Καινούργια ποιητική συγκομιδή του γνωστού λογοτέχνη ποιητή Λεωνίδα Γαλάζη που κυκλοφόρησε πρόσφατα με τον τίτλο: «Αμπέλια της Απαντοχής».
Περιλαμβάνει 62 ποιήματα που εστιάζουν σε θέματα μνήμης, τραγωδίας και ελπίδας, με σκηνικό μισογκρεμισμένα σπίτια και τοπία της Κύπρου. Ο Λεωνίδας Γαλάζης γεννήθηκε το 1962 στη Λευκωσία. Σπούδασε Ελληνική Φιλολογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και συνέχισε με μεταπτυχιακές σπουδές στο Τμήμα Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Κύπρου.
Είναι διδάκτωρ Νεοελληνικής Φιλολογίας του ίδιου Πανεπιστημίου. Εργάζεται ως Πρώτος Λειτουργός Εκπαίδευσης στο Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας. Έχει εκδώσει δέκα ποιητικές συλλογές και πέντε βιβλία μελετών – δοκιμίων για θέματα λογοτεχνίας. Είχε τη φιλολογική επιμέλεια διάφορων συλλογικών τόμων και τη γενική επιμέλεια της Ανθολογίας Δύο αιώνες επώνυμης κυπριακής ποίησης 1837-2021 (Λευκωσία, Όμιλος Λογοτεχνίας και Κριτικής, 2021).
To 1982 τιμήθηκε από το Υπουργείο Παιδείας της Κύπρου με το Βραβείο Νέου Λογοτέχνη για την ποιητική του συλλογή Ιατρική βεβαίωση και το 2010 με το Κρατικό Βραβείο Ποίησης Κύπρου για τη συλλογή Λοκριγκάνα. Διετέλεσε πρόεδρος της Ένωσης Λογοτεχνών Κύπρου (2017-2018) και του Ομίλου Λογοτεχνίας και Κριτικής (2019-2025). Η ενασχόληση μου με την γραφή του από προηγούμενες συλλογές του, ξεκίνησε πριν μερικά χρόνια μελοποιώντας ποίηση του. Πρόκειται για ένα «Πατριώτη» με όλη τη σημασία του τίτλου αυτού.
Στην ποίηση του γενικότερα εμβαθύνοντας, συναντά κανείς τις εικόνες εκείνες που οι λέξεις απεικονίζουν με ένα ένθερμο τραγικό τρόπο σ΄ αυτά τα «αμπέλια της απαντοχής», με τονισμένα τα στοιχεία της Κυπριακής τραγωδίας ως αντίσταση στον εφησυχασμό της σημερινής εποχής. Η ποιητική γλώσσα του, διακρίνεται από την ανταπόκριση της σημασίας στον ήχο και τη μορφή. Πρόκειται επίσης για ένα «επαναστάτη ποιητή» όπως περιγράφονται κορυφαίοι λογοτέχνες που συνέδεσαν το έργο τους με την κοινωνική αλλαγή, τον αγώνα κατά του φασισμού, της καταπίεσης και της αδικίας. Εμβληματικές μορφές περιλαμβάνουν τον Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα, τον Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι, τον Πάμπλο Νερούδα, τον Ναζίμ Χικμέτ, τον Πωλ Ελυάρ και τον Κύπριο Βασίλη Μιχαηλίδη, τον Κώστα Βάρναλη και άλλους στις νεότερες δεκαετίες, με τους μεταγενέστερους της γενιάς της αμφισβήτησης (’70), καταλήγοντας στις σύγχρονες ποιητικές επινοήσεις. Ως φιλόλογος γνωρίζει Ιστορία.
Τα ποιητικά γλωσσικά του σχήματα, προσπάθειες ορισμού, κατανόησης και ερμηνείας του κριτικού και ποιητικού πεδίου είναι διαρκώς μεταλλασσόμενες, με διαφορετικά χαρακτηριστικά στοιχεία και πολυποίκιλες ιδεολογικές σημασιοδοτήσεις. (Συχνά θίγεται επίμονα και σε έντονους τόνους η διαπίστωση ότι πολλοί δεν διαβάζουν ποίηση και πως αυτή κινείται στο περιθώριο της λογοτεχνικής παραγωγής. Μπορεί και να’ ναι έτσι..)....Ωστόσο ο Γαλάζης είναι από τους σπουδαιότερους ελληνοκύπριους ποιητές της γενιάς του κι αξίζει να τον διαβάσετε. Η μεταπολεμική γενιά του χίλια εννιακόσια εβδομήντα τέσσερα ποιητικής μέθεξης με ανάλογους όρους, η ιδεαλιστική κατασκευή της ποίησης ως ιάματος παντός τύπου ενίοτε δημιουργεί συγκεκριμένες καθηλώσεις και υπερβολές.
Εδώ πρόκειται βέβαια για ένα δημιουργό που ξεπερνά τα όρια μιας συγκεκριμένης εποχής. Κεντρικό δίλημμα των καταγραφών Γαλάζη που προέρχεται από την έννοια της κρίσης ως κριτικής αλλά και ως προβληματικών στιγμών στο παροντικό ποιητικό τοπίο με όλα όσα συμπεριλαμβάνονται, είναι η τοποθέτηση, το στίγμα απέναντι στην ιστορικότητα του παρόντος με όλες τις αμφίρροπες δυνάμεις. Θυμούμαι τον Βάλτερ Μπένγιαμιν: «Ρήσεις και αντιρρήσεις κειμενικές και ενυπόγραφες, εμπλουτίζουν τις ποιητικές θεωρίες και την ποιητική πράξη που τελούν υπό διαρκείς διαπραγματεύσεις». Στη νέα ποιητική κατάθεση του Λεωνίδα Γαλάζη υπάρχει το αισθητικό ξάφνιασμα που έρχεται να επιβεβαιώσει την άπειρη, συχνά αντιθετική πολυμορφία πραγμάτων, φαινομένων, και τις επίσης απειράριθμες δυνατότητες καλλιτεχνικής απεικόνισης τους. «Μοιράσαμε τη ζωή μας ανάμεσα σε μισογκρεμισμένα σπίτια και σε δέντρα συλλογισμένα μέχρι το χώμα σκυφτά. Χειμωνιάζει. Η σκηνή της τραγωδίας αδειάζει κι οι φανοστάτες μοναχικοί μάρτυρες του κενού τις σπασμένες στάμνες γεμίζοντας φως παγερό». Λ.Γ (Θυμήθηκα τον Τάσο Λειβαδίτη που έγραφε: «Δεν είμαστε πια ποιητές παρά μονάχα σύντροφοι με μεγάλες πληγές και πιο μεγάλα όνειρα»). Ο Λεωνίδας Γαλάζης είναι ένας πολύτιμος δημιουργός στον τόπο αυτό... που έχει προσφέρει παράλληλα και έργο που θα ζει για πάντα στις μνήμες όσων κόπτονται για την ιστορία του πολιτισμού μας.
Ανδρέας Α. Αρτέμης Μουσικοσυνθέτης-Λογοτέχνης
