Απαγορεύεται από τις 19 Ιουλίου στις μεγάλες εταιρείες σε ολόκληρη την ΕΕ να καταστρέφουν απούλητα ρούχα, αξεσουάρ ένδυσης και υποδήματα, σύμφωνα με ανακοίνωση της Κομισιόν που δημοσιεύθηκε την Παρασκευή.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, οι μεσαίες επιχειρήσεις θα υπόκεινται στους ίδιους κανόνες από το 2030, ενώ οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις εξαιρούνται από τις απαιτήσεις.
Το μέτρο θεσπίστηκε στο πλαίσιο του Κανονισμού για τον οικολογικό σχεδιασμό βιώσιμων προϊόντων και αποσκοπεί στην αποτροπή της σπατάλης προϊόντων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν, καθώς και των πόρων που απαιτήθηκαν για την παραγωγή τους.
Όπως αναφέρει η ανακοίνωση, όταν νέα και χρησιμοποιήσιμα αγαθά απορρίπτονται, χάνονται πρώτες ύλες, νερό, ενέργεια και εργασία που επενδύθηκαν στην παραγωγή τους, ενώ η διάθεσή τους δημιουργεί εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου που θα μπορούσαν να αποφευχθούν.
Η Κομισιόν σημειώνει ότι οι νέοι κανόνες στηρίζουν τη μετάβαση σε πιο κυκλική και ανταγωνιστική ευρωπαϊκή οικονομία, ενθαρρύνοντας την επαναχρησιμοποίηση, την επισκευή και πιο αποδοτικές ως προς τους πόρους επιχειρηματικές πρακτικές.
Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, οι επιχειρήσεις πρέπει να δίνουν προτεραιότητα στη διατήρηση των προϊόντων σε χρήση. Αυτό μπορεί να γίνεται μέσω πώλησης, μεταξύ άλλων με εκπτώσεις ή σε εναλλακτικές αγορές, δωρεάς σε φιλανθρωπικές οργανώσεις ή κοινωνικές επιχειρήσεις, ή προετοιμασίας για επαναχρησιμοποίηση μέσω επισκευής, ανακαίνισης ή ανακατασκευής.
Η καταστροφή προϊόντων θα επιτρέπεται μόνο υπό συγκεκριμένες περιστάσεις και θα πρέπει να πραγματοποιείται σύμφωνα με την ιεράρχηση της επεξεργασίας αποβλήτων, με προτεραιότητα στην ανακύκλωση.
Οι εξαιρέσεις
Η Κομισιόν αναφέρει ότι οι εταιρείες θα μπορούν να καταστρέφουν απούλητα ρούχα και υποδήματα μόνο σε περιορισμένες περιπτώσεις.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται περιπτώσεις όπου τα είδη είναι μη ασφαλή ή κατεστραμμένα, είναι παραποιημένα ή παραβιάζουν δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας ή έχουν απορριφθεί από φιλανθρωπικές οργανώσεις ή προγράμματα δωρεάς.
Για να αποτραπεί η κατάχρηση των εξαιρέσεων, οι επιχειρήσεις που τις επικαλούνται θα πρέπει να παρέχουν αποδεικτικά στοιχεία, όπως έγγραφα ή αποτελέσματα δοκιμών, και να δημοσιεύουν ετήσιες εκθέσεις για τα προϊόντα που έχουν απορρίψει.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι εθνικές Αρχές θα ελέγχουν τη συμμόρφωση με τους νέους κανόνες και θα μπορούν να επιβάλλουν πρόστιμα για παραβάσεις.
Οι εταιρείες θα πρέπει να τηρούν αρχεία για πέντε χρόνια, ώστε να είναι δυνατή η διενέργεια επιθεωρήσεων.
Για τη μείωση της γραφειοκρατίας, οι επιχειρήσεις θα χρησιμοποιούν τους υφιστάμενους τελωνειακούς και εφοδιαστικούς κωδικούς κατά την υποβολή στοιχείων.
Σημειώνεται ότι ο Κανονισμός για τον οικολογικό σχεδιασμό βιώσιμων προϊόντων τέθηκε σε ισχύ το 2024 και θεσπίζει κανόνες σε επίπεδο ΕΕ για προϊόντα πιο ανθεκτικά, επισκευάσιμα, ανακυκλώσιμα και αποδοτικά ως προς τη χρήση πόρων.
Η απαγόρευση της καταστροφής απούλητων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων αποτελεί ένα από τα πρώτα συγκεκριμένα μέτρα στο πλαίσιο του Κανονισμού.
Τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα είναι η πρώτη ομάδα προϊόντων που υπόκειται στην απαγόρευση, λόγω των αρνητικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων των σημερινών επιχειρηματικών μοντέλων, τα οποία συχνά οδηγούν στην καταστροφή απούλητων αγαθών.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος εκτιμά ότι το 4% έως 9% όλων των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων που διατίθενται στην αγορά στην Ευρώπη καταστρέφονται πριν από τη χρήση. Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί σε 264.000 έως 594.000 τόνους κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων κάθε χρόνο.
Η Κομισιόν αναφέρει ότι ανέπτυξε τους κανόνες ύστερα από ευρεία διαβούλευση με επιχειρήσεις, ΜΚΟ και εμπειρογνώμονες, με στόχο να μπορούν να εφαρμοστούν στην πράξη χωρίς να δημιουργούν περιττή γραφειοκρατία.
Πηγή: ΚΥΠΕ
