Το πρόσφατο δυστύχημα στο Κάβο Γκρέκο ανέδειξε σημαντικά κενά στο θεσμικό πλαίσιο που διέπει τη ναυσιπλοΐα και την έκδοση απαγορευτικών απόπλου, εξήγησε ο καθηγητής νομικής και ειδικός στο θαλάσσιο δίκαιο, Δρ Αντώνης Στυλιανού, μιλώντας στο ραδιόφωνο του Πολίτη 107.6 και 97.6 και στην εκπομπή «Πρωινή Επιθεώρηση».
Όπως ανέφερε, η έννοια του απαγορευτικού απόπλου υπάρχει στο κυπριακό δίκαιο, ωστόσο η υφιστάμενη νομοθεσία αφορά κυρίως την εμπορική ναυτιλία και όχι τα μικρότερα σκάφη.
«Δεν υπάρχει σύστημα όπως στην Ελλάδα»
Ο Δρ Στυλιανού εξήγησε ότι στην Κύπρο δεν εφαρμόζεται σύστημα απαγορευτικού απόπλου αντίστοιχο με αυτό της Ελλάδας.
«Δεν υπάρχει με τη μορφή που ισχύει στην Ελλάδα, όπου με βάση τα μποφόρ, τις ριπές ανέμου ή τον κυματισμό εκδίδεται απαγορευτικό απόπλου», ανέφερε.
Πρόσθεσε ωστόσο ότι η έννοια του απαγορευτικού απόπλου δεν είναι άγνωστη στο κυπριακό δίκαιο.
«Υπάρχει σχετική νομοθεσία που αφορά το Υφυπουργείο Ναυτιλίας και την Αρχή Λιμένων Κύπρου. Το πρόβλημα είναι ότι το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο καλύπτει κυρίως την εμπορική ναυτιλία και όχι τα μικρότερα σκάφη», είπε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι υφιστάμενες πρόνοιες αφορούν κυρίως πλοία άνω των 300 τόνων ή άνω των 45 μέτρων μήκους.
«Αυτό είναι ένα πολύ σοβαρό κενό»
Αναφερόμενος στα μικρότερα σκάφη, ο Δρ Στυλιανού υποστήριξε ότι παραμένουν ουσιαστικά εκτός του συγκεκριμένου πλαισίου.
«Ακριβώς. Και αυτό είναι ένα πολύ σοβαρό κενό», δήλωσε.
Όπως είπε, έχει μελετήσει πρόσφατα τη σχετική νομοθεσία και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η διαδικασία είναι εξαιρετικά σύνθετη.
«Μόνο για την έκδοση και εφαρμογή απαγορευτικού απόπλου εμπλέκονται τέσσερα υπουργεία, έξι υπηρεσίες και αρκετές ακόμη επιτροπές και φορείς», ανέφερε.
Τέσσερα υπουργεία και έξι υπηρεσίες
Σύμφωνα με τον κ. Στυλιανού, στο υφιστάμενο σύστημα εμπλέκονται το Υφυπουργείο Ναυτιλίας, το Υπουργείο Μεταφορών, το Υπουργείο Δικαιοσύνης και το Υπουργείο Εσωτερικών.
Παράλληλα, όπως είπε, εμπλέκονται η Αρχή Λιμένων Κύπρου, το Τμήμα Αλιείας, το Τμήμα Μετεωρολογίας, η Λιμενική και Ναυτική Αστυνομία, το Τμήμα Περιβάλλοντος και άλλες συναφείς υπηρεσίες.
Αναφέρθηκε επίσης στις επιτροπές παραλιών, στις επαρχιακές διοικήσεις και στους δήμους.
«Ένας τεράστιος κατακερματισμός»
Κληθείς να σχολιάσει την πολυδιάσπαση αρμοδιοτήτων, ο Δρ Στυλιανού ήταν κατηγορηματικός.
«Ακριβώς. Και αυτό είναι το πρόβλημα σε πάρα πολλά ζητήματα στην Κύπρο», είπε.
Όπως υποστήριξε, το δυστύχημα στο Κάβο Γκρέκο επανέφερε στην επιφάνεια αδυναμίες που εδώ και χρόνια είναι γνωστές.
«Το δυστύχημα στο Κάβο Γκρέκο ανέδειξε για άλλη μια φορά αυτά τα κενά. Δεν πρέπει να περιμένουμε τραγωδίες για να ανακαλύπτουμε ελλείψεις που ήδη γνωρίζουμε», ανέφερε.
Πρόσθεσε ότι «υπάρχουν οι γνώσεις, οι τεχνοκράτες και η εμπειρογνωμοσύνη» και πως αυτό που απαιτείται είναι «πολιτική βούληση και καλύτερος συντονισμός».
Πρόταση για σύστημα τεσσάρων επιπέδων προειδοποίησης
Ο Δρ Στυλιανού δήλωσε ότι υπάρχουν τρόποι βελτίωσης του υφιστάμενου συστήματος.
«Έχω εισηγηθεί και στο παρελθόν τη δημιουργία ενός συστήματος τεσσάρων επιπέδων προειδοποιήσεων σε σχέση με τους απόπλους», ανέφερε.
Όπως είπε, σε κάποιο βαθμό η πρόταση αυτή είχε εφαρμοστεί κατά τη διάρκεια της θητείας του στην Αρχή Λιμένων, χωρίς όμως να επιλυθούν όλα τα ζητήματα.
«Υπάρχουν πολλά ζητήματα που παραμένουν ανοιχτά, ειδικά για σκάφη που βρίσκονται εκτός λιμενικών περιοχών», σημείωσε.
Η περίπτωση του EDRO III
Ως παράδειγμα ανέφερε το ναυάγιο EDRO III στη Χλώρακα.
«Το ναυάγιο EDRO III στη Χλώρακα βρίσκεται εκτός λιμενικής περιοχής. Βλέπουμε συχνά ανθρώπους να πηγαίνουν εκεί, να ανεβαίνουν πάνω στο ναυάγιο ή να κάνουν καταδύσεις», δήλωσε.
Κατά τον ίδιο, σε τέτοιες περιπτώσεις προκύπτουν ερωτήματα για το ποιος έχει την ευθύνη και πώς εφαρμόζονται οι κανόνες ασφαλείας.
«Υπάρχει προσωπική ευθύνη των κυβερνητών»
Ο Δρ Στυλιανού υπογράμμισε ότι πέρα από το θεσμικό πλαίσιο υπάρχει και η προσωπική ευθύνη όσων χειρίζονται σκάφη.
«Φυσικά υπάρχει», απάντησε όταν ρωτήθηκε σχετικά.
«Δεν είναι δυνατόν να υπάρχει ένας αστυνομικός πάνω από κάθε πολίτη ή κάθε κυβερνήτη σκάφους», ανέφερε.
Όπως είπε, «υπάρχει προσωπική ευθύνη του κυβερνήτη, όπως υπάρχουν και ποινικές ευθύνες όταν τίθεται σε κίνδυνο η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας ή η ασφάλεια των λουομένων».
Καταλήγοντας, επανέλαβε ότι πέρα από την ατομική ευθύνη απαιτείται και «ένα αποτελεσματικό θεσμικό πλαίσιο».
Ακούστε ολόκληρη την παρέμβαση στο Soundcloud του Πολίτη και στην εκπομπή «Πρωινή Επιθεώρηση»:
