Μα τελικά, όλοι όσοι υπηρετούν στην Προεδρία της Δημοκρατίας θα καταλήγουν με ένα πόρισμα στα χέρια και αντιμέτωποι με ποινικές υποθέσεις;
Η απάντηση είναι, ναι. Μέχρι να στήσουμε ένα σοβαρό κράτος πάνω στις παραμέτρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης –ή μέχρι να μετατραπούμε σε μια αυταρχική δημοκρατία ή ξεκάθαρη δικτατορία και να γίνουμε «ένα» με τη γειτονιά μας εδώ στη Μέση Ανατολή. Και πιστέψτε με, δεν είναι καθόλου αυτονόητο ότι θα κάνουμε τα πάντα για να παραμείνουμε στην ΕΕ. Όλο και περισσότερες ενδείξεις συγκλίνουν στο ότι τα σκάνδαλα δεν θα λήξουν με περισσότερη δημοκρατία και διαφάνεια αλλά με περισσότερο αυταρχισμό.
Αν για κάτι σοκαρίστηκαν οι πολιτικοί φίλοι και αντίπαλοι του τέως Προέδρου, Νίκου Αναστασιάδη, αναφορικά με όσα του καταλογίζει το πόρισμα της Αρχής κατά της Διαφθοράς για το «Κράτος Μαφία», είναι το εξής: αυτά που του καταλογίζονται θεωρούνται, πάνω-κάτω, γκρίζες ζώνες και συνήθεις διαδικασίες. Υπάρχει η αντίληψη ότι είναι μέρος της δουλειάς του εκάστοτε Προέδρου να κινείται σε αυτές τις θολές γραμμές, και ότι μόνο έτσι έρχονται δουλειές στην Κύπρο. Ότι, χωρίς ένα δραστήριο Προεδρικό Μέγαρο, επενδύσεις δεν γίνονται. Μάλιστα, σε περιόδους οικονομικής κρίσης, όλα επιτρέπονται.
Για τον λόγο αυτόν, το μήνυμα για πολλούς εντός της πολιτικής ελίτ είναι σαφές: μην βάζετε Μακάριους Δρουσιώτες στα Προεδρικά και ξεδοντιάστε τις αρχές και τους τυπολατρικούς θεσμούς, πριν μας ξηλώσουν το κράτος. Υποψιάζονται δε πως, αν γινόταν παρόμοια έρευνα σε κάθε υπουργείο και σε κάθε κομμάτι της Πολιτείας που διαχειρίζεται δημόσιο χρήμα, πολλοί θα βρίσκονταν αντιμέτωποι με ποινικές ευθύνες. Θα σας ξάφνιαζε το πόσο αυτές οι σκέψεις δίνουν κουράγιο σε όσους είναι τώρα υπό κατηγορία. Και ακόμα περισσότερο, το κύμα αλληλεγγύης που επιδεικνύουν στον πρώην Πρόεδρο της Δημοκρατίας –παρά τη διαχρονική τάση των ανθρώπων να «ξυλεύονται δρυός πεσούσης» και να διασκεδάζουν με τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων και των ιστοσελίδων.
Το πώς φτάσαμε ώς εδώ έχει το δικό του ενδιαφέρον. Και δεν εννοώ το πώς έφτασε να κατηγορείται ο Νίκος Αναστασιάδης αλλά το γιατί οι κρατικοί αξιωματούχοι δεν βλέπουν τίποτα το μεμπτό στο να κινούνται σε γκρίζες ζώνες. Ζώνες που για τις υπόλοιπες χώρες της πάλαι ποτέ ΕΟΚ –του πυρήνα των κρατών που δημιούργησαν την ΕΕ– θεωρούνται ολόμαυρες. Αυτό όμως συμβαίνει όταν κράτη όπως η Κυπριακή Δημοκρατία εντάσσονται έχοντας τυπικά συμπληρώσει τα ενταξιακά τους κεφάλαια αλλά στην πραγματικότητα δεν είναι συμβατά με την ΕΕ. Και, κυρίως, ούτε θέλουν να είναι.
Πόσο συμβατή είναι η ημικατεχόμενη Κύπρος που λειτουργεί με το «δίκαιο της ανάγκης», που εκλέγει βουλευτές σε επαρχίες τις οποίες δεν ελέγχει και που διατηρεί ανεξέλεγκτους θεσμούς; Πόσο συμβατό με την ΕΕ είναι ένα κράτος της Μέσης Ανατολής με οθωμανικές συμπεριφορές εκ μέρους της ελίτ, με εθνικιστικούς αλυτρωτισμούς και ξένους στρατούς στην επικράτειά του;
Με το ζόρι υιοθετούμε τους κανονισμούς της ΕΕ· για παράδειγμα, για τη νομοθεσία προστασίας των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος (whistleblowers), ήμασταν από τους τελευταίους που εναρμονιστήκαμε, και αυτό αφού είχε ήδη λήξει η προθεσμία. Αν είχαμε καταφέρει να εξασφαλίσουμε την ασφάλειά μας έναντι της Τουρκίας από αλλού (π.χ. από το Ισραήλ) και αν δεν υπήρχε το δέλεαρ του να αποτελούμε πύλη για επενδύσεις στην Ευρώπη, πολλοί θα είχαν ζητήσει να φύγουμε από την Ευρώπη για να κάνουμε παιχνίδι με όλους.
Αν νιώθαμε πραγματικά άβολα με τις αποκαλύψεις για τον Νίκο Αναστασιάδη, οι καταγγελίες θα είχαν γίνει νωρίτερα. Το Κράτος Μαφία κυκλοφορεί από το 2020. Για αυτό και θυμήθηκα τις δηλώσεις της αείμνηστης Καίτης Κληρίδου, η οποία έξω από την προεδρική κάλπη του 2023 είπε πολλά για τον τέως Πρόεδρο αλλά και για εμάς τους ίδιους: «Νομίζω έχει καιρό που άρχισε να φθείρεται το όνομα του κ. Αναστασιάδη. Είναι μικρός ο τόπος μας, όλοι ξέρουμε πράγματα και καταστάσεις. Κάποτε, όταν μας συμφέρει, τις κρύβουμε, αλλά νομίζω ότι ο βίος και η πολιτεία του καθενός είναι ανοικτό βιβλίο στην Κύπρο». Με άλλα λόγια: ξέραμε.
Αλλά η κόρη του πρώην Πρόεδρου και ιδρυτή του ΔΗΣΥ μίλησε και για τις ευθύνες όλων μας, συμπληρώνοντας: «Ίσως έπρεπε να κάνουμε κάποιες σκέψεις νωρίτερα για το πώς θα έπρεπε να αντιμετωπιστεί αυτός ο άνθρωπος».
Να συμπληρώσω πως οι σκέψεις μας πρέπει να αφορούν όχι το πώς θα αντιμετωπιστεί ο Νίκος Αναστασιάδης αλλά το πώς θα γυρίσει σελίδα ο τόπος. Γιατί η σελίδα θα γυρίσει νομοτελειακά και δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι η επόμενη μέρα θα μας βρει παρέα με τις φιλελεύθερες δημοκρατίες εντός της ΕΕ. Μάλλον το αντίθετο. Ας το θυμόμαστε αυτό τώρα που τελειώνει και η ευρωπαϊκή προεδρία και τα φώτα της δημοσιότητας φεύγουν από πάνω μας.
