Πιέσεις στους προϋπολογισμούς των νοικοκυριών εξακολουθεί να ασκεί η ακρίβεια στην Κύπρο, με το κόστος ενέργειας, στέγασης και τροφίμων να παραμένει σημαντικό, παρά την υποχώρηση του γενικού πληθωρισμού τον Ιούλιο.
Με αφορμή την πρόσφατη δημοσίευση των στοιχείων από τη Στατιστική Υπηρεσία, τα οποία κατέδειξαν επιβράδυνση του πληθωρισμού τον Ιούλιο, οικονομολόγοι καταθέτουν στον «Π» τις απόψεις τους, επισημαίνοντας ότι οι πραγματικές πιέσεις στον τομέα ενέργειας, στέγασης και τροφίμων παραμένουν, δυσχεραίνοντας την καθημερινότητα των πολιτών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσίευσε η Στατιστική Υπηρεσία, ο πληθωρισμός επιβραδύνθηκε στο 2,9% τον Ιούλιο του 2026 από 3,1% τον Ιούνιο, ενώ για την περίοδο Ιανουαρίου-Ιουλίου 2026 ανέρχεται στο 1,9%.
Τις μεγαλύτερες ετήσιες αυξήσεις τιμών τον Ιούλιο κατέγραψαν οι κατηγορίες Στέγαση, Ύδρευση, Ηλεκτρικό Ρεύμα, Φυσικό Αέριο και Άλλα Καύσιμα (7,21%), Μεταφορές (5,96%) και Τρόφιμα και μη Αλκοολούχα Ποτά (4,94%).
Αντίθετα, τη μεγαλύτερη μείωση στις τιμές, που ανήλθε στο 5,86% σημείωσε η κατηγορία Ένδυση και Υπόδηση.
Συνεχίζουν να ακριβαίνουν
«Ο πληθωρισμός στην Κύπρο διαμορφώθηκε στο 2,9% τον Ιούλιο, σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε η Στατιστική Υπηρεσία. Στην πρώτη ματιά, το νούμερο φαίνεται ενθαρρυντικό αφού είναι χαμηλότερο από τον Ιούνιο, όμως η ανάλυση είναι πιο σύνθετη», σημειώνει στον «Π» ο οικονομολόγος, Τάσος Γιασεμίδης.
Η πτώση αυτή, προσθέτει, οφείλεται κυρίως στις καλοκαιρινές εκπτώσεις σε ρούχα και παπούτσια, μια εποχική κίνηση που συμβαίνει κάθε χρόνο τον Ιούλιο. «Αν αφαιρέσουμε αυτό τον παράγοντα, η εικόνα της ακρίβειας δεν έχει αλλάξει ουσιαστικά. Τα καύσιμα, η στέγαση και τα τρόφιμα συνεχίζουν να ακριβαίνουν, και είναι αυτά που νιώθει περισσότερο ο μέσος καταναλωτής στην τσέπη του», τονίζει.
Το θετικό στοιχείο, σύμφωνα με τον κ. Γιασεμίδη, είναι ότι ο ηλεκτρισμός υποχώρησε ελαφρά σε σχέση με πέρυσι, κάτι που δίνει μια μικρή ανάσα στους λογαριασμούς ρεύματος. Ωστόσο, υποδεικνύει, τον Ιούλιο σε σχέση με τον Ιούνιο, το ρεύμα και το νερό ήταν τα πιο ακριβά κομμάτια του δείκτη, οπότε η εικόνα αλλάζει ανάλογα με το πώς την κοιτάζεις.
«Οι πραγματικές πιέσεις -ενέργεια, στέγαση, τρόφιμα- παραμένουν εκεί, και είναι αυτές που κρατούν την Κύπρο ανάμεσα στις χώρες με τον υψηλότερο πληθωρισμό στην Ευρωπαϊκή Ένωση», τονίζει. Σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία της Eurostat, ο εναρμονισμένος πληθωρισμός στην Κύπρο διαμορφώθηκε στο 4% τον Ιούλιο από 4,1% τον Ιούνιο και μόλις 0,1% τον Ιούλιο του 2025. Πρόκειται για τον τρίτο ψηλότερο πληθωρισμό στην ΕΕ, μετά τη Λιθουανία (5,6%) και τη Βουλγαρία (4,1%).
«Για τα νοικοκυριά, τα βασικά έξοδα -καύσιμα, ενοίκιο ή δόση στεγαστικού, ρεύμα, ψώνια- συνεχίζουν να απορροφούν μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματος απ' ό,τι πριν από έναν χρόνο. Για επιχειρήσεις που βασίζονται σε εισαγόμενα αγαθά ή καύσιμα, το κόστος παραγωγής και μεταφοράς παραμένει αυξημένο, κάτι που αργά ή γρήγορα μετακυλίεται στις τιμές», υπογραμμίζει.
}Ακραία ενεργειακή εξάρτηση
«Η σημαντική πτώση της τιμής του πετρελαίου που ακολούθησε την προσωρινή αποκλιμάκωση του πολέμου στην περιοχή του Κόλπου, οδήγησε σε σχετική μείωση στις τιμές των πετρελαιοειδών σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα. Παραταύτα, παραμένουν 12,2% ακριβότερα από πέρσι, ενώ ηλεκτρισμός και νερό αυξήθηκαν κατά 5,3% μέσα σε έναν μόνο μήνα», επισημαίνει από την πλευρά του ο οικονομολόγος Στέλιος Πλατής.
Αυτό, όπως αναφέρει, «αποκαλύπτει το πραγματικό πρόβλημα της κυπριακής οικονομίας: την ακραία ενεργειακή μας εξάρτηση». «Η Eurostat καταγράφει ενεργειακή εξάρτηση από εισαγωγές 88%, έναντι 57% στην ΕΕ. Έτσι, όταν πέφτει το διεθνές πετρέλαιο, ο πληθωρισμός μας συγκρατείται κάπως. Όταν, όμως, ένας πόλεμος ή μια κρίση ανεβάζει την τιμή του, το κόστος περνά στο ρεύμα, στις μεταφορές, στην παραγωγή και τελικά στο ράφι. Δυστυχώς, όμως, ο πληθωρισμός είναι συσσωρευτικός και παραμένει για πολύ περισσότερο απ’ ό,τι η κρίση διαρκεί. Με δυσανάλογες συνέπειες στα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα», τονίζει.
«Το πρόβλημα επομένως, δεν είναι ότι η Κύπρος δεν μπορεί να ελέγξει τις διεθνείς τιμές – αυτό εννοείται. Το πρόβλημα είναι ότι επί χρόνια δεν μειώσαμε την έκθεσή μας σε αυτές. Παρά τον ήλιο που διαθέτουμε, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταγράφει αύξηση 83% στις περικοπές ανανεώσιμης ενέργειας, καθυστερήσεις στη σύνδεση νέων έργων και ανεπαρκή αποθήκευση. Αυτή είναι η πραγματική διαχρονική αποτυχία της διακυβέρνησης: γνωρίζαμε την εξάρτηση, γνωρίζαμε τον κίνδυνο και δεν δημιουργήσαμε εγκαίρως ένα ενεργειακό σύστημα που να προστατεύει την οικονομία και τον καταναλωτή», υπογραμμίζει.
Θα έχει συνέχεια η ακρίβεια
Η ακρίβεια στην Κύπρο αναμένεται να συνεχιστεί για το υπόλοιπο του έτους. Σύμφωνα με το «Οικονομικό Δελτίο» Ιουνίου που δημοσίευσε η Κεντρική Τράπεζα, το 2026 ο πληθωρισμός στη βάση του Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή προβλέπεται να αυξηθεί σημαντικά στο 3,2% από 0,8% το 2025, λόγω κυρίως των οικονομικών επιπτώσεων του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Συγκεκριμένα, αναμένονται σημαντικές ανοδικές πιέσεις στις τιμές της ενέργειας λόγω αυξήσεων στις διεθνείς τιμές πετρελαίου, ένεκα του περιορισμού της διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ, με έμμεσες ανοδικές επιδράσεις και στις υπόλοιπες υποκατηγορίες του πληθωρισμού.
