φυσική ομορφιά και την ποιότητα ζωής που προσφέρει η κοινότητα, η δημογραφική πρόκληση παραμένει έντονη. Σύμφωνα με τον κοινοτάρχη, ο μέσος όρος ηλικίας των κατοίκων κυμαίνεται μεταξύ 50 και 55 ετών, ενώ οι μεγαλύτερες ηλικίες αποτελούν πλέον μικρότερο ποσοστό του πληθυσμού. Παράλληλα, στην κοινότητα ζουν δέκα μαθητές μαζί με τις οικογένειές τους, οι οποίοι φοιτούν στα σχολεία του Πολεμίου.
Ο κ. Αβραάμ εκφράζει ανησυχία για το μέλλον των κοινοτήτων της υπαίθρου και θεωρεί πως η πολιτεία οφείλει να αναλάβει πρωτοβουλίες που θα επιτρέψουν στους νέους να επιστρέψουν στα χωριά τους. «Υπάρχουν πολλοί που θέλουν να επιστρέψουν στον τόπο τους, όμως δεν έχουν πού να μείνουν. Χρειάζονται κατοικίες και διαμερίσματα με χαμηλό ενοίκιο ώστε να μπορέσουν να επιστρέψουν οι οικογένειες στα χωριά τους», σημείωσε. Όπως εξηγεί, το στεγαστικό ζήτημα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που εμποδίζουν την επιστροφή νέων ζευγαριών στην ύπαιθρο, παρά την επιθυμία τους να εγκαταλείψουν τα αστικά κέντρα.
Ασχολίες των κατοίκων
Η Κανναβιού γνώρισε μεγάλες αλλαγές τις τελευταίες δεκαετίες. Όπως θυμάται ο κοινοτάρχης, παλαιότερα σχεδόν το 90% των κατοίκων ασχολούνταν με τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Οι αγροτικές δραστηριότητες αποτελούσαν τον βασικό πυλώνα της τοπικής οικονομίας και καθόριζαν τον τρόπο ζωής των κατοίκων. Σήμερα η εικόνα είναι διαφορετική. Περίπου το 20% έως 30% του πληθυσμού μεταβαίνει καθημερινά στην Πάφο για εργασία σε ξενοδοχεία, εστιατόρια, καφετέριες και υπεραγορές. Η οικονομική πραγματικότητα έχει διαφοροποιήσει τις επαγγελματικές επιλογές των κατοίκων, χωρίς ωστόσο να αποκόψει την κοινότητα από τις αγροτικές της ρίζες.
Με σεβασμό στην παράδοση
Στην κοινότητα λειτουργεί εργοστάσιο, πριστήριο ξυλείας, όπου οι κορμοί δέντρων επεξεργάζονται για χρήση σε διατηρητέες οικοδομές, φυτώρια και γεωργικές εγκαταστάσεις.
Πρόκειται για μια δραστηριότητα που συνδέεται άμεσα με την τοπική οικονομία και την αξιοποίηση των φυσικών πόρων της περιοχής. Την ίδια ώρα, η Κανναβιού συνεχίζει να επενδύει στον αγροτουρισμό και στην ανάδειξη των φυσικών της πλεονεκτημάτων. Η κοινότητα διαθέτει καφενείο και εστιατόρια, ενώ ο κοινοτάρχης προωθεί τη δημιουργία ενός νέου καφεστιατορίου στο κοινοτικό πάρκο, επιδιώκοντας να ενισχύσει περαιτέρω την επισκεψιμότητα και να δημιουργήσει νέες ευκαιρίες ανάπτυξης.
Χάρη στη γεωγραφική της θέση, η Κανναβιού αποτελεί σημαντικό πέρασμα για χιλιάδες επισκέπτες που κατευθύνονται προς τη Μονή Κύκκου, τη Μονή Παναγίας Χρυσορρογιάτισσας, την Παναγιά και άλλα θρησκευτικά και πολιτιστικά μνημεία της περιοχής. Η παρουσία αυτών των επισκεπτών προσφέρει σημαντικές προοπτικές για την τοπική οικονομία, ενισχύοντας την ανάγκη για περαιτέρω αναβάθμιση των υπηρεσιών και των υποδομών.
Παράλληλα, το χωριό διαθέτει σημαντικά αξιοθέατα, όπως τον ναό του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου, το ξωκλήσι της Παναγίας της Χρυσελεούσας με την πανοραμική θέα, τον εκδρομικό χώρο δίπλα στο ποτάμι και το βραβευμένο οινοποιείο της περιοχής, το οποίο προβάλλει διεθνώς τις κυπριακές γηγενείς ποικιλίες κρασιού.
«Να μην σβήσουν τα χωριά μας»
Κλείνοντας τη συζήτηση, ο πρόεδρος του Κοινοτικού Συμβουλίου απηύθυνε ισχυρό μήνυμα προς την πολιτεία για την ανάγκη λήψης ουσιαστικών μέτρων κατά της αστυφιλίας. Όπως τόνισε, η επιστροφή των νέων στην ύπαιθρο δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς στοχευμένες πολιτικές και ουσιαστικά κίνητρα. «Η κυβέρνηση πρέπει να εξετάσει πώς θα καταπολεμήσει την αστυφιλία και πώς θα επιστρέψει ο κόσμος πίσω στα χωριά. Μόνο με κίνητρα ο κόσμος θα επιστρέψει ώστε να μην σβήσουν τα χωριά μας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Σε μια εποχή όπου πολλές κοινότητες βλέπουν τον πληθυσμό τους να μειώνεται χρόνο με τον χρόνο, η Κανναβιού συνεχίζει να δίνει τη δική της μάχη για επιβίωση και ανάπτυξη. Με οδηγό το νερό της Έζουσας, τη φυσική της ομορφιά, την ιστορία της και την αγάπη των κατοίκων για τον τόπο τους, παραμένει ένα ζωντανό παράδειγμα του τι μπορεί να προσφέρει η κυπριακή ύπαιθρος όταν υπάρχουν όραμα, επιμονή και ελπίδα για το μέλλον.
