Σημαντική είναι η κλιμάκωση των σχέσεων μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ τις τελευταίες εβδομάδες.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει ανακοινώσει πως έχει στείλει δύο «αρμάδες» στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, μετά τη φονική καταστολή των διαδηλώσεων στο Ιράν με βασικά αιτήματα την αντιμετώπιση της ακρίβειας και την κατάρρευση της αξίας του ριάλ.
Ο Τραμπ, μετά τη δήλωση της Τεχεράνης ότι είναι έτοιμη να επαναλάβει τον διάλογο, αποκλείοντας παράλληλα τη συζήτηση για τις αμυντικές και βαλλιστικές δυνατότητές της, επανέλαβε την εκτίμησή του πως το Ιράν θέλει να «συνάψει μια συμφωνία» με τις ΗΠΑ.
«Μπορώ να σας πω ότι θέλουν να συνάψουν μια συμφωνία», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος στους δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο. Όταν τον ρώτησαν εάν είχε δώσει στους Ιρανούς μια προθεσμία, ο Τραμπ απάντησε «ναι» χωρίς περισσότερες διευκρινίσεις.
«Εάν οι διαπραγματεύσεις είναι δίκαιες και ισότιμες, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν είναι έτοιμη να συμμετάσχει σε αυτές», είχε δηλώσει νωρίτερα ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αρακτσί, διαβεβαιώνοντας, σύμφωνα με τη συνήθη τακτική του Ιράν, ότι η χώρα του «ουδέποτε επιδίωξε να αποκτήσει πυρηνικό όπλο».
Πρόσθεσε ωστόσο, ότι οι αμυντικές ικανότητες και οι πύραυλοι της χώρας του «δεν θα αποτελέσουν ποτέ αντικείμενο διαπραγματεύσεων».
«Η ασφάλεια του ιρανικού λαού δεν αφορά κανέναν άλλο», τόνισε, διευκρινίζοντας ότι καμιά συνάντηση δεν έχει προγραμματιστεί σε αυτό το στάδιο με τις ΗΠΑ.
Ο Ιρανός υπουργός έκανε τις δηλώσεις αυτές από την Κωνσταντινούπολη, κατά τη διάρκεια της πρώτης επίσημης επίσκεψής του στο εξωτερικό από τότε που το κύμα διαμαρτυριών πνίγηκε στο αίμα στη χώρα του, και με την Τουρκία να θέλει να παίξει ρόλο που θα «διευκολύνει» τον διάλογο μεταξύ των δύο εχθρικών χωρών.
Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν κυρώσεις σε βάρος αρκετών Ιρανών αξιωματούχων, συμπεριλαμβανομένου του υπουργού Εσωτερικών Εσκαντάρ Μομενί, μετά την αιματηρή καταστολή των διαδηλώσεων στο Ιράν τις τελευταίες εβδομάδες.
Ανάμεσα στους αξιωματούχους αυτούς είναι ο Ιρανός υπουργός Εσωτερικών, «ο οποίος επιβλέπει τις φονικές δυνάμεις καταστολής της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, μια οντότητα με ρόλο κλειδί, υπεύθυνη για τον θάνατο χιλιάδων ειρηνικών διαδηλωτών», αναφέρει η ανακοίνωση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών.
Τι θέλει πραγματικά ο Τραμπ από μια συμφωνία με το Ιράν;
Αφού πρώτα προειδοποίησε ότι ο «χρόνος τελειώνει» πριν από μια επίθεση κατά της Τεχεράνης, ο Τραμπ είχε δηλώσει την Πέμπτη ότι «ελπίζει» να μην πρέπει να πλήξει το Ιράν, το οποίο πιέζεται ταυτόχρονα να συνάψει μια συμφωνία για τα πυρηνικά.
Σύμφωνα με τον αμερικανικό ειδησεογραφικό ιστότοπο Axios που επικαλείται Αμερικανούς αξιωματούχους, οποιαδήποτε συμφωνία με την Τεχεράνη θα πρέπει να περιλαμβάνει την απόσυρση όλου του εμπλουτισμένου ουρανίου από τη χώρα, τον περιορισμό του αποθέματος των πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς και την αλλαγή πολιτικής έναντι ορισμένων ένοπλων ομάδων στην περιοχή.
Το 2018, κατά τη διάρκεια της πρώτης του θητείας, ο Τραμπ απέσυρε τις ΗΠΑ από τη διεθνή συμφωνία για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, η οποία είχε επιτευχθεί τρία χρόνια νωρίτερα και επανέφερε τις κυρώσεις σε βάρος της Τεχεράνης. Το Ιράν, ως απάντηση σε αυτά, αποδεσμεύτηκε από τις περισσότερες δεσμεύσεις που είχε αναλάβει βάσει της διεθνούς συμφωνίας.
Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι μια «μεγάλη αρμάδα κατευθύνεται προς το Ιράν, ακόμη μεγαλύτερη από αυτή που είχε αναπτυχθεί στα ανοιχτά της Βενεζουέλας».
Είχε προηγηθεί η απειλή του αυτή την εβδομάδα προς το Ιράν με επίθεση «πολύ χειρότερη» συγκριτικά με τα αμερικανικά πλήγματα που διεξήχθησαν κατά των πυρηνικών του εγκαταστάσεων τον περασμένο Ιούνιο.
Η Ουάσινγκτον είχε εμπλακεί τότε στον πόλεμο των 12 ημερών, τον οποίο άρχισε το Ισραήλ εναντίον του άσπονδου εχθρού του, με τους Δυτικούς να υποψιάζονται ότι η Τεχεράνη θέλει να αποκτήσει ατομικό όπλο.
Από την άλλη, στην Κωνσταντινούπολη, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν χαρακτήρισε «ζωτικής σημασίας» την επανάληψη των διαπραγματεύσεων για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα «ώστε να κατευναστούν οι περιφερειακές εντάσεις».
«Διαπιστώνουμε ότι το Ισραήλ προσπαθεί να πείσει τις Ηνωμένες Πολιτείες να εξαπολύσουν στρατιωτική επίθεση κατά του Ιράν... Ελπίζουμε ότι η αμερικανική κυβέρνηση θα επιδείξει σύνεση», δήλωσε.
Η Τουρκία, μέλος του ΝΑΤΟ, θέλει οπωσδήποτε να αποφύγει μια στρατιωτική κλιμάκωση η οποία θα κινδύνευε να οδηγήσει χιλιάδες μετανάστες να διασχίσουν τα κοινά σύνορά της με το Ιράκ που εκτείνονται σε περισσότερα από 550 χλμ. και να δημιουργήσει μια νέα σύγκρουση στις πύλες της, μετά τη Συρία.
Προληπτικά, η Τουρκία ετοιμάζεται να «ενισχύσει την ασφάλεια στα σύνορά της» με το Ιράν, δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο υψηλόβαθμος Τούρκος αξιωματούχος.
Θα γίνει τριμερής συνάντηση ΗΠΑ, Ιράν, Τουρκίας;
Από την πλευρά του, ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος συνομίλησε με τον Ιρανό ομόλογό του Μασούντ Πεζεσκιάν, πιέζει για μια τριμερή συνάντηση Ηνωμένων Πολιτειών/Ιράν/Τουρκίας, σύμφωνα με τουρκική διπλωματική πηγή.
Το κλίμα είναι ιδιαίτερα τεταμένο για την ιρανική εξουσία, με μια μεγάλη αμερικανική αρμάδα να έχει αναπτυχθεί στον Κόλπο και με την ένταξη την Πέμπτη, από την Ευρωπαϊκή Ένωση, των Φρουρών της Επανάστασης, της ένοπλης πτέρυγάς της, στη λίστα των «τρομοκρατικών οργανώσεων».
Η δύναμη αυτή κατηγορείται από τους Δυτικούς ότι ενορχήστρωσε στις αρχές Ιανουαρίου την καταστολή του μεγάλου κινήματος διαμαρτυρίας, με χιλιάδες νεκρούς.
Οι Ευρωπαίοι «θα υποστούν τις συνέπειες αυτής της παράλογης απόφασης», προειδοποίησε ο επικεφαλής της δικαστικής εξουσίας του Ιράν, Γκολαμχοσεΐν Μοχσενί Ετζεΐ.
Για τον Σερχάν Αφατζάν, διευθυντή του Κέντρου Ιρανικών Σπουδών Iram στην Άγκυρα, «ο συμβιβασμός δεν είναι αδύνατος, αλλά μπορεί να επιτευχθεί μόνο έπειτα από μακρούς κύκλους διαπραγματεύσεων και εάν αντιμετωπιστούν οι φόβοι της Τεχεράνης για την ασφάλεια, κυρίως έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ».
Πριν από την Άγκυρα, χώρες του Κόλπου, εκ των οποίων ορισμένες φιλοξενούν αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις, είχαν ήδη ζητήσει τις τελευταίες ημέρες να υπάρξει αποκλιμάκωση.
Οι ιρανικές αρχές αναγνωρίζουν ότι χιλιάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων, αλλά δηλώνουν ότι η ευρεία πλειοψηφία ήταν μέλη των δυνάμεων ασφαλείας ή περαστικοί που σκοτώθηκαν από «ταραξίες».
Μη κυβερνητικές οργανώσεις κάνουν λόγο για δεκάδες χιλιάδες πιθανούς θανάτους, αλλά το έργο της καταμέτρησης τους εμποδίζεται από τους περιορισμούς στην επικοινωνία, αν και το διαδίκτυο έχει εν μέρει αποκατασταθεί έπειτα από διακοπή τριών εβδομάδων.
Πηγή: lifo.gr
