Δεν υπάρχει ένας άνθρωπος που να αποτελεί τον απόλυτο «μαγνήτη» για όλα τα κουνούπια. Διαφορετικά είδη φαίνεται ότι έχουν διαφορετικές προτιμήσεις, επιλέγοντας τους ανθρώπους από τους οποίους θα τραφούν με βάση τη χημεία του σώματος, τις οσμές και το μικροβίωμα του δέρματός τους.
Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα νέας μελέτης ερευνητών του Florida International University, η οποία δημοσιεύεται στο επιστημονικό περιοδικό iScience και εξέτασε για πρώτη φορά άμεσα πώς διαφορετικά είδη κουνουπιών αντιδρούν στους ίδιους ανθρώπους.
Στην έρευνα συμμετείχαν 119 εθελοντές στο Μαϊάμι, οι οποίοι εκτέθηκαν, υπό ελεγχόμενες συνθήκες, σε τρία διαφορετικά είδη: το Aedes aegypti, το Aedes albopictus, γνωστό ως κουνούπι τίγρης, και το Culex quinquefasciatus. Πρόκειται για είδη που συνδέονται με τη μετάδοση ασθενειών όπως ο δάγκειος πυρετός, ο Ζίκα, ο κίτρινος πυρετός και ο ιός του Δυτικού Νείλου.
Κανείς δεν ήταν «αγαπημένος» και των τριών
Το εντυπωσιακότερο εύρημα ήταν ότι κανένας από τους 119 συμμετέχοντες δεν βρέθηκε μεταξύ των πιο ελκυστικών ανθρώπων και για τα τρία είδη. Κάποιος, δηλαδή, που αποτελούσε ιδιαίτερα ελκυστικό στόχο για ένα είδος κουνουπιού μπορούσε να περνά σχεδόν απαρατήρητος από κάποιο άλλο.
Η επικεφαλής της μελέτης Kaylee Marrero ανέφερε ότι οι επιστήμονες δεν περίμεναν, όταν άρχιζαν την έρευνα, να διαπιστώσουν τόσο διαφορετικές προτιμήσεις μεταξύ των ειδών. Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε στους ερευνητές το γεγονός ότι κάθε είδος φαινόταν να ανταποκρίνεται σε διαφορετικό «μικροβιακό αποτύπωμα» του ανθρώπινου δέρματος.
Οι ερευνητές δεν περιορίστηκαν στην καταγραφή της συμπεριφοράς των κουνουπιών. Συνέλεξαν επίσης δείγματα ανθρώπινης οσμής και μικροβιώματος, ώστε να εξετάσουν ποιες πτητικές οργανικές ενώσεις και ποιοι μικροοργανισμοί υπήρχαν στο δέρμα κάθε συμμετέχοντα και σε ποιες συγκεντρώσεις.
Άλλο προτιμά το κουνούπι τίγρης, άλλο το Aedes aegypti
Τα αποτελέσματα έδειξαν διαφορετικά «γούστα» για κάθε είδος.
Το Aedes aegypti παρουσίασε ελαφρά μεγαλύτερη έλξη προς τους άνδρες και προτιμούσε ανθρώπους που δεν χρησιμοποιούσαν πρόσθετα αρώματα και των οποίων το δέρμα εμφάνιζε χαμηλότερα επίπεδα ορισμένων πτητικών ενώσεων.
Αντίθετα, το Aedes albopictus, το γνωστό κουνούπι τίγρης, παρουσίασε μεγαλύτερη έλξη όταν εντόπιζε αυξημένα επίπεδα κετονών και πτητικών ενώσεων που θυμίζουν ουσίες φυτικής προέλευσης και εκκρίνονται φυσιολογικά από το ανθρώπινο δέρμα.
Το Culex quinquefasciatus, που δραστηριοποιείται κυρίως μετά τη δύση του ήλιου, φάνηκε να επηρεάζεται ιδιαίτερα από το μικροβίωμα του δέρματος. Ορισμένες οικογένειες βακτηρίων λειτουργούσαν ως ισχυρό σήμα έλξης, ενώ άλλες συνδέθηκαν με μειωμένη προσέγγιση των κουνουπιών.
Η οσμή μας είναι πολύ πιο περίπλοκη απ' όσο φαίνεται
Σύμφωνα με το Florida International University, η ανθρώπινη οσμή αποτελείται από περισσότερες από 1.000 πτητικές οργανικές ενώσεις, πολλές από τις οποίες δεν έχουν ακόμη μελετηθεί πλήρως. Τα βακτήρια και οι υπόλοιποι μικροοργανισμοί που ζουν φυσιολογικά στο δέρμα συμμετέχουν στη δημιουργία αυτού του ιδιαίτερου χημικού «αποτυπώματος».
Ο επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας και νευρογενετιστής Matthew DeGennaro εκτιμά ότι τα αποτελέσματα δείχνουν πως κάθε είδος κουνουπιού έχει αναπτύξει τον δικό του τρόπο να «διαβάζει» αυτό το ανθρώπινο χημικό αποτύπωμα.
Η ανακάλυψη θα μπορούσε μελλοντικά να αξιοποιηθεί για την ανάπτυξη πιο εξειδικευμένων απωθητικών, σχεδιασμένων όχι γενικά για τα κουνούπια αλλά για συγκεκριμένα είδη που μεταδίδουν επικίνδυνες ασθένειες σε κάθε περιοχή. Η απομόνωση ουσιών της ανθρώπινης οσμής που λειτουργούν είτε ως ελκυστικά είτε ως απωθητικά σήματα αποτελεί, σύμφωνα με τους ερευνητές, μια πιθανή νέα κατεύθυνση για τον περιορισμό νοσημάτων που μεταδίδονται μέσω κουνουπιών.
Πηγή: Florida International University / μελέτη στο iScience.
