Η αποστολή CY-Alert με αφορμή τη χθεσινή κίτρινη μετεωρολογική προειδοποίηση έφερε ξανά το νέο σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης στα κινητά των πολιτών, αυτή τη φορά όμως χωρίς τον χαρακτηριστικό ήχο «σειρήνας» που είχε συνοδεύσει προηγούμενες ενεργοποιήσεις του.
Η διαφορά δεν οφειλόταν σε τεχνικό πρόβλημα. Όπως εξήγησε στον «Π» ο εκπρόσωπος Τύπου της Πολιτικής Άμυνας, Παναγιώτης Λιασίδης, το μήνυμα δεν αφορούσε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, αλλά ήταν προληπτικού χαρακτήρα και εντασσόταν στην κατηγορία «Μήνυμα Δημόσιας Ασφάλειας».
«Η Πολιτική Άμυνα μίλησε με το Τμήμα Μετεωρολογίας και κρίθηκε αναγκαίο, λόγω της κατάστασης, να σταλεί το μήνυμα. Δεν ήταν όμως μήνυμα έκτακτης ανάγκης. Ήταν ένα προληπτικό μήνυμα, το οποίο παρέπεμπε μέσω συνδέσμου και στην πρόβλεψη της Μετεωρολογίας», ανέφερε.
Όπως εξήγησε, διαφορετικό είναι το επίπεδο της έκτακτης ανάγκης, που συνοδεύεται από τον έντονο προειδοποιητικό ήχο, και διαφορετικό ένα μήνυμα δημόσιας ασφάλειας, το οποίο εμφανίζεται στη συσκευή με δόνηση.
Το σύστημα διαθέτει πέντε κατηγορίες ειδοποίησης:
1.Έκτακτη Εθνική Ειδοποίηση
2. Ακραίος Κίνδυνος
3. Σοβαρός Κίνδυνος
4. Μήνυμα Δημόσιας Ασφάλειας
5. Απαγωγή – Ελλείπον Πρόσωπο.
Το χθεσινό μήνυμα κατατάχθηκε στην τέταρτη κατηγορία.
Θα χτυπά το CY-Alert σε κάθε κίτρινη;
Ένα ερώτημα που προκύπτει είναι κατά πόσο η έκδοση μιας κίτρινης προειδοποίησης θα αποτελεί πλέον λόγο για αποστολή μηνύματος από το CY-Alert.
Η απάντηση της Πολιτικής Άμυνας είναι ότι αυτό δεν θα γίνεται αυτομάτως.
«Μπορεί και όχι», ανέφερε ο κ. Λιασίδης, εξηγώντας ότι κάθε περίπτωση αξιολογείται ξεχωριστά. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, είπε, είχε προηγηθεί έντονη κακοκαιρία στην περιοχή του Ακάμα και της Πόλης Χρυσοχούς, ενώ η πρόβλεψη έδειχνε ότι τα φαινόμενα θα ξεκινούσαν από την Πάφο και θα κινούνταν προς τα ανατολικά, μέχρι την Αμμόχωστο.
«Έτσι κρίθηκε αναγκαίο να πάει αυτή η προειδοποίηση», σημείωσε.
Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι η αποστολή CY-Alert σε περίπτωση κίτρινης προειδοποίησης θα κρίνεται κάθε φορά «ανάλογα με την περίπτωση» και με βάση το πόσο σοβαρή θεωρείται η κατάσταση.
Από την πλευρά της Μετεωρολογικής Υπηρεσίας, πάντως, η χθεσινή προειδοποίηση δεν είχε κάτι ασυνήθιστο ως προς τη διαβάθμισή της.
Ο Φίλιππος Τίμβιος, Διευθυντής του Τμήματος Μετεωρολογίας , τη χαρακτήρισε «business as usual», σημειώνοντας ότι επρόκειτο για μια κανονική κίτρινη προειδοποίηση, όπως αυτές που εκδίδονταν και πριν από την εφαρμογή του CY-Alert.
«Όπως το κάναμε πέρσι χωρίς το CY-Alert, έτσι το κάνουμε και φέτος. Δεν αλλάζει τίποτα», ανέφερε.
Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι η απόφαση για αποστολή του χθεσινού μηνύματος δεν αποτέλεσε εισήγηση της Μετεωρολογικής.
«Η έκδοση της προειδοποίησης είναι μετεωρολογικό θέμα και είναι δική μας αρμοδιότητα. Από τη στιγμή που φεύγει από τα χέρια μας, η ενημέρωση του κοινού είναι αρμοδιότητα της Πολιτικής Άμυνας. Οι αποφάσεις που λαμβάνονται έχουν να κάνουν με τη διαχείριση του κόσμου, την οποία εμείς δεν μπορούμε να κάνουμε», είπε.
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η αρχική προσέγγιση ήταν η χρήση του συστήματος να συνδέεται κυρίως με κόκκινες προειδοποιήσεις. Η εφαρμογή του όμως, όπως ανέφερε, έδειξε ότι ενδεχομένως υπάρχει αξία και στη χρήση του σε χαμηλότερα επίπεδα κινδύνου.
«Γίνεται αξιολόγηση πολλών παραγόντων και αποφασίζουν εκείνοι που γνωρίζουν καλύτερα αυτή τη δουλειά», είπε.
«Να μάθουμε να ζούμε με το CY-Alert»
Η επέκταση της χρήσης του συστήματος και σε προληπτικά μηνύματα φέρνει αναπόφευκτα στο προσκήνιο και το ερώτημα της υπερβολικής χρήσης.
Ο κ. Λιασίδης αναγνώρισε ότι η Πολιτική Άμυνα έχει υπόψη της το ενδεχόμενο οι πολλές ειδοποιήσεις να οδηγήσουν το κοινό να τους αποδίδει μικρότερη σημασία.
«Αυτό που έχει σημασία είναι ο κόσμος να διαβάζει το μήνυμα και, εάν δεν χρειάζεται να κάνει κάτι και είναι απλώς για ενημέρωση, ενημερώθηκε και έμεινε ως εκεί», ανέφερε χαρακτηριστικά και πρόσθεσε ότι ακριβώς για τον λόγο αυτό υπάρχουν διαφορετικά επίπεδα ειδοποίησης.
«Το σύστημα εγκαταστάθηκε με στόχο την ασφάλεια των πολιτών. Ασφάλεια των πολιτών δεν σημαίνει ότι θα στέλνουμε μόνο σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Μπορούμε να στέλνουμε και προληπτικά οδηγίες. Είναι ένα μέτρο που μπορεί να βοηθήσει ώστε να έχουμε μεγαλύτερη ανθεκτικότητα σε περίπτωση που συμβεί κάτι πιο σοβαρό», υπογράμμισε.
Ο ίδιος θεωρεί ότι οι πολίτες θα πρέπει σταδιακά να εξοικειωθούν με τη λειτουργία του συστήματος.
«Πρέπει να μάθουμε να ζούμε με το CY-Alert. Είναι ένα εργαλείο που δίνει ειδοποιήσεις. Να αφιερώσουμε 20 δευτερόλεπτα, να δούμε τι λέει και, εάν μας αφορά, να το εφαρμόσουμε. Αν όχι, πάμε παρακάτω. Καθημερινά όλοι μας λαμβάνουμε ένα σωρό μηνύματα στα κινητά μας», είπε.
Νωρίς ακόμη για «alert fatigue»
Πιο επιφυλακτικός ως προς το κατά πόσο υπάρχει σήμερα κίνδυνος κόπωσης του κοινού από τις ειδοποιήσεις εμφανίζεται ο καθηγητής Γιώργος Μπούστρας.
Ερωτηθείς για το φαινόμενο του λεγόμενου «alert fatigue», δηλαδή την πιθανότητα η συχνή λήψη ειδοποιήσεων να οδηγήσει σταδιακά τους πολίτες να τις αγνοούν, ανέφερε ότι είναι ακόμη πολύ νωρίς για να εξαχθούν τέτοια συμπεράσματα στην Κύπρο.
«Δεν λάβαμε πολλά», είπε, προσθέτοντας ότι μέχρι σήμερα τα μηνύματα έχουν σταλεί «με πολλή φειδώ» και αφορούσαν σημαντικά γεγονότα.
Σημείωσε επίσης ότι πρόκειται κυρίως για συστάσεις προς το κοινό και όχι για εντολές.
Κατά τον ίδιο, το CY-Alert είναι ακόμη νέο σύστημα και χρειάζεται χρόνο ώστε να αξιολογηθεί στην πράξη. «Πρέπει να το εμπιστευτούμε, όπως γίνεται και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Όπως κάθε σύστημα, τεστάρεται, η Πολιτική Άμυνα παίρνει το feedback που χρειάζεται και θα ληφθούν οι σωστές αποφάσεις», ανέφερε.
Η μέχρι τώρα εικόνα, συνεπώς, δεν δείχνει ότι η Κύπρος βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με φαινόμενο «alert fatigue». Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι πού θα τοποθετηθεί στην πράξη το όριο μεταξύ της χρήσιμης προληπτικής ενημέρωσης και μιας τόσο συχνής χρήσης του CY-Alert ώστε το μήνυμα να κινδυνεύσει να χάσει σταδιακά τη βαρύτητά του.
