Θετικά μηνύματα έστειλαν οι τελευταίες επαφές μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, με τον Αμερικανό αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς να κάνει λόγο για ουσιαστική πρόοδο στις συνομιλίες που πραγματοποιήθηκαν στην Ελβετία με τη στήριξη του Κατάρ και του Πακιστάν.
Όπως ανέφερε, οι διαβουλεύσεις διεξήχθησαν σε εποικοδομητικό κλίμα και επέτρεψαν στις δύο πλευρές να πλησιάσουν περισσότερο σε ένα κοινό πλαίσιο συνεννόησης. Παρότι δεν έχει επιτευχθεί ακόμη τελική συμφωνία, οι επαφές θεωρούνται από αμερικανικής πλευράς ένα σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση.
Άνοιγμα της Τεχεράνης στους διεθνείς ελέγχους
Κεντρικό σημείο των συζητήσεων αποτέλεσε το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Σύμφωνα με τον Βανς, η Τεχεράνη αποδέχθηκε την επανέναρξη των επιθεωρήσεων από τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας, εξέλιξη που θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο πλευρών.
Η αμερικανική κυβέρνηση αντιμετωπίζει την απόφαση αυτή ως μια ουσιαστική ένδειξη καλής θέλησης και ως ένα πρώτο βήμα για μεγαλύτερη διαφάνεια γύρω από τις πυρηνικές δραστηριότητες της χώρας.
Διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι χωρίς την παρουσία των επιθεωρητών θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο να προχωρήσει οποιαδήποτε ευρύτερη συμφωνία για το μέλλον του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
- H Ελβετία ανακοίνωσε την άμεση έναρξη των τεχνικών συνομιλιών ΗΠΑ-Ιραν
- Ο Βανς περίμενε μόνος: Οι χειραψίες δεν ήρθαν ποτέ - Η γλώσσα της ψυχρής διπλωματίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν
Συμφωνία για την ασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ
Ένα ακόμη θέμα που απασχόλησε τις συνομιλίες ήταν η ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών στην περιοχή του Περσικού Κόλπου.
Οι δύο πλευρές συμφώνησαν να εργαστούν για τη δημιουργία μηχανισμού συνεννόησης με στόχο τη διασφάλιση της ελεύθερης διέλευσης πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Σύμφωνα με τον Βανς, συζητήθηκαν μέτρα που θα επιτρέψουν την ασφαλή επαναφορά της εμπορικής δραστηριότητας και θα μειώσουν τους κινδύνους για τη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Στο τραπέζι και η περιφερειακή σταθερότητα
Οι συνομιλίες δεν περιορίστηκαν μόνο στο πυρηνικό ζήτημα. Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε και στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, με στόχο να αποφευχθεί νέα στρατιωτική ένταση στην περιοχή.
Ο Λίβανος βρέθηκε στο επίκεντρο των συζητήσεων, καθώς θεωρείται κρίσιμος παράγοντας για τη διατήρηση της ισορροπίας στην ευρύτερη περιοχή. Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να περιορίσει τους κινδύνους μιας νέας ανάφλεξης που θα μπορούσε να επηρεάσει περισσότερα μέτωπα.
Οι επαφές συνεχίζονται
Παρά την ολοκλήρωση του τελευταίου γύρου συνομιλιών στην Ελβετία, η διαδικασία δεν σταματά. Οι τεχνικές ομάδες των δύο πλευρών θα συνεχίσουν να εργάζονται τις επόμενες εβδομάδες, εξετάζοντας τα πιο σύνθετα ζητήματα που παραμένουν ανοικτά.
Ο Βανς παραδέχθηκε ότι η τελική συμφωνία βρίσκεται ακόμη μακριά, ωστόσο υποστήριξε ότι έχει διαμορφωθεί μια βάση πάνω στην οποία μπορεί να οικοδομηθεί μια πιο μόνιμη διευθέτηση.
«Δεν εκτροχιάστηκαν οι συνομιλίες από τις δηλώσεις Τραμπ»
Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος κλήθηκε επίσης να σχολιάσει τις πρόσφατες δηλώσεις του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ προς την Τεχεράνη, οι οποίες είχαν προκαλέσει αντιδράσεις.
Ο Βανς υποστήριξε ότι, παρά τη δημόσια ένταση που δημιουργήθηκε, οι διαπραγματεύσεις δεν επηρεάστηκαν ουσιαστικά. Αντίθετα, όπως είπε, οι δύο πλευρές συνέχισαν τις συζητήσεις και κατάφεραν να προχωρήσουν σε σημεία όπου προηγουμένως υπήρχαν σημαντικές διαφωνίες.
Κρίσιμες οι επόμενες εβδομάδες
Παρά τη συγκρατημένη αισιοδοξία που επικρατεί, καμία πλευρά δεν εμφανίζεται έτοιμη να μιλήσει για οριστική κατάληξη.
Ωστόσο, η αποδοχή της επιστροφής των επιθεωρητών του ΔΟΑΕ, οι συνεννοήσεις για τα Στενά του Ορμούζ και η συνέχιση των τεχνικών επαφών θεωρούνται σημαντικές ενδείξεις ότι το χάσμα μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης έχει μειωθεί.
Το κατά πόσο οι εξελίξεις αυτές θα οδηγήσουν σε μια νέα συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και σε μεγαλύτερη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή αναμένεται να ξεκαθαρίσει το επόμενο διάστημα.
